Każda Kobieta między 45-55 rokiem życia musi zmierzyć się z menopauzą. Jest to czas po ostatniej miesiączce, po której przez 12 kolekcji nie wystąpiło fizjologiczne krwawienie. Przed samą menopauzą występuje premenopauza (perimenopauza). Okres jej występowania jest trudny do jednoznacznego wskazania. Pierwsze objawy mogą występować nawet 5-6 lat przed ustaniem krwawienia. U niektórych Pacjentek pierwsze symptomy mogą pojawić się nawet na 10 lat przez menopauzą. Czas trwania premenopauzy jest indywidualny.
Charakterystyczne zaburzenia cyklu
Występuję szereg zmian hormonalnych oraz metabolicznych. Stopniowo wygaszeniu ulegają czynności jajników. Zmniejsza się stężenie produkowanych estrogenów. Cykl ulega znaczenie rozchwianiu (np. jednym miesiącu krwawienie występuje po 23 dniach, a kolejno po 58 dniach). Dodatkowo miesiączka może występować tylko jako plamienie albo jako obfite krwawienie. Jeśli przerwy pomiędzy miesiączkami osiągają 60 dni, mówi się o późnym, zaawansowanym etapie premenopauzy.
Charakterystyczne objawy premenopauzy
Premenopauza wywołuje zaburzenia metaboliczne. Funkcję, które pełniły dawniej jajniki (które staja się niewydolne) w organizmie przejmuje tkanka tłuszczowa. Jej objętość zwiększa się, przez co pojawia się nadwaga. Dzieje się tak, aby organizm mógł wyprodukować zwiększoną ilość estronu (hormon uzupełniający działanie nieprodukowanego estrogenu). Dodatkowo zauważa się:
- Zmianę profilu lipidowego (wzrost LDL i trójglicerydów),
- Tworzenie blaszek miażdżycowych,
- Zmianę w miesiączkach (skrócenie/ wydłużenie cyklu),
- Epizodyczne uderzenia gorąca(falowo przepływające przez ciało ciepło w okolicy głowy i szyi),
- Nadmierna potliwość,
- Problemy układu moczowego (częstsze infekcję, zapalenia pęcherza, nietrzymanie moczu),
- Utrata gęstości kości (osteoporoza). Podnosi się ryzyko przypadkowych złamań aż o 30% u kobiet powyżej 50 roku życia,
- Niedobory witaminy D3 oraz wapnia,
- Ból podbrzusza,
- Zwiększona tkliwość i obrzęk piersi,
- Ograniczona owulacja (wciąż możliwe jest zajście w ciążę)
Pacjentki często mylą objawy wczesnej ciąży z objawami menopauzy.
Objawy psychologiczne
W czasie premenopauzy odczuwa się chroniczne, przewlekłe zmęczenie. Pacjentki mówią, że nie mają sił do żadnych aktywności, obowiązków dnia codziennego. Uwidaczniają się również problemy ze snem, głównie z zasypianiem. Charakterystyczne są również:
- Wahania nastroju (silna chwiejność emocjonalna),
- Nerwowość,
- Spadek libido i satysfakcji z życia seksualnego (pojawia się suchość pochwy czy zanikowe zapalenie pochwy).
Jak zmienia się wygląd?
Obserwuje się skórę suchą, cieńszą, na której widocznych jest więcej zmarszczek. Dochodzi do utraty jędrności, niekiedy pojawia się trądzik hormonalny. Dodatkowo:
- Przerzedzają się włosy,
- Zmniejsza się masa mięśniowa,
- Pojawia się opuchlizna pod oczami,
- Zmienia się rozkład tkanki tłuszczowej,
- Pojawiają się włosy na twarzy (nad górną wargą i na brodzie).
Diagnostyka laboratoryjna
Ocenie podlegają hormony płciowe (to czas, gdy stężenia hormonów ulegają silnym wahaniom. Oznacza się:
- FSH (hormon folikulotropowy),
- LH (hormon luteinizujący),
- Estradiol,
- Progesteron,
- AMH (hormon antymüllerowski),
- TSH,
- Prolaktynę,
- Glukozę i lipidogram.
Dodatkowo przeprowadza się badania ginekologiczne, tj. USG dopochwowe, cytologię szyjki macicy.
Leczenie
Leczenie okresu premenopauzalnego oparte jest na wdrożeniu właściwej suplementacji witamin, minerałów (dopasowanej do uwidocznionych niedoborów). Nie można traktować widocznych objawów za fizjologiczne, które miną samoistnie. Leki łagodzące objawy premenopauzy to środki hormonalne. Podnoszą poziom estrogenów. Stosowane są w postaci plastrów, tabletek, dopochwowego żelu czy zastrzyków. Wskazane są niekiedy leki przeciwdepresyjne. Ich działanie zmniejsza niekomfortowe uderzenia gorąca czy rozdrażnienia emocjonalnego. Ich zażywanie pozytywnie wpływa również na jakość snu.
Naturalne sposoby
Pomocne w leczeniu są:
- Masaże relaksacyjne,
- Medytacja,
- Napary ziołowe (niepokalanek mnisi, pluskwica groniasta, szałwia, koniczyna czerwona),
- Właściwa dieta (bogata w fitoestrogeny),
- Aktywność fizyczna,
- Ograniczenie kofeiny i alkoholu.
FAQ – najczęstsze pytania o premenopauzę
- Jak łagodzić objawy?
Należy zadbać o wyrównanie produkcji hormonów przez wdrożenie antykoncepcji. Warto stosować napary ziołowe i ciepłe kompresy.
- Kiedy do lekarza?
Gdy objawy uniemożliwiają codzienną egzystencję, tj. silne objawy hormonalne, ból w podbrzuszu czy depresja.
- Jak rozróżnić stan przed chorobą?
Przy premenopauzie miesiączki jeszcze występują, ale są nieregularne. Menopauza występuje wówczas, gdy krwawienie nie występuje przez minimum 12 miesięcy n
- Kiedy występuje premenopauza?
Okres premenopauzy najczęściej pojawia się pomiędzy 40-45 rokiem życia. Występowanie objawów jest kwestią indywidualną.
Bibliografia
- Sierżant, M. (2014). Premenopauza: objawy, diagnoza, leczenie. Kraków: Wydawnictwo Medyczne PZWL.,
- Kwiatkowska, K., & Mroczek, A. (2018). Zaburzenia hormonalne i ich wpływ na zdrowie kobiet w okresie premenopauzalnym. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.,
- World Health Organization (WHO). (2016). Menopause and Ageing. WHO
