Rzucenie palenia – to cel wielu osób. Jest to kluczowa decyzja w trosce o własne zdrowie. Jak długo nikotyna utrzymuje się w organizmie? Poznaj najważniejsze informacje
Czym jest nikotyna? Jak działa?
Nikotyna jest substancją chemiczną, występującą w tytoniu. Oddziałuje na układ nerwowy. Wykazuje silne uzależnienie. W mózgu nikotyna łączona jest z receptorami nikotynowymi. Dlatego wywołuje uwalnianie różnych neuroprzekaźników (w tym dopaminy). To hormon związany z uczuciem nagrody i przyjemności. Dlatego nikotyna uzależnia. Mózg uczy się bardzo szybko, że jest to nagroda, chwila rozluźnienia.
Dodatkowo wzrasta ciśnienie krwi, przyspiesza akcja serca, zwężają się naczynia krwionośne.
Po ok. 20 minutach od zapalenia papierosa, tętno i ciśnienie krwi powracają do normy. Jeśli upłynie 8 godzin od palenia nikotyny, poziom tlenu w organizmie normuje się. Po upływie dwóch dni bez papierosa, Pacjenci mówią, że wyraźnie lepiej czują zapachy i smaki.
Kotynina – dlaczego jest kluczowa?
Kotynina to produkt, będący efektem rozpadu nikotyny w organizmie (przekształcenie w wątrobie). Wykazuje o wiele mniejszą aktywność. Nie odpowiada za efekty uzależniające.
Co ważne, jest dużo trwalsza, niż sama nikotyna (do 3 dni w organizmie). Dlatego badaniom podlega kotynina, a nie nikotyna. Dodatkowo związek pomaga w ustaleniu, czy Pacjent był narażony na dym tytoniowy. Kotynina jest wykrywalna we krwi, moczu, ślinie. Pozostaje długo we włosach.
Jak długo nikotyna jest obecna we krwi/ moczu/ ślinie?
Nikotyna dostaje się do krwiobiegu szybko. Już po 20-30 sek. dociera do mózgu (od momentu zaciągnięcia). We krwi utrzymuje się przez 1-3 dni. W ślinie nawet do 4 dni. W moczu wykryć można ją do 3-4 dni. Najdłużej nikotyna utrzymuje się na włosach, (do kilku miesięcy).
Czynniki przedłużające utrzymywanie nikotyny
Ile nikotyna utrzymuje się w organizmie? To różny czas. Dłuższą obecność nikotyny może wywołać:
- Wolniejszy metabolizm,
- Problem z pracą nerek bądź wątroby,
- Odwodnienie,
- Intensywne palenie nikotyny,
- Używanie e – papierosów, saszetek nikotynowych.
Etapy oczyszczania organizmu po rzuceniu palenia
Rzucenie palenia składa się z etapów (odmienne wyzwania dla palacza). Wyróżniamy etap:
- Przygotowawczy (Pacjenci myślą o rzuceniu, wyznaczając datę ostatnie papierosa),
- Odstawienia (Najtrudniejszy, pojawia się zespół odstawienia nikotyny),
- Stabilizacji (pokusy psychiczne utrzymują się, objawy fizyczne słabną),
- Utrzymania abstynencji (kilka tygodni/ miesięcy bez papierosa). Kryzysowe sytuacje pojawiają się na imprezach, wśród znajomych.
Warto wskazać kilka norm czasowych. Po 3 dniach abstynencji dochodzi do rozluźnienia oskrzeli. Oddychanie staje się prostsze. Po 6-12 tygodniach poprawie ulega krążenie, Wydolność fizyczna organizmu się poprawia. Po roku spada ryzyko choroby wieńcowej. Już po 5 latach abstynencji, nałogowi palacze cieszą się ryzykiem udaru mózgu podobnym do osób niezależni onych.
Objawy odstawienia nikotyny
Detoksykacja organizmu z nikotyny wywołuje objawy fizyczne i psychiczne. Wyróżnić należy:
- Niepokój,
- Uczucie napięcia,
- Problemy z koncentracją,
- Nerwowość/ rozdrażnienie,
- Zwiększony apetyt (ochota na słodycze),
- Bóle głowy,
- Przewlekłe zmęczenie i senność,
- Kaszel (organizm rozpoczyna oczyszczanie płuc),
- Spowolniona akcja serca,
- Trudności ze snem i zasypianiem,
- Silna potrzeba zapalenia, tzw. głód nikotynowy.
Jak przyspieszyć proces oczyszczania?
Proces wydalania nikotyny można przyspieszyć. Przede wszystkim należy zadbać o właściwe nawodnienie organizmu. To najważniejszy element szybszego oczyszczania. Konieczna będzie także właściwa ilość snu (co najmniej 8-9 godzin/ dobę). Lekarze wskazują, że pomocna okazuje się aktywność fizyczna. Ruch, zwłaszcza na świeżym powietrzu, o regularnym charakterze, pomaga w pozbyciu się nagromadzonych toksyn w organizmie.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy palenie wpływ na trądzik?
Tak, substancje toksyczne zawarte w papierosach mogę potęgować zmiany skórne, w tym trądzik.
- Czym grozi palenie?
Palenie papierosów może wywołać poważne konsekwencje, w tym raka płuc (także prostaty).
- Czy nikotyna pomaga przy Parkinsonie?
Niektóre badania wykazują działanie neuroprotekcyjne nikotyny na chorobę Parkinsona (brak rekomendacji specjalistów).
- Ile wydalamy nikotynę?
To kwestia indywidualna. Najczęściej całkowite oczyszczanie trwa od 3 do 6 miesięcy.
Bibliografia
- World Health Organization. WHO report on the global tobacco epidemic 2023: protect people from tobacco smoke. Genewa: WHO; 2023.,
- Zatoński W, Przewoźniak K. Palenie tytoniu a zdrowie publiczne. Warszawa: Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie; 2019.,
- Kaleta D, Usidame B. Zdrowie publiczne i zagrożenia związane z paleniem tytoniu. Łódź: Uniwersytet Medyczny w Łodzi; 2020.
