Wyróżnić można różne zaburzenia miesiączkowania, a jednym z nich są skąpe miesiączki. Połączone z innymi objawami – bólem brzucha, wzdęciami, częstomoczem, znacznie utrudniają comiesięczne krwawienia.
Kryterium diagnostyczne
Schorzenie występuje, gdy krwawienie trwa zaledwie 1-2 dni. Dodatkowo Pacjentka traci około 20-30 ml krwi (norma to 50-150 ml). W związku z tym, że ilość utraconej krwi jest trudna do określenia, brana jest pod uwagę ilość zużytych podpasek czy tamponów. Określa się, czy wystąpiły plamienia zamiast typowego krwawienia.
Przyczyny fizjologiczne
Skąpe miesiączki nie muszą być groźne, a ich przyczyny fizjologiczne. Do tej grupy zaliczamy:
- Znajdowanie się w okresie okołomenopauzalnym,
- Ciąże,
- Karmienie piersią,
- Wiek nastoletni, okres do 3 lat od wystąpienia pierwszej miesiączki
Wówczas opisywane objawy nie są kwalifikowane jako zaburzenia miesiączkowania. Są naturalne, cechują się charakterem samoistnie ustępującym.
Zaburzenia hormonalne
Skąpe krwawienia mogą wynikać z różnych chorób endokrynologicznych. Mała ilość krwi jest wynikiem braku równowagi pomiędzy progesteronem a estrogenem. Najczęściej to niedoczynność tarczycy. Dodatkowo wskazuję się:
- Pierwotną niewydolność jajników,
- Nadczynność tarczycy,
- Zespół policystycznych jajników (PCOS),
- Podwyższony poziom prolaktyny
Rola antykoncepcji hormonalnej
Przy zażywaniu hormonów, tj. estrogenów czy progestagenów, dochodzi do zahamowania owulacji czy wzrostu błony śluzowej macicy. To właśnie w wyniku tych zjawisk produkowana jest mniejsza ilość tkanki do złuszczenia. Dlatego krwawienie jest mniej obfite. Każdorazowy przypadek powinien zostać skonsultowany z lekarzem prowadzącym.
Przyczyny anatomiczne
Zdarza się, że problem wynika z wad anatomicznych. Wskazuje się na:
- Nieprawidłowy rozwój gonad,
- Zrosty w jamie macicy (tzw. Zespół Ashermana),
- Cienkie endometrium (błona śluzowa w jamie macicy nie narasta prawidłowo),
- Macica hipoplastyczna,
- Zwężenie kanału szyjki macicy (tzw. stenoza, przy której krew ma utrudniony odpływ).
Wpływ stylu życia
Styl życia, jaki prowadzi Pacjentka, może mieć wpływ na ilość i czas trwania krwawienia menstruacyjnego. Drobna budowa ciała, uprawianie sportów wyczynowych, może być bezpośrednią przyczyną. Organizm broniąc się przed duży wysiłkiem, chroni się przed nadmierną utratą krwi.
Niedobory żywieniowe
Skąpe miesiączki mogą wynikać również z niedoborów żywieniowych. Odchudzanie, drastyczna redukcja masy ciała, która prowadzi do anemii albo bulimii, mogą spowodować znaczące zmiany w przebiegu comiesięcznej menstruacji. Wynika to z braków powstałych w organizmie (mikro i makro elementów).
Diagnostyka laboratoryjna
Szybka diagnostyka pozwoli na wdrożenie właściwego leczenia i terapii. Na początku przeprowadza się wywiad z Pacjentkom. Lekarze zalecają:
- Analizy hormonalne (poziom estrogenów, progesteronu, TSH),
- Test z klomfimenem (dodatni wynik świadczy o zaburzeniach czynności osi podwzgórze-przysadka),
- Test reakcji na hormony płciowe (brak reakcji na progesteron oraz dodatnia reakcja na progesteron i estrogeny, będą świadczyć o niewydolności jajników),
- Test z metoklopramidem (dodatni wynik wskaże zaburzenia czynności podwzgórza oraz przysadki mózgowej.
Dodatkowo wykonywane jest
- USG miednicy (ocenie podlega stan narządów płciowych, ich budowa, funkcjonowanie. USG pokazuje torbiele jajników czy mięśniaki macicy)
Należy jednak pamiętać, że każdy przypadek musi być rozpatrywany w sposób indywidualny.
Leczenie
Proces leczenia zależny jest od przyczyny. Przy zaburzeniach hormonalnych zalecana jest terapia hormonalna, leczenie endokrynologiczne. Niezbędne jest leczenie chorób współistniejących. Jeśli przyczyną problemu są wady anatomiczne, wykonywane są specjalistyczne zabiegi. Jednym z nich jest usunięcie histeroskopowe w przypadku zrostów. Wykonywane jest rozszerzenie kanału przy zwężeniu szyjki macicy.
Wspomagająco zalecana jest zmiana jadłospisu, ograniczenie stresu oraz intensywnych treningów.
Zadbaj o właściwą suplementację
Uzupełniająco do głównego leczenia warto zadbać o suplementację:
- Witaminy D3,
- Witamin z grupy B,
- Kwasów omega-3,
- Żelaza (jeśli zdiagnozowano niedobór).
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy zagrażają życiu lub zdrowiu?
Nie, o ile Pacjenta znajduje się pod stałą opieką i kontrolą lekarską.
- Kiedy do lekarza?
Jeśli pojawią się inne symptomy, takie jak ból w podbrzuszu czy gorączka. Wskazaniem jest także długi czas trwania.
- Czy miną samoistnie?
Tak, jeśli ich przyczyną jest wiek, zaburzenia hormonalne albo metaboliczne.
- Kogo dotykają najczęściej?
Najczęściej dolegliwość spotyka kobiety szczupłe, o drobnej budowie ciała, w wieku rozrodczym.
Bibliografia
- Kabała M., Gajos G., et al. (2018). Ginekologia. Podręcznik dla studentów medycyny. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.,
- World Health Organization (WHO). (2015). Reproductive Health: Fertility and Contraception. Geneva: World Health Organization.,
- Fraser IS, et al. (2016). International Society for the Study of Women’s Sexual Health (ISSWSH) guidelines on sexual health and well-being for women. Journal of Sexual Medicine, 13(4), 526-538.
