Dziwne odgłosy z brzucha bywają krępujące. Może być to borborygmia. Bulgotanie w brzuchu wymaga diagnozy. Poznaj najważniejsze informacje.
Definicja borborygmi
Bulgotanie to burczenie, przewracanie w brzuchu. Pacjenci mówią o tzw. przelewaniu wody w brzuch. Dochodzi do mieszania treści pokarmowej z kwasami. Zjawisko występuje w dzień i w nocy. Obserwuje się objawy towarzyszące, tj.:
- Uczucie pełności,
- Przelewanie w jelitach,
- Nudności,
- Zaparcia / biegunki,
- Krew w stolcu,
- Utratę masy ciała,
- Ból brzucha
Fizjologiczne przyczyny przelewania
Głośne burczenie w jelitach może być naturalne, niegroźne, związane z działaniem organizmu. Mogą wynikać po prostu z uczucia głodu, zbyt małej ilości przyjmowanego pożywienia. Niekiedy to efekt nadmiernego gromadzenia się w żołądku gazów jelitowych. Jelita pracują nieustannie, przed, po, w trakcie posiłku. Dźwięki bulgotania są związane z motoryką jelit. Najczęściej po ciężkostrawnym jedzeniu, tłustym, albo obfitującym w błonnik.
Inną przyczyną stanowią zalegające w jelitach gazy. Dochodzi do naturalnych skurczów (ruchu robaczkowe jelit), które generują słyszalne dźwięki. Gazy powstają przez fermentację niestrawionych resztek pokarmowych przez bakterie jelitowe.
Wpływ aerofagii na bulgotanie
Szybkie jedzenie i połykanie wiąże się z nadmierną ilością powietrza w żołądku. To problem określany jako aerofagia. Żeby go unikać należy nie mówić podczas jedzenia. Unikać należy;
- Żucia gumy,
- Picia przez słomkę,
- Nerwowego łapania powietrza,
- Palenia papierosów
Należy dokładnie, powoli gryźć i przełykać pokarmy.
Dieta jako przyczyna
Przyjmowane pokarmy również mają wpływ na wydawane przez brzuch odgłosy. Niewskazane są napoje gazowane. Dodatkowo znacznie mają przerwy pomiędzy spożywanymi posiłkami. Może okazać się, że burczenie wynika z uczucia głodu i pustych jelit.
Nietolerancja laktozy albo fruktozy
Burczenie, bulgotanie, może być objawem dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Jednymi z nich są nietolerancje pokarmowe. Najczęściej jest to problem z trawieniem laktozy. Występuje niedobór albo brak enzymów, które rozkładają laktozę. Laktoza zalega w przewodzie pokarmowym, stając się pożywką dla bakterii. Często bulgotanie łączy się z biegunką.
Bulgotanie a IBS
Zespół jelita drażliwego bardzo często jest przyczyną bulgotania. Pojawia się tzw. przelewanie. Objawy są silniejsze przy stresie, zaburzeniach mikroflory, nieprawidłowej diecie. Ustępują po wypróżnieniu. Wdrożyć należy dietę FODMAP. Często problem rozpoczyna się po 50 roku życia.
Diagnostyka medyczna
Objawy wymagają zdiagnozowania. Lekarze zalecają wykonanie USG. Badanie obrazowe wykluczy problem z pracą narządów wewnętrznych. Niekiedy konieczna jest kolonoskopia albo gastroskopia. Przy podejrzeniu etiologii w diecie, wykonuję się testy w kierunku nietolerancji pokarmowej.
Przeprowadzane są badania laboratoryjne:
- CRP i OB (stany zapalne),
- Glukozę,
- Próby wątrobowe,
- Morfologię z rozmazem (ogólny stan zdrowia),
- TSH (hormon tarczycy),
- Elektrolity,
- Ferrytyne i żelazo (zaburzenia wchłaniania).
Domowe metody wyciszające
Co na przelewanie w brzuchu? Przede wszystkim należy zadbać o zmianę diety i nawyków żywieniowych. Należy zadbać o 4-5 posiłków dziennie, o stałych porach. Dieta powinna być lekkostrawna. Warto unikać produktów wzdymających.
Bardzo ważne jest właściwe nawodnienie organizmu. Należy uzupełnić także elektrolity (przy biegunce, wymiotach). Zalecane jest więcej ruchu i spacerów. Nie można jeść w nocy.
Farmakoterapia wspomagająca
Przy zaawansowanych problemach, niezbędne jest leczenie farmakologiczne. Wdrażane jest właściwe leczenie (zależne od etiologii). Głównie stosowane są probiotyki, które wspierają prawidłową florę bakteryjną. Często leki rozkurczowe, tj. Duspatalin oraz No-Spa. Jeśli bulgotanie wywołane jest przez infekcje wirusową, bakteryjną, wdrażane są środki przeciwzapalne, niekiedy antybiotykoterapia.
Kiedy do lekarza?
Przelewanie w brzuchu nagminne, trwające przez dłuższy czas, musi zostać skontrolowane przez lekarza. Inne objawy alarmowe to:
- Wymioty,
- Silny ból brzucha,
- Gorączka,
- Silna biegunka (wodnista),
- Kilkudniowy brak defekacji,
- Zażółcenie skóry,
- Nudności,
- Krew w stolcu,
- Utrata masy ciała.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy przy raku bulgocze w brzuchu?
Tak, czasem może występować. Nowotwory przewodu pokarmowego, np. jelita grubego, mogą tak wyglądać.
- Co jest pomocne?
Zmiana diety, większa dawka ruchu. Warto ograniczyć cukier i żywność wysokoprzetworzoną.
- Co oznacza w ciąży?
Działanie progesteronu spowalniającego pracę jelit. Może wskazywać na zwiększoną ilość gazow
- Czy może być od głodu?
Tak, bulgotanie może oznaczać potrzebę jedzenia.
Bibliografia
- Dietoterapia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2019,
- Gastroenterologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2020.,
- Interna Szczeklika 2024, Medycyna Praktyczna, Kraków 2024.
