Nieprzyjemny smak (odczuwalny w ustach), to jeden z sygnałów problemu ze zdrowiem. Gorzki smak w ustach – to problem, który może wynikać z różnorodnych przyczyn. Najważniejsze omówimy poniżej.
Przyczyny stomatologiczne
Odczuwanie gorzkości może stanowić efekt chorób przyzębia. Najczęściej zapalenia dziąseł, zapalenia całego przyzębia. Dodatkowo to potencjalny wynik ubytków próchnicowych. Szkliwo zębowe zmiękcza się przez kwasy. Cukier jest rozkładany przez bakterie (w płytce nazębnej).
Kamień nazębny (jego nagromadzenie), to kolejna potencjalna przyczyna. Lekarze wskazują również:
- Zapalenie języka,
- Grzybicę jamy ustnej,
- Brak regularnych kontroli i leczenia ubytków zębowych,
- Niewłaściwa higiena (w jamie ustnej),
- Błędne czyszczenie protez, aparatów ortodontycznych.
Refluks żołądkowo – przełykowy
Nadkwasota, częste odbijanie, suchy kaszel czy uczucie ciężkości po jedzeniu. Są to symptomy mogące wskazywać na refluks żołądkowo-jelitowy. Z biegiem czasu, prowadzi do choroby refluksowej. Kwaśna treść żołądka zostaje przesunięta do przełyku. Mięśnie przełyku działają nieprawidłowo (treść pokarmowa wraca do przełyku). Występuje gorzki smak, często połączony z bólem brzucha, czkawką, odbijaniem, nudnościami.
Kamica żółciowa. Drogi żółciowe
Smak goryczy w buzi – może wynikać z kamicy żółciowej. Tworzą się złogi w pęcherzyku żółciowym (oraz przewodach żółciowych). Ich obecność zaburza transport żółci. Wytrąca się z żółci bilirubina, białka, cholesterol – powstają złogi. Inne objawy towarzyszące to:
- Zgaga,
- Wymioty,
- Nudności,
- Obniżony apetyt (całkowity brak),
- Spadek masy ciała,
- Atak kolki żółciowej,
- Ostry ból brzucha.
Choroby wątroby a gorzki posmak
Nieprawidłowo działająca wątroba, także wywoła gorzki smak w ustach. Najczęściej brak cynku. Deficyt tego minerału nasila odczuwanie smaku. Wątroba odpowiada za metabolizm cynku. Wystąpić może np. wirusowe zapalenie wątroby typu B (WZW B), marskość, stłuszczenie.
Polekowe odczucia smakowe
Przyjmowane leki znajdują się w etiologii omawianej przypadłości.
To popularny skutek uboczny. Substancje czynne (zawarte w lekach), mogą wpływać na (receptory smakowe) – odczuwany smak. Dlatego powstaje gorycz w ustach. Wywołać mogą taki efekt nawet, gdy są już połknięte, znajdują się w żołądku. To z przewodu pokarmowego przedostają się do krwiobiegu – transport do śliny (razem z krwią). Leki obniżają też stężenie cynku. Dlatego taki efekt może wystąpić przy:
- Antybiotykoterapii,
- Leków stymulujących wytwarzanie kwasu żółciowego,
- Inhibitorach konwertazy angiotensyny,
- Środkach moczopędnych.
Etiologia infekcji wirusowych
Nieprzyjemny smak w ustach wynikać może z chorób układu oddechowego. Towarzyszy infekcjom (górnych i dolnych) dróg oddechowych. Można objaw zaobserwować:
- Podczas przeziębienia,
- W stanach zapalnych zatok,
- Przy polipach nosa,
- Covid-19,
- Grypy (typu A,B),
- Zapalenia błony śluzowej (gardła, migdałków podniebnych).
Neurologiczne zaburzenia organizmu
Mniej znana jest etiologia neurologiczna. Uszkodzenie nerwów,odpowiedzialnych za odbiór smaku, może być przyczyną. Uszkodzenia mogą dokonać zabiegi laryngologiczne, uszkodzenie nerwu węchowego, zapalenie błony śluzowej (w tym języka), czy przewlekła niewydolność nerek. To rzadko występujące przyczyny.
Diagnostyka problemu
Ustalana jest przyczyna odczuwania gorzkiego smaku. Wywiad medyczny, badanie fizykalne w jamie ustnej, to etap wstępny. Wykonywane są badania krwi według podejrzeń lekarza. Pacjenci kierowani są do specjalistów (neurologa, laryngologa, gastrologa).
Jak wygląda leczenie?
Pacjent musi zadbać o właściwą higienę. Regularnie myć zęby, dziąsła, język, przestrzenie międzyzębowe.
Wizyty u stomatologa – to konieczność. Zaleca się stosowanie profesjonalnych płynów odświeżających i przeciwbakteryjnych. Naturalne metody to napary ziołowe. Wskazuje się:
- Szałwię,
- Korzeń prawoślazu,
- Kwiat rumianku.
Kiedy do lekarza?
Gorzki smak w ustach, zawsze wymaga konsultacji. Może być to oznaka rozpoczęcia poważnych dolegliwości. Im wcześniej wdrożone zostanie właściwe leczenie, tym szybciej można pozbyć się kłopotliwej dolegliwości.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy jest groźny?
Może oznaczać problemy z trzustką, wątrobą, infekcjami dróg oddechowych. Etiologia jest różnorodna.
- Czy ustąpi samoistnie?
Raczej nie. Wymaga działań farmakologicznych, zmiany stylu życia, stosowania naparów ziołowych.
- Co oznacza rano?
Najczęściej refluks żołądkowo – przełykowy. Może też wskazywać na złą higienę jamy ustnej, zapalenie zatok i spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła.
- Jak interpretować gorzki smak w ciąży?
Może być objawem zmian hormonalnych. e
Estrogen i progesteron zmieniają odczuwanie smaku i węchu.
Bibliografia:
- Mortazavi H, Shafiei S, Sadr S, Safiaghdam H.Drug-related dysgeusia: A systematic review. Oral Health Prev Dent. 2018;16(6):499–507.,
- Harris JC, Lee RJ, Carey RM. Extragustatory bitter taste receptors in head and neck health and disease. J Mol Med. 2024;102:1413–1424.,
- Mortazavi H, et al. The Bad Taste of Medicines: Overview of Basic Research on Bitter Taste. Clin Ther. 2013;35(8):1225–1246.