Na zdrowie intymne składa się wiele czynników, a jednym z nich jest prawidłowe pH pochwy.
Co jest pH?
Pojęcie pH jest skalą służącą do określenia, czy badana substancja jest kwaśna, obojętna czy zasadowa. Potocznie nazywane “miarą kwasowości”. Wskazuje się, że:
- pH mniejsze niż 7 (środowisko kwaśne),
- pH = 7 (środowisko obojętne),
- pH wyższe niż 7 (środowisko zasadowe).
Normy pH pochwy
Prawidłowe pH pochwy jest odmienne w zależności od wieku Pacjentki i etapu, w jakim się znajduje. Generalnie pH powinno być jednak kwaśne, a wartości znajdować się w przedziale 3,6 a 4,5.
Warto wskazać, że właściwie pH w pochwie jest szczególnie ważne w czasie ciąży. Jeśli występuje jego wyższy poziom, wówczas Pacjentka jest bardziej podatna na infekcje. Bakteryjne zakażenia mogą prowadzić do zakażenia płodu czy poronienia.
Rola pałeczek kwasu mlekowego
W utrzymaniu właściwego pH pochwy niezbędne są pałeczki kwasu mlekowego (Lactobacillus). Ich rolą jest ochrona przed rozwojem infekcji intymnych, bakterii chorobotwórczych czy grzybów. Utrzymanie właściwej ilości pałeczek kwasu mlekowego to naturalna bariera organizmu.
Przyczyny zaburzeń pH
Etiologia jest zróżnicowana. Wyróżniamy:
- Zmiany hormonalne,
- Ciążę (pH= 4,5),
- Menopauzę,
- Zmniejszoną odporność organizmu,
- Zażywanie antykoncepcji hormonalnej,
- Nietolerancję glukozy,
- Cukrzycę,
- Stosowanie niewłaściwych środków do higieny intymnej,
- Zabiegi ginekologiczne strefy intymne,
- Nadmierne inicjacje seksualne (męska sperma posiada pH zasadowe, przez co podnosi pH pochwy),
- Korzystanie z publicznych basenów, saun, jacuzzi, bez pamiętaniu o właściwej higienie,
- Noszenie nie oddychającej bielizny z syntetycznych materiałów,
- Grzybica pochwy,
- Zażywanie doustnych antybiotyków (niszczą pożyteczne bakterie),
- Irygacje pochwy (zaburzają mikroflorę).
Objawy towarzyszące
Nieprawidłowe pH pochwy wiąże się często z infekcjami. Częste objawy towarzyszące to:
- Nieprzyjemny zapach okolic intymnych (tzw. rybi, który nasila się przy stosunku),
- Podrażnienie i zaczerwienienie,
- Tkliwość, wrażliwość na dotyk,
- Świąd,
- Pieczenie,
- Zmiana upławów (zwiększona ilość, w kolorze żółtym, szarym, zielonkawym),
- Dyskomfort,
- Ból.
Diagnostyka
Określenie pH pochwy można wykonać samodzielnie, w domu, korzystając z testów dostępnych bez recepty. Pełna diagnoza, oznaczenie poziomu pH pochwy, wykonywane jest w gabinecie ginekologicznym. Do oznaczenia pH używany jest specjalny papierek wskaźnikowy. Lekarz dodatkowo ocenia wygląd śluzówki, rodzaj zaobserwowanej wydzieliny, powstałe podrażnienia. Niekiedy konieczne jest badanie mikroskopowe. Jego wykonanie pozwala zobaczyć komórki zapalne, grzyby czy bakterie.
Dodatkowo wykonuje się:
- Posiew (identyfikacja drobnoustrojów),
- Testy “zapachowe”, które są pomocne przy BV,
- Badania PCR (identyfikacja i wykrycie konkretnych patogenów).
Kluczowe jest ustalenie, czy nieprawidłowe pH wywołuje infekcja, czy inne czynniki.
Leczenie
Zasadowy odczyn pH wymaga leczenia. Niezbędne jest wyeliminowanie czynników, które zaburzają florę bakteryjną strefy intymnej. Podczas infekcji bakteryjnych niezbędna jest antybiotykoterapia miejscowa (klindamycyna czy metronidazol).
Leki przeciwgrzybicze podaje się przy diagnostyce infekcji grzybiczych.
W celu przywrócenia właściwej flory bakteryjnej, lekarze zalecają stosowanie globulek dopochwowych z kwasem mlekowym. Warto zadbać o właściwą dietę, tj. ograniczenia spożycia cukru. Kluczowe jest również utrzymanie dobrego poziomu odporności.
Profilaktyka
Zapobieganie dolegliwości opiera się na regularnym stosowaniu probiotyków doustnych, a także dopochwowych (globulki czy tampony z kwasem mlekowym na czas menstruacji). Pomagają one w utrzymaniu właściwej mikroflory. To może w zapobieganiu infekcji w strefie intymnej. W ciąży Polskie Towarzystwo Ginekologów zaleca w ciąży kontrolę poziomu pH najmniej 3 razy. Infekcje wykazują charakter nawracający.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Jakie pH przy grzybicy?
Przy grzybicy, pH może nieznacznie wzrosnąć, ale zazwyczaj wynosi 4,5-5,0.
- Czy można pH zbadać samodzielnie?
Tak, korzystając z testów paskowych dostępnych w aptece.
- Czy pH 5 jest dobre?
Wartość pH 5 wskazuje na stan bardziej zasadowy, co może sprzyjać rozwojowi niektórych bakterii lub grzybów. Za normę uznaje się pH do poziomu 4,5.
- Kogo najczęściej spotyka?
Pacjentki z niską odpornością. Brak właściwej higieny również potęguje ryzyko.
Bibliografia
- Bartman, W. (red.) (2018). Ginekologia – podręcznik dla studentów medycyny. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.,
- Górska, K. (2017). Infekcje intymne u kobiet – diagnostyka i leczenie. Wydawnictwo Uniwersytetu Medycznego w Łodzi,
- WHO (Światowa Organizacja Zdrowia). (2016). Global guidelines for the prevention and treatment of genital warts and sexually transmitted infections. Geneva: World Health Organization.
