Szczepionka przeciwko HPV - kiedy się zaszczepić?

June 12, 2026

Nauka opracowała rozwiązania pomagające chronić nasze zdrowie. Szczepionka przeciwko HPV- to jedno z cennych odkryć. Poznaj najważniejsze informacje.

Szczepionka HPV – dlaczego jest ważna?

Szczepienie umożliwia uodpornienie na wirus Human papilloma virus (HPV). Zakażenia są jednymi z najczęściej występujących (przenoszonych drogą płciową). Kilka podtypów wirusa prowadzi do raka szyjki macicy. Dotyka zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Zakażenie występuje drogą seksualną (również seks oralny). Co ważne, nosiciel może nie wykazywać objawów. Co gorsza, większość nosicieli jest całkowicie bezobjawowa. Ponad 1500 kobiet (każdego roku), umiera na raka macicy.

Rodzaje szczepionek HPV

Wyróżnia się różne typy szczepionek (przeciwko HPV). Do najpopularniejszych zaliczamy:

Cervarix (typ HPV 16, 18). Jest szczepionką dwuwalentną,
Gardasil (ochrona przed typem 6,11, 16, 18). To szczepionka czterowalentna,
Gardasil 9 (ochrona przed typem 6,11,16,18,31,33,45,52,58). To wariant zapewniający najszerszą ochronę. Jest szczepionką dziewięciowalentną.

Najczęściej stosowaną jest ostatni wariant, ze względu na najszerszą ochronę. Będzie skuteczny przeciwko nowotworom oraz brodawkom narządów płciowych.

Jak działa szczepionka?

Uczy odporność rozpoznać HPV. Dzieje się to przed prawdziwym zakażeniem. Zawiera cząstki upodabniające zewnętrzną osłonkę wirusa. Nie zawiera żywego materiału genetycznego (nie wywołuje zakażenia). Układ rozpoznaje cząsteczki jako obce, wytwarzając tzw. pamięć immunologiczną. Dzięki temu przy prawdziwym zakażeniu przeciwciała szybko neutralizują wirusa.

Kiedy się szczepić?

Szczepionka należy prawidłowo przyjąć przed rozpoczęciem aktywności seksualnej. Wówczas uzyskać można największą ochronę. Najczęściej szczepieniu poddawana jest młodzież ( 9-14 lat). Najczęściej szczepi się osoby w wieku 11-13 lat. Szczepienie przyjąć można zawsze, jednak największą skuteczność uzyskuje się szczepiąc przed inicjacją seksualną. Dodatkowo szczepienie jest wskazane w każdym wieku także u osób już wirusem zakażonych, z uwagi na możliwe zmniejszenie jego replikacji oraz zmniejszenie szansy na powstanie zmian nowotworowych z nim związanych.

Skutki uboczne szczepionki

Powikłania szczepionki HPV to ryzyko, jak przy każdym innym szczepieniu. Występują wówczas NOP-y (niepożądane odczyny poszczepienne). Określane jako zaburzenia stanu zdrowia (występujące do 4 tygodni od szczepienia). Są monitorowane przez naukowe instytucje. Pacjenci zgłaszający NOP w Polsce to częstotliwość 0,05%. Zdecydowanie większa część skutków ma łagodny charakter. Znikają szybko (w kilka dni). Najczęściej występuje:

Ból w miejscu wkłucia,
Obrzęk,
Zaczerwienienie,
Ból głowy,
Zmęczenie,
Nudności,
Zawroty głowy,
Stan podgorączkowy/ niewielka gorączka.

Ciężkie NOP-y – jak często?

Ciężkie skutki uboczne stanowią rzadkość. Ciężka reakcja alergiczna (anafilaksja) wynosi 1,7-3 przypadki na milion dawek. Częściej występuje omdlenie, tzw. synkopa. Najczęściej jednak to efekt stresu związanego z aktem szczepienia.

Warto wiedzieć, że do systemu zgłaszane są każde sytuację zagrażające życiu, zdrowiu, prowadzące do konieczności hospitalizacji. Sytuacje często nie były efektem szczepienia.

Mity o szczepieniu

Szczepienie zaleca się każdej płci. Może wywołać raka macicy, nowotwór odbytu, prącia czy gardła. Dodatkowo HPV nie jest rzadkością (częsta infekcja płciowa). Przy aktywności seksualnej natrafiamy na HPV.

Brak jest źródeł, aby szczepienie HPV wywoływało niepłodność.

Co robić przy NOP-ie?

Istnieją dwa kanały zgłoszenia NOP- ów. Pierwsza opcja to obowiązkowy system zgłaszania NOP (przez lekarzy). Miejscem zgłoszeń jest Powiatowa Inspekcja Sanitarno – Epidemiologiczna (NIZP). Podlegają tam weryfikacji (analizie ekspertów).

Drugi kanał – dobrowolny nadzór NOP. Każda zaszczepiona osoba (w tym jej opiekun), może zgłosić NOP. Wniosek kierowany jest do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych. Wnioski trafiają do europejskiej bazy danych (European Union Drug Regulating).

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy jest bezpieczne?

Tak, przed dopuszczeniem do użycia szczepionka została gruntownie przebadana.

Dla kogo szczepienie?

Głównie kobiety, przed rozpoczęciem aktywności seksualnej. Najczęściej w wieku 11-15 lat. Rekomendowana także dla mężczyzn.

Czy może zaszkodzić?

Każda szczepionka może wywołać NOP. Ciężkie to rzadkość.

Kogo nie szczepić?

Kobiet w ciąży (przy karmieniu można).

Blog

Szczepionka przeciwko HPV – kiedy się zaszczepić?