June 16, 2026

Chęć posiadania dziecka – spotyka wiele osób. Niestety zdarzają się poronienia. Dotyczy aż 20% wszystkich ciąż. Poznaj przyczyny poronień, objawy i czynnika ryzyka. 

Czym jest poronienie? Główne objawy 

Definicje określiła Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) – utrata ciąży przed 22 tygodniem. Płód nie jest zdolny (przed tym czasem) do przeżycia poza organizmem swojej żywicielki. 

Najczęściej to czynniki immunologiczne są winowajcą poronienia. Mowa aż o 60% przypadków. Najczęściej poronienia są samoistne. Czasami wywoływane medycznie. Typowe objawy zbliżającego poronienia to:

• Krwawienie (z dróg rodnych), 
• Skurcze / bóle podbrzusza, 
• Niepokój wewnętrzny / napięcie nerwowe. 

Najczęściej poronienia występują w I trymestrze. 

Różnice pomiędzy miesiączką a poronieniem

Na wczesnym etapie ciąży, wiele kobiet myli poronienie/ spóźnioną miesiączkę. Przy poronieniu krwawienie jest obfitsze, z większymi skrzepami krwi lub fragmentami tkanek. Ból i skurcze są niezwykle uporczywe. Trudne do zniesienia bez środków przeciwbólowych. Często poprzedzone dodatnim wynikiem ciąży. Czasami pojawia się silny ból w dolnej części pleców. 

Najczęstsze przyczyny poronień 

Czynniki genetyczne uznawane są za najczęstszą przyczynę. Mówi się o aberracjach chromosomowych zarodka/ płodu. Niestety większość chromosomalnych nieprawidłowości powstaje w wyniku spontanicznej zmiany genetycznej. Oznacza to, że jeśli ktoś w rodzinie poronił, nie zwiększa to ryzyka wystąpienia u badanej Pacjentki. 

Inne przyczyny poronień to m.in.:

• Stosowanie niektórych leków, 
• Zaburzenia hormonalne,
• Problemy immunologiczne,
• Zaburzenia metaboliczne matki (nieprawidłowo leczona cukrzyca, infekcje). 

Przyczyny mogą być genetyczne (zmiana materiału genetycznego ojca, matki lub płodu). Wskazuje się wówczas: 

• Mutacje genów w metabolizmie folianów, 
• Mutacje w obszarze procesów krzepnięcia,
• Nosicielstwo choroby dziedziczonej autosomalnie dominująco (dystonia miotoniczna, bądź recesywnie (wrodzona methemoglobinemia),
• Obecność translokacji zrównoważonych u rodziców (wzajemne, robertsonowskie oraz inwersje),
• Trombofilia wrodzona (uszkodzenie genu matczynego czynnika V G1691A i genu protrombiny (G20210A),
• Mutacja w genie MTHFR.

Przyczyny poronienia w 1 trymestrze to głównie zespół antyfosfolipidowy.

Czynniki ryzyka zwiększające poronienie 

Narażenie na czynniki środowiskowe zwiększa ryzyko poronienia. Wskazuje się kontakt z metalami ciężkimi. Dodatkowo lekarze wskazują, że ryzyko zwiększa się przy przewlekłym, silnym stresie. Napięcie nerwowe, emocje, sprzyjają utracie ciąży. Bezapelacyjnie zabronione jest zażywanie narkotyków, dopalaczy, innych substancji psychoaktywnych. Ryzyko znacząco zwiększa narażenie przyszłej matki na teratogeny. Ponadto poronienia zdarzają się częściej u kobiet po 35 roku życia, z wadami macicy czy chorobami hormonalnymi. 

Jakie badania po poronieniu?

Przyczyny poronień są różnorodne. Dlatego konieczne są badania specjalistyczne w celu jednoznacznego wskazania. Należy ocenić parametry różnych układów;

• Immunologicznego,
• Hormonalnego, 
• Genetycznego,
• Rozrodczego

Badania wykonuje się do 6 tygodni od momentu poronienia. Ocenie podlegają przeciwciała antyfosfolipidowe, przeciwciała antykardiolipinowe (ACA) czy antykoagulant tocznia (LAC). Wykonywany jest test limfocytotoksyczny (LCT).

Niezbędne są badania hormonalne, tj. TSH, FT3, FT4, progesteron, estrogen, prolaktyna (PRL). 

Wykonywane są również badania krwi: 

• INR (zewnątrzpochodny szlak krzepnięcia),
• Stężenie białka C i S, 
• Fibrynogen, 
• Antytrombiny, 
• Czynniki krzepnięcia VII, IX, XI. 

Wyklucza się również zakażenie różyczką, cytomegalią, toksoplazmozą, opryszczką, HIV czy listeriozą. 

Wskazane są również badania obrazowe, tj. USG (ocena morfologiczna narządów rodnych kobiety). 

Poronienia nawracające – co robić?

Jeśli poronienia powracają – wykonuje się badania genetyczne. Pobierany jest materiał poronny, oceniany materiał genetyczny rodziców. 

Pobrany fragment zarodka / płodu, krwi poronnej, płynu owodniowego, podany jest kariotypowi. Lekarze oceniają, czy powstały mikrodelecje, mikroduplikacje. 

Dodatkowo warto przeprowadza kariotyp obojga rodziców. To pozwala wykluczyć/ potwierdzić aberracje chromosomową (5% przyczyn nawracających poronień). U kobiet dodatkowo oznacza się profil KIR, trwałą nietolerancję glutenu, badania w kierunku trombofili. 

FAQ – najczęściej zadawane pytania 

1. Poronienie ze stresu?

Tak, stres i napięcie nerwowe (zwłaszcza przewlekłe) mogę stać się przyczyną poronienia. 

2. Jak zapobiec poronieniu? 

Często są to zdarzenia samoistne. Trudno im zapobiec. 

3. Co zwiastuje poronienie? 

Silne, skurczowe bóle brzucha. Krwawienia z dróg rodnych. 

4. W którym tygodniu najczęściej?

Najczęściej poronienia zdarzają się w I trymestrze, tj. w 4-12 tygodniu ciąży. 

Bibliografia

1. American College of Obstetricians and Gynecologists. Early Pregnancy Loss. Practice Bulletin No. 200. Obstetrics & Gynecology, 2018. Dostęp: ACOG – Early Pregnancy Loss (Practice Bulletin),
2. European Society of Human Reproduction and Embryology. Guideline on Recurrent Pregnancy Loss. Aktualizacja 2023.,
3. World Health Organization. WHO Recommendations on Maternal and Newborn Care for a Positive Postnatal Experience. Genewa, 2022.