Dyskomfort, ból, szczypanie, pieczenie w nosie, odbierają radość. Najczęściej pojawiają się w sezonie jesienno – zimowym. Etiologia jest różnorodna. Poznaj najważniejsze informacje.
Mechanizm powstania dolegliwości
Jeśli występuje stan zapalny błony śluzowej nosa – organizm tworzy nasiloną odpowiedź, wywołując szereg zmian w funkcjonowaniu organizmu.
Jeśli występuje alergia, organizm rozpoznaje cząsteczkę (obojętną dla zdrowego Pacjenta) jako potencjalnie szkodliwą. Uruchamiany jest dla niej proces odpornościowy. Finalnie powstaje podrażnienie, przesuszenie błony śluzowej nosa. Efektem jest uczucie pieczenia.
Wpływ czynników środowiskowych
Pieczenie w nosie bez kataru może wynikać z czynników środowiskowych. Dochodzić może do podrażnienia śluzówki jeśli przybywamy w zbyt niskiej wilgotności powietrza. Przykładem może być klimatyzowane biuro. Ogrzewanie domu w okresie zimowym. Dodatkowo, jeśli okresowo, miernie, występuje krwawienie z nosa, ból w jamie nosa, można upatrywać tej właśnie przyczyny. Przewlekłe przesuszenie błony śluzowej nosa, w perspektywie długoterminowej, daje coraz silniejsze objawy.
Co jeszcze drażni nos? Z całą pewnością dym papierosowy. Zarówno bierne, jak i czynne palenie tytoniu. W
Lekarze wskazują także na smog oraz bezpośredni kontakt z chemikaliami.
Alergiczny nieżyt nosa
Szczypanie w nosie może wynikać z alergii. Najczęściej alergenem jest:
- Kurz,
- Roztocza domowe,
- Pyłki drzew, innych roślin,
- Zwierzęca sierść,
- Mleko,
- Białko jajek.
Najczęściej pieczenie występuje przy alergii wziewnej. Przy najbardziej nasilonych objawach alergicznych może dojść nawet do zaburzeń w drożności dróg oddechowych. Wystąpić może duszność, a także wstrząs anafilaktyczny – stanowiący bezpośrednie zagrożenie dla życia Pacjenta.
Infekcje wirusowe i bakteryjne
Najczęstszą przyczyną jest zapalenie błony śluzowej nosa – objaw infekcji górnych dróg oddechowych. Wirusy wywołujące infekcje to m.in.: rotawirusy, koronawirusy, enterowirusy, paragrypa. Drobnoustroje uszkadzają i podrażniając błonę śluzową. Naczynia krwionośne rozszerzają się, przez co śluzówka puchnie, stając się wrażliwą. Przy infekcjach wirusowych pieczenie w nosie pojawia się na początku. Przy infekcjach bakteryjnych – pod koniec.
Polekowy nieżyt nosa
Zatkany nos wywołuje duży dyskomfort. Nic więc dziwnego, że często sięgamy po środki odtykające. Bazują one na ksylometazolinie, oksymetazolinie. Ich rekomendowane stosowanie wynosi maksymalnie 5 dni. Tymczasem katar niejednokrotnie utrzymuję się dłużej, nawet do 14 dni. Dlatego śluzówka podrażnia się, gdy stosujemy krople przez dłuższy czas, wywołując pieczenie.
Objawy towarzyszące
Wraz z pieczeniem często pojawia się wodnisty, lejący katar. Ponadto wystąpić może:
- Ból głowy,
- Niedrożność nosa,
- Zapalenie spojówek,
- Uczucie drapania w gardle,
- Kaszel,
- Kichanie,
- Ból zatok z gęstą wydzieliną (zapalenie zatok),
- Strupy i krwawienia,
- Ból mięśni i stawów,
- Uczucie rozbicia,
- Ból gardła,
- Stan podgorączkowy,
- Bóle mięśni i stawów,
- Przeczulica skóry.
Jeśli pojawi się wysoka gorączka, objawy się nasilają, można wnioskować, że doszło do nadkażenia bakteryjnego.
Domowe sposoby
Pieczenie w nosie można łagodzić samodzielnie. Dobrym rozwiązaniem będzie stosowanie soli fizjologicznej albo wody morskiej. Drobinki osadzają się na błonie śluzowej. Warto zadbać o właściwe nawodnienie organizmu (zwiększoną ilość przyjmowanych płynów). Można wykonywać inhalacje na zwilżające. Konieczne jest posiadanie nebulizatora. Doskonałym wyborem będzie sól fizjologiczna z kwasem hialuronowym. Już po pierwszej sesji można zauważyć poprawę.
Leczenie farmakologiczne
Jak złagodzić pieczenie w nosie? Jeśli objaw jest wynikiem infekcji wirusowej, wdrażane jest leczenie objawowe, tj. środki przeciwgorączkowe, przeciwzapalne, przeciwbólowe.
Przy alergii konieczne jest oznaczenie i znalezienie alergenu. Stosowane są środki przeciwhistaminowe.
Dostępne są także środki o działaniu miejscowym, nawilżającym. Niwelują objawy uszkodzonych tkanek wewnątrz jamy nosowej.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czym można smarować nos?
Stosuje się spraye. Jeśli maść, to najczęściej gliceryna.
- Czy samo minie?
Często tak, jeśli odstawimy krople, znajdziemy alergen czy inną przyczynę.
- Kogo najczęściej spotyka?
Alergików, dzieci, a także osoby, które nadużywają kropli do nosa na katar.
- Czy jest groźne?
Zazwyczaj nie. Mało kiedy prowadzi do poważniejszych dolegliwości.
Bibliografia
- Choroby nosa i zatok przynosowych, A. Krzeski, M. Sybilski, Warszawa: Medical Tribune Polska, 2018.,
- Alergologia w praktyce klinicznej, red. Z. Bartuzi, Kraków: Medycyna Praktyczna, 2020.,
- Zaręba Ł., Piszczatowska K., Dżaman K. i wsp., „The Relationship between Fine Particle Matter (PM2.5) Exposure and Upper Respiratory Tract Diseases”, Journal of Personalized Medicine, 2024
