Nieżyt nosa, popularny, wodnisty katar, spotyka każdego. Zarówno dzieci, jak i dorosłych. Wodnista wydzielina ma różnorodną etiologię. Łączy się z uczuciem zatkanego nosa, obrzęku, kichaniem i świądem. Poznaj główne przyczyny.
Katar infekcyjny (wirusowy)
Uczucie wody w nosie może stanowić wynik infekcji. Najczęściej wirusowej (adenowirusy, rinowirusy, paragrypy i grypy).
Wodnista wydzielina pojawia się jako pierwsza. Najczęściej wraz z uporczywym kichaniem. Katar leje się z nosa nieprzerwanie. Trudno go zahamować. Do tego pojawia się uczucie rozbicia, bólem gardła, stanem podgorączkowym. Świadczy o tworzącym się stanie zapalnym błony śluzowej nosa, zatok przynosowych. Po kilku dniach katar gęstnieje, zmieniając barwę na żółtą. Uniemożliwia oddychanie, zatyka nos. Infekcyjny katar cechuje się ostrym charakterem. Ustępuje samoistnie po kilku dniach.
Alergiczny nieżyt nosa
Woda z nosa to częsty objaw alergii. W Polsce aż 25% Pacjentów ma ten problem. Wraz z nią może wystąpić:
- Zaczerwienienie oczu,
- Ból brzucha,
- Swędzenie skóry,
- Obrzęki.
Ten typ kataru wynika ze stanu zapalnego błony śluzowej nosa. Udział biorą przeciwciała IgE. Są wytwarzane po kontakcie z alergenem.
Najczęściej wywołany przez:
- Roztocza,
- Pyłki traw i drzew,
- Pleśnie,
- Sierść zwierząt,
- Alergeny pokarmowe.
Niezapalny, niealergiczny nieżyt nosa
Rzadka wydzielina może nie być infekcją i alergią. Zwłaszcza utrzymująca długi czas. Występuje niealergiczny, nieinfekcyjny nieżyt. Pod podjęcia ukrywa się pokaźna gama dolegliwości. Wyróżniamy katar:
- Pokarmowy (po jedzeniu określonych produktów, najczęściej pikantnych, gorących,
- Zanikowy (uszkodzenie mechaniczne śluzówki, często z brakiem węchu),
- Hormonalny (przekrwienie śluzówki nosa przez hormony estrogenowe. Bardzo częsty pod koniec ciąży i po porodzie),
- Polekowy (efekt uboczny, przy nadużywaniu leków donosowych, które obkurczają śluzówkę),
- Zawodowy (występowanie czynników drażniących w miejscu pracy).
Prozaiczne przyczyny kataru
Woda z nosa może być idiopatyczna. Wynika z poziomu wilgotności pomieszczenia, w jakim przebywamy. Zbyt niska, suche powietrze, będzie generować wodnistą wydzielinę. Zupełnie normalne jest to zjawisko, gdy zmieniamy temperaturę. Wychodzimy z nagrzanego mieszkania na mróz. Podobnie przy zmianie ciśnienia. Możliwe czynniki to;
- Spożywanie alkoholu,
- Palenie tytoniu,
- Wdychanie silnych zapachów,
- Przebywanie w towarzystwie palaczy,
- Budowa anatomiczna przegrody nosowej.
Wodnisty katar zatokowy
W nosie gromadzi się wodnista wydzielina produkowana w zatokach. Wczesne zapalenie zatok to taki przebieg. Katar na dalszym etapie gęstnieje i zmienia kolor. Dodatkowo występuje ucisk w okolicy czoła, nasady nosa albo policzków. Wydzielina zalega, wywołując uczucie zatkania nosa (obustronne albo naprzemienne). Wydzielina spływa po gardle. Pogarsza się węch. Ból głowy nasila się przy schylaniu. Potęguje przy każdorazowej zmianie pozycji .
Jak zahamować dolegliwość?
Przy wirusowym katarze stosuje się leki zmniejszające obrzęk i przekrwienie (donosowe). Całkowicie bezpieczne jest używanie wody morskiej. Nawilża śluzówkę, pomaga w jej odetkaniu. Podobnie sól fizjologiczna. Może być wdrożona już od pierwszych dni/ miesięcy życia u dziecka. Przy nadkażeniu bakteryjnym kataru, niezbędna jest antybiotykoterapia.
Alergiczny katar leczony jest antyhistamikami. Podawane są doustnie. Pomoce są także glikokortykosteroidy donosowe. Lekarze rekomendują preparaty z bromkiem ipratropium oraz kapsaicynę. Pomocne są inhalacje, bazujące na soli fizjologicznej z kwasem hialuronowym. To szybka, skuteczna metoda nawilżania śluzówki.
Nieleczony katar może wywołać zapalenie oskrzeli. Być przyczyną astmy oskrzelowej.
Diagnostyka medyczna problemu
Wywiad medyczny to podstawa. Pacjent dokładnie musi opisać objawy, okresy ich reemisji, natężenia. Objawy towarzyszące. Wykonywane jest badanie fizykalne (ocena gardła, nosa, osłuchanie klatki piersiowej).
Przy podejrzeniu wirusa można wykonać szybki test (przez wymaz z nosa). Uwidacznia on grypę, RSV, covid.
Na identyfikację alergenu pozwalają testy skórne. Punktowe nanoszenie alergenów na sofie i odczyt reakcji. Można zbadać alergie z krwi, przez oznaczenie IgE – przeciwciał, dla różnych alergenów.
Przy podejrzeniu problemów z zatokami, innych chorób, można wykonać:
- Morfologię krwi,
- Endoskopię nosa,
- Obrazowanie zatok (CT),
- RTG głowy.
Objawy alarmowe – wizyta u specjalisty
Cieknący katar, który mija, można leczyć samemu. Objawy alarmowe to:
- Kaszel (duszący, mokry, głęboki),
- Duszności, problemy z miarowym oddechem,
- Gorączka (trwająca powyżej 3 dni, trudna do zbicia),
- Apatia,
- Przyspieszony oddech,
- Zielona wydzielina z nosa o brzydkim zapachu,
- Silny ból głowy, zatok, dziąseł czy zębów.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy jest groźny?
Nie, zazwyczaj to objaw infekcji, alergii, suchości błony śluzowej nosa.
- Czy minie samoistne?
Tak, jeśli minie infekcja, ekspozycja na alergen. Czasami wymaga leczenia.
- Kogo najczęściej spotyka?
Alergików, dzieci. Osoby z obniżoną odpornością organizmu.
- Jak długo trwa?
Około 7-10 dni.
Bibliografia:
- Naclerio, R. M. (2009). Anticholinergic drugs in nonallergic rhinitis. World Allergy Organization Journal,
- Simsek, G., Kozan, E., & Guneysel, O. (2016). A runny nose: rhinitis or rhinorrhoea? Differential diagnosis. Journal of International Medical Research,
- Raphael, G. D., Hauptschein-Raphael, M., & Kaliner, M. A. (1989). Gustatory rhinitis: A syndrome of watery rhinorrhea induced by spicy foods.
