Okres jesienno – zimowy to prawdziwy sezon infekcyjny. Oprócz zwykłych przeziębień, króluję grypa typu B, prowadząc do epidemii zachorowań. Oprócz tego wyróżniamy typ A i C grypy.
Charakterystyka wirusa
Typ B grypy odpowiada za około 25% zakażeń. W sezonie grypowym szczyt zarażeń obserwuję się w późniejszej fazie. Zaraźliwość wirusem jest bardzo wysoka. Badania przeprowadzone w Kanadzie ukazały, że u dzieci poniżej 16 roku życia, grupa typu B może mieć szczególnie poważny i niebezpieczny przebieg. To wirus RNA (jednoniciowy, o ujemnej polarności). Wyposażony w otoczkę lipidową. Ulega mutacjom punktowym.
Grypa typu A a typu B – różnice
Różnice podtypów dotyczą:
- Zróżnicowania genetycznego,
- Nasilenia objawów,
- Skuteczności stosowania dostępnych szczepionek
Grypa typu A jest niezwykle zróżnicowana genetycznie (wyróżniamy wiele podtypów). Zakażenia występują u ludzi, ptaków, czy trzody chlewnej. Grypa typu A odpowiada za zdecydowaną większość gryp sezonowych (aż 75% potwierdzonych przypadków).
Grypa typu B dotyczy tylko ludzi. Cechuję się mniejszym zróżnicowaniem genetycznym. Nie jest podzielona na podtypy (wyróżniono tylko dwie odmiany, tj. Victoria oraz Yamagata). Nie mutuje z taką intensywnością, co typ A.
Drogi zakażenia
Choroba rozprzestrzenia się drogą kropelkową (najbardziej podczas kichania lub kaszlu). Dodatkowo zarazić można się przy dotyku skażonych przedmiotów. Nosiciel zaczyna zarażać już w dniu poprzedzającym wystąpienie objawów, aż do 5-7 dni po ich ustąpieniu.
Okres inkubacji
Najczęściej okres namnażania wirusa (inkubacji) przy grypie typu B wynosi 1-4 dni. Średnio to 2 dni. W praktyce grypą można zarazić się i zachorować już kolejnego dnia po spotkaniu.
Typowe objawy
Objawy grypy typu B pojawiają się nagle i intensywnie. Do najpopularniej występujących zaliczamy:
- Dreszcze,
- Wysoką gorączkę (nawet 40°C),
- Bóle głowy,
- Bóle kości i mięśni,
- Osłabienie,
- Senność,
- Ból gardła,
- Kaszel,
- Katar lub uczucie zatkanego nosa,
- Wymioty,
- Biegunkę
Bez powikłań, typowe objawy najczęściej obserwuje się 7 dni. Jednak zmęczenie czy kaszel mogą być do 14 dni. Przejście grupy może wyglądać odmiennie u każdego Pacjenta.
Diagnostyka grypy
Objawy grypy typu B mogą mylone ze zwyczajnym przeziębieniem, typem A czy popularnym COVID-19. Jedynym skutecznym sposobem na diagnostykę i rozróżnienie wirusów są testy antygenowe. Wynik uzyskuje się w 15 minut. Bardziej czułe są testy RT-PCR. Pomocniczo stosuje się wymaz z nosogardła (najczęściej u osób starszych, kobiet w ciąży).
Metody leczenia
Leczenie przebiega identycznie dla każdego typu grypy (ukierunkowanie na zminimalizowanie objawów). Wdrażane są leki przeciwwirusowe, ale tylko w pierwszych 48 godz. od pierwszych objawów. Po upływie tego czasie, leki mogą w ogóle nie przynosić efektów, bądź wywołać małą poprawę. Zastosowane na początku leczenia skracają czas choroby. Lekarze wskazują, że łagodzą też występujące objawy. Dodatkowo leki na grupę zalecane są dla:
- Osób mających ciężkie przebiegi infekcji,
- Posiadają przewlekłe choroby współistniejące,
- Prowadzą gospodarstwo domowe z członkami szczególnie narażonymi na powikłania.
Domowe sposoby lecznicze
Wspomagająco, w warunkach domowych, stosuje się napary ziołowe. Używana jest suszona lipa, liście malin, goździki. Takie gorące napoje pomagają zwalczać stan zapalny toczący się w organizmie oraz gorączkę (działają napotnie). Ważny jest odpoczynek, właściwe wygrzanie ciała.
Możliwe powikłania pogrypowe
Wyróżnić można takie powikłania, jak:
- Infekcje zatok i uszu,
- Zapalenie płuc,
- Zapalenie mięśnia sercowego,
- Zapalenie mózgu,
- Zapalenie tkanki mięśniowej (rabdomioliza),
- Niewydolność wielonarządową,
- Posocznicę,
- Zaostrzenie chorób istniejących, np. astmy, chorób serca
Powikłania występują głównie u Pacjentów z chorobami nerek, płuc, wątroby czy układu nerwowego. Dodatkowo wskazać należy cukrzycę, astmę czy PoChP.
Sygnały alarmowe do hospitalizacji
Grypa wymaga hospitalizacji w przypadku:
- Trudności w oddychaniu,
- Obniżonej saturacji,
- Odczuwania bólu w klatce piersiowej,
- Drgawek,
- Zawrotach głowy,
- Dusznościach,
- Sinienia ust czy paznokci,
- Odwodnienia organizmu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy jest groźna?
Tak, jeśli nie jest leczona (albo zostanie zaziębiona). Powikłania pojawiają się szczególnie u dzieci i seniorów.
- Jakie leki?
Jest to Oseltamiwir (Tamiflu), jak również Zanamivir (Relenza).
- Czy można zapobiec grypie typu B?
Tak, najskuteczniejszą metodą zapobiegania grypie typu B jest coroczna szczepionka przeciwko grypie.
- Czy leki przeciwgrypowe wykazują skutki uboczne?
Tak, jak każde leki. Najczęściej są to bóle głowy, nudności, zawroty głowy, czy problemy z trawieniem.
Bibliografia
- Hepatitis B fact sheet” – World Health Organization (WHO),
- Brydak L.B., „Grypa – problem nadal aktualny”, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa.,
- Kałucka S.„Grypa – etiologia, epidemiologia, prewencja i leczenie”, Geriatria, 2020.
