Morfologia stanowi podstawę badań. Wśród niej znalazł się wskaźnik MCV. Poznaj przyczyny jego nieprawidłowości i metody leczenia.
Charakterystyka wskaźnika
MCV (Mean Corpuscular Volume), mówi o średniej objętości krwinek czerwonych. Najbardziej optymalna jest średnia wielkość erytrocytów. Szacuje się, że aż 25% populacji na świecie, uzyskuje zaniżony wynik MCV (2-5% zawyżony). Sam błędny wskaźnik MCV nie jest chorobą, a sygnałem o zaburzeniach.
Rola w diagnostyce
Wielkość erytrocytów decyduje o powodzeniu przetransportowania tlenu do tkanek. MCV sam w sobie to parametr laboratoryjny. Jest więc niezbędny w ocenie, czy erytrocyty działają prawidłowo w organizmie. Chodzi o ich wielkość. Jeśli są zbyt małe, mowa o mikrocytozie. Zbyt wielkie to makrocytoza. Dlaczego to ważne? Erytrocyty nieprawidłowej wielkości mogą gorzej transportować tlen. Dodatkowo szybciej się rozpadać i być mniej efektywne. Wskaźnik MCV zawęża przyczyny anemii, a także pozwala na ocenę reakcji organizmu na wdrożoną farmakoterapię.
Normy MCV
Wskaźnik MCV prawidłowy mieści się od 80 do 100 fL. U dzieci normy są zmienne (wraz z wiekiem). Dla noworodka norma to 95-120 fL. Wraz z wiekiem (dochodząc do dorosłości), normy zaniżają się.
Przyczyny obniżonego wyniku
Niskie MCV może wynikać z:
- Anemii z niedoboru żelaza. Zbyt mała ilość pierwiastka uniemożliwia powstawanie wystarczającej wielkości krwinek czerwonych,
- Infekcja H.pylori (Helicobacter pylori). Zaburza pH w żołądku, co zaburza proces utleniania żelaza,
- Talasemia (genetyczne zaburzenie syntezy hemoglobiny. Krwinki są malutkie, a hemoglobina tylko lekko obniżona),
- Utrata krwi (miesiączki, krwotok z nosa, urazy, które miały miejsce kilka dni przed badaniem),
- Zatrucie ołowiem (zaburzona synteza hemoglobiny).
Przyczyny podwyższonego wyniku
Co oznacza podwyższone MCV? Że krwinki czerwone są większe, niż przewiduje norma (tzw. makrocytoza). Może być to wynik niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego. Lekarze wskazują regularne picie alkoholu jako potencjalną przyczynę. Dodatkowo wymienić należy choroby wątroby (stłuszczenie, marskość). Nie bez znaczenia pozostają zaburzenia tarczycy (zwłaszcza niedoczynność). Niektóre grupy leków, tj. chemioterapia, leki przeciwpadaczkowe, również mogą podnosić poziom MCV.
Interpretacja Łączna MCV
Wynik jest miarodajny tylko i innymi wskaźnikami. Należy go interpretować łącznie z:
- Hb (hemoglobina),
- RBC (liczba erytrocytów),
- HCT (hematokryt),
- MCH (średnie stężenie Hb w erytrocycie),
- RDW (zmienność objętości krwinek).
Przy odchyleniach odnosi się wynik do retikulocytów (niedojrzałych krwinek czerwonych). Sam wynik MCV nie pozwala na rozpoznanie chorób.
Diagnostyka uzupełniająca
Wykonywane są dalsze badania, w celu ustalenia konkretnej przyczyny odchylenia od normy MCV. Oznacza się stężenie kwasu foliowego i witaminy B12. Wykonywana jest morfologia z rozmazem ręcznym (widoczny kształt krwinek). Niezbędne przy hemolizie są LDH i bilirubina. Niekiedy zasadne są próby wątrobowe (ALT, AST, ALP). W kierunku niedoczynności tarczycy oznaczane jest TSH.
Jak przygotować się do badania MCV?
Oznaczenie MCV odbywa się z próbki krwi (z żyły łokciowej). Przed badaniem przez 8-12 godzin należy pozostać bez jedzenia. Cały czas można spożywać wodę. Alkohol musi zostać wyeliminowany na 24-48 godzin przed badaniem (może fałszywie podwyższyć wynik). Nie odstawia się na własną rękę żadnych leków ani suplementów. Zgłosić należy zażywanie leków przeciwpadaczkowych albo cytostatyków. W miarę możliwości należy unikać sytuacji stresowych oraz nadmiernego wysiłku fizycznego.
Leczenie – dieta + suplementacja
Jeśli wykrywa się obniżone MCV, wdraża się preparaty doustne z żelazem. Badany jest jego poziom (oraz ferrytyny), w celu dobrania właściwych dawek.
Znaczenie ma dieta (powinna obfitować w żelazo). Cenne są podroby (zwłaszcza wątróbka), czerwone mięso, jaja, ryby i owoce morza. Z roślin nie może zabraknąć fasoli, grochu, jarmużu. Warto jeść chleb żytni i niedużą ilość suszonych owoców.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Jaki wynik niepokoi?
Poniżej 80 fL i powyżej 100 fL. Im większe odchylenie, tym wyższa nieprawość.
- Jakie MCV w ciąży?
Za normę w ciąży uznaje się wynik 80–100 fL (standardowo), jednak niewielkie odchylenia są traktowane za fizjologiczne.
- Jak poprawić wynik?
Należy leczyć przyczynę, chorobę, która ma wpływ na omawiany parametr morfologii. Można zmodyfikować dietę i wprowadzić suplementację.
- Kiedy do lekarza?
Każdorazowe wyniki badań powinny być przeanalizowane przez lekarza. Samodzielna interpretacja nie jest właściwa.
Bibliografia
- Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W. (red.), Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Edra Urban & Partner, Wrocław 2022,
- Wołowiec D., Interpretacja wyników badań hematologicznych w praktyce lekarza, (publikacje specjalistyczne, POZ).,
- World Health Organization, Nutritional anaemias: tools for effective prevention and control, WHO, Geneva 2017.
