Wycieczka do lasu może okazać się niebezpieczna. Nimfa kleszcza to mały, zwinny pasożyt. Warto jak najszybciej usunąć ją z powierzchni ciała. Poznaj najważniejsze informacje.
Stadium rozwoju kleszcza
Kleszcze przechodzą różne stadia rozwojowe. Z jaj kleszczy wykluwają się larwy. Następnie zmieniają się one w nimfę. Kolejnym studium jest linienie, dzięki któremu stają się dorosłymi osobnikami. Tylko forma jaja nie jest szkodliwa. Wszystkie inne stadia kleszczy poszukują aktywnie żywiciela.
Nimfy atakują, gdy znajdują się w bliskim kontakcie z żywicielem (np. podczas przebywania na trasie, w lesie, w parku, na łące). Potrafią błyskawicznie przyczepić się do organizmu żywego.
Charakterystyka nimfy
Nimfa różni się od dorosłego osobnika. Przede wszystkim cechuje się mniejszym rozmiarem niż kleszcz w dorosłym studium. Najczęściej osiąga długość 1-2 mm. Ma owalny, płaski kształt. Często występują w kolorze jasno brązowym albo czarnym. Czasami przyjmuje czerwonawą barwę. Rzadko może być przezroczysta albo półprzezroczysta. Posiada trzy pary nóg. Dorosłe kleszcze posiadają cztery pary nóg. Nimfa potrafi szybko przemieszczać się po ciele żywiciela. Szuka właściwego miejsca do ukąszenia. Wgryza się aparatem gębowym w powłokę ciała.
Miejsca bytowania i okresy największej aktywności
Nimfa kleszcza najbardziej intensywnie atakuje wiosną oraz latem. Zależy to od warunków klimatycznych i regionu. W tych porach najbardziej pragną ludzkiej krwi. Opuszczają samoistnie ciało żywiciela po kilku godzinach albo kilku dniach. Czas ssania krwi zależy od gatunku nimfy, wieku, stopnia odżywienia czy dostępności do krwi. Występuje w różnych środowiskach. Najczęściej tam, gdzie dorosłe osobniki.
Nimfa kleszcza jest trudna do zauważenia. Wynika to z jej małego rozmiaru. Często mylona ze strupkiem, małym pieprzykiem. Ugryzienie i bytowanie nie wywołuje bólu. Nimfa przy wbijaniu produkuje substancje znieczulające.
Ryzyko przenoszenia chorób
Czy nimfa zaraża? Tak, podobnie jak dorosłe osobniki. Może stanowić źródło chorób odkleszczowych. Najbardziej popularna jest borelioza. Wskazać należy także kleszczowe zapalenie mózgu. To poważne choroby, mogące mieć przykre konsekwencje.
Typowe miejsca na ciele
Nimfa kleszcza wybiera miejsca ciepłe, wilgotne. Słabo widoczne. Lekarze wskazują, że są to:
- Pachwiny,
- Pachy,
- Owłosiona skóra głowy,
- Okolice narządów płciowych,
- Kark i szyja,
- Zgięcia łokci i kolan,
- Kostki i łydki
U dzieci bardzo często znajduje się za uszami, przy linii włosów oraz na szyi.
Jak wygląda skóra po ukąszeniu?
W miejscu ukąszenia zostaje mała grudka albo kropka Można odczuwać swędzenie, pieczenie. Rzadko ból. Miejsce wkłucia kleszcza prawie zawsze jest zaczerwienione. Wystąpić może przez 1-2 dni lekki obrzęk wokół miejsce wkłucia.
Technika usuwania nimfy
Larwa kleszcza w skórze musi zostać właściwe usunięta. Niezbędne jest przygotowanie zestawu do usuwania kleszczy (dostępnego w aptece bez recepty), tj. kleszczołapki, lasso. Postępujemy zgodnie z instrukcją.
Jeśli nie posiadamy profesjonalnych łapek do usuwania, przygotowujemy pęsetę o cienkich, ostro zakończonych końcówkach. Nimfę chwytamy jak najbliżej skóry, wyciągając jednym, stanowczym ruchem. Unikamy ściskania ciała nimfy. Wyciągamy kleszcza równomiernie do góry, bez wykręcania. Staramy się uniknąć pozostawienia części nimfy w skórze.
Po wyciągnięciu miejsce należy dokładnie zdezynfekować środkiem antyseptycznym.
Najczęściej popełniane błędy
Nie wolno smarować kleszcza żadnym tłuszczem (masło, krem, alkohol). Wówczas kleszcz może zwymiotować treść ze swoich jelit do rany, co zwiększa ryzyko zakażenia. Niedozwolone są próby przypalania kleszcza przez rozgrzaną igłę. Nie wolno też łapać za odwłok.
Jeśli kleszcz został wyjęty połowicznie, fragmenty pozostały w skórze, zaleca się skorzystanie z profesjonalnej pomocy medycznej.
Obserwacja organizmu
Ugryzienie nimfy kleszcza wymaga obserwacji. Niepokojące jest wystąpienie rumienia wokół miejsce wkłucia kleszcza, bądź w innej części ciała. To silne zaczerwienienie z białą obwódką dookoła. Najprawdopodobniej stanowi objaw boreliozy. Niepokojące objawy to również:
Profilaktyka i ochrona
Warto zmniejszać ryzyko ugryzienia nimfy. Przed spacerami (szczególnie latem bądź wiosną), warto stosować preparaty odstraszające kleszcze, komary i meszki. Po powrocie do domu wskazany jest prysznic całego ciała, w tym skóry włosów, który zmyje ze skóry ewentualnie przemieszczające się po skórze nimfy. Warto także przejrzeć najbardziej typowe miejsca bytowania.
Dostępne jest również szczepienie przeciwko odkleszczowemu zapaleniu mózgu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy nimfy są groźne?
Tak, identycznie jak dorosłe osobniki, mogą przenosić np. boleriozę.
- Jak wygląda wbita nimfa?
To mała, owalna kuleczka. Najczęściej jasnobrązowa, czarna albo czerwono – brązowa.
- Ile godzin od usunięcia zmniejsza ryzyko chorób?
Jeśli nimfa zostanie usunięta w 24 godziny od momentu wbicia, znacząco spada ryzyko przenoszenia chorób odkleszczowych.
- Jak najlepiej usunąć nimfę?
Korzystając kleszczołapek, które dostępne są w każdym punkcie aptecznym.
Bibliografia
- Buczek, A. (red.) (2005). Kleszcze i choroby przenoszone przez te pajęczaki. Lublin: Wydawnictwo DRUKARZ.,
- Moniuszko-Malinowska, A., Dunaj, J., Czupryna, P. (2018). Choroby odkleszczowe w praktyce lekarskiej. Białystok: Uniwersytet Medyczny w Białymstoku.,
- Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH. Kleszcze i choroby odkleszczowe.
