Wczesny, początkowy objaw zajścia w ciążę, stanowi plamienie implantacyjne. Jest fizjologicznym zjawiskiem po zapłodnieniu. Występuje u około ⅓ ciężarnych. Często wywołuje niepokój (mylone z objawem poronienia).
Mechanizm powstania
Krwawienie implantacyjne pojawia się przy zagnieżdżeniu zarodka. Po wystąpieniu owulacji komórka jajowa jest zdolna do zapłodnienia tylko 12-24 godziny. W momencie wydostania się jej z pękającego pęcherzyka w jajniku, jest transportowana do bańki jajowodu. W tym miejscu oczekuje na zapłodnienie. Przy braku zapłodnienia przechodzi do macicy (obumiera i jest wydalona). Jeśli dochodzi do zapłodnienia, rozpoczyna się 6- dniowy cykl prowadzący do zagnieżdżania w wyściółce macicy. W 6 dniu zarodek (blastocysta) posiada około 100 komórek, formujących się w węzeł zarodkowy. Zarodek wychodzący z osłonki przyczepia się do wyściółki macicy (gdzie będzie rosnący przez całą ciążę). Dochodzi do naruszenia rozpulchnionej ściany macicy, w wyniku czego pojawia się plamienie.
Termin względem owulacji i zapłodnienia
Zjawisko występuje po 10-14 dniach od momentu zapłodnienia. Najczęściej w terminie, w którym przewidywana jest miesiączka. Dlatego wywołuje zdezorientowanie.
Jak wygląda plamienie?
Cechy charakterystyczne plamienia to:
- Różowe/ brązowe podbarwienie,
- Drobna ilość,
- Może być jednorazowe, wystąpić kilka razy w ciągu jednego dnia,
- Pojawia się sporadycznie,
Ile trwa plamienie?
Najczęściej plamienie implantacyjne trwa około 2 dni. Nie można wskazać sztywnych ram czasowych. U każdej ciężarnej przebiega indywidualnie. Jeśli jednak plamienie trwa dłużej niż 3 dni, najprawdopodobniej jest to krwawienie menstruacyjne. W celu uzyskania pewności, niezbędna jest wizyta w gabinecie ginekologa.
Plamienie implantacyjne a okres
Krwawienie menstruacyjne trwa dłużej (4-6 dni). Dodatkowo jest bardziej obfite. Jednak rozpoczynanie okresu można pomylić z plamieniem implantacyjnym (drobne plamy w kolorze brązowym, podbarwione krwią). Jednak przy plamieniu po 2-3 dniach objawy się kończą, a przy menstruacji rozwijają. Dodatkowo ilość wydzieliny przy plamieniu implantacyjnym nie wypełnia jednej wkładki czy podpaski. Kolor wydzieliny jest jaśniejszy, niż przy menstruacji. Nigdy nie jest żywoczerwony (najczęściej jasnoróżowy, może być brązowy).
Dodatkowo należy pamiętać, że menstruacja u każdej Pacjentki może wyglądać i przebiegać odmiennie.
Objawy towarzyszące zagnieżdżeniu
Objawami plamienia implantacyjnego są:
- Lekkie skurcze,
- Ból w dolnej części brzucha,
- Wahania nastroju,
- Rozdrażnienie,
- Napięcie w brzuchu,
- Bóle głowy,
- Mdłości,
- Tkliwość piersi,
- Ból w odcinku lędźwiowym kręgosłupa,
- Ospałość,
- Lekkie osłabienie,
- Zatrzymanie wody,
- Zwiększenie / zmniejszenie apetytu,
- Uczucie pełności w brzuchu.
Czy występuje u każdej Pacjentki?
Nie, doświadcza go jedynie 20-30% ciężarnych. Większość Pacjentek w ogóle go nie dostrzega. Jego brak nie oznacza, że nie doszło do zapłodnienia.
Kiedy test ciążowy od plamienia?
Działanie testów ciążowych oparte jest na wykryciu hormonu hCG. Test wykrywa najczęściej hormon dopiero kilka dni po implantacji. Lekarz wskazują, że takie sprawdzenie, czy jest się w ciąży, można wykonać najwcześniej 3-5 dni po plamieniu implantacyjnym. Jednak należy pamiętać, że po takim czasie wynik może nie być wiarygodny (stężenie może być zbyt niskie do wykrycia). Najpewniej wykonać test w około 7 dniu po plamieniu. Będzie w pełni wiarygodny, jeśli wykonamy go w dniu spodziewanej miesiączki.
Inne przyczyny wczesnociążowych plamień
Nie zawsze plamienie na początku ciąży wynika z zagnieżdżenia zarodka. Inne możliwe przyczyny to:
- Zmiany hormonalne (przystosowanie organizmu do ciąży),
- Podrażnienie szyjki macicy (w ciąży jest silnie ukrwiona i wrażliwa. Krew może pojawić się po badaniu ginekologicznym czy współżyciu),
- Krwiak podkosmówkowy,
- Infekcje grzybicze albo bakteryjne,
- Poronienie,
- Ciąża pozamaciczna (wraz z silnym bólem brzucha).
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Jakie są objawy towarzyszące?
Często pojawia się tkliwość piersi i podwyższona temperatura ciała. Mogą występować wahania nastroju oraz senność.
- Czy zawsze występuje ból?
Nie, czasami przy plamieniach w ogóle nie występuje ból. Niektóre Pacjentki mówią o ciągnięciu w dole brzucha.
- Czy plamienie jest groźne?
Nie, jest to fizjologiczne zjawisko i zazwyczaj nie stanowi zagrożenia dla rozwijającej się ciąży.
- Kiedy do lekarza?
Podczas silnego bólu brzucha, obfitego krwawienia trwającego dłużej niż 2 dni.
Bibliografia
- Bręborowicz G. H. (red.), Położnictwo i ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2020.,
- Malinowski A., Bręborowicz G., Ginekologia i położnictwo – podręcznik dla studentów medycyny, Edra Urban & Partner, Wrocław 2020,
- World Health Organization (WHO), Recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience, WHO, Geneva
