W ciąży ból brzucha to powszechna dolegliwość. Ciało kobiety zmienia się (pod wpływem hormonów, rosnącego płodu). Musi dostawać się do rozwoju dziecka. Najczęściej bóle nie są powodem do niepokoju. Nie stanowią zagrożenia dla dziecka.
Przyczyny bólu w ciąży
Bóle więzadeł (tzw. bóle wzrostowe), to częsta przyczyna. Więzadła u ciężarnych rozciągają się, aby podeprzeć rosnące dziecko. Ból okrągłych więzadeł wywołują dwa duże więzadła (od macicy po pachwiny). Przy wzroście macicy więzadła rozciągają się.
Ból żołądka w ciąży mogą wywołać gazy i zaparcia. Wynika to z podwyższonego stężenia progesteronu we krwi. Przewód pokarmowy spowalnia swoje działanie. Pokarm przemieszcza się wolniej.
Przyczyną mogą być infekcje jelitowe. Wówczas dodatkowo obserwuje się biegunkę. Przyczyną może być wzrost macicy.
Bóle po jedzeniu
W ciąży często może pojawiać się ból brzucha po jedzeniu. Wówczas lekarze zalecają spożywanie mniejszych porcji. Wskazane jest również jedzenie lekkostrawne. Niezbędne jest spożywanie właściwej ilości wody. Dolegliwości mogą wywoływać wzdęcia i gazy. Lekarze wskazują na zgagę i refluks. Często po obfitych i tłustych posiłkach.
Skurcze Braxtona Hicksa a ból brzucha
Dolegliwość określana mianem Braxtona Hicksa jest tzw. skurczem ćwiczeniowym. Rolą popularnych skurczy jest przygotowanie macicy do akcji porodowej. Skurcze są powtarzalne, lekkie. Trwają od 30 sekund do 2 minut. Najczęściej ustępują gdy zmienia się pozycję. Po mikcji albo napiciu się wody. Badania naukowe wskazują, że skurcze Braxtona mogą pojawiać się przez odwodnienie.
Jakie badania wykonać?
Przede wszystkich badania ginekologiczne i położnicze (przez lekarza prowadzącego). Podstawą jest USG (ocena dziecka, łożyska, ilości płynu owodniowego, szyjki macicy). Czasami konieczne jest badanie moczu i jego posiew (wykluczenie infekcji dróg moczowych). Przez morfologię krwi bada się obecność stanu zapalnego (CRP/OB).
Zioła i właściwa dieta
Zioła to idealny wybór na skurcze żołądka w ciąży. Zioła dozwolone to rumianek. Działa uspokajająco, rozluźniająco. Rumianek łagodzi dyskomfort trawienny.
Imbir działa wspomagająco przy wymiotach i nudnościach. Delikatna herbaty z mięty wskazana jest przy wzdęciach i ogólnej niestrawności. Nie można też kłaść się po jedzeniu. Lekarze zalecają picie dużej ilości wody, spożywanie dużej ilości błonnika.
Bez konsultacji z lekarzem unikać należy szałwi, krwawnika, piołunu oraz dziurawca.
Jakie leki są dozwolone?
Dozwolone jest stosowanie płynów zmiękczających stolec. Dzięki temu wypróżnianie jest mniej bolesne. Można łatwo uniknąć zaparć, które mogą potęgować dolegliwości bólowe. W ciąży za najbardziej bezpieczny uznaje się paracetamol. Samodzielnie nie można stosować leków z grupy NLPZ, czyli ibuprofenu, ketoprofenu (zwłaszcza w 3 trymestrze). Dostępne są leki rozkurczowe, np. no spa. Szybko są w stanie zniwelować napięcie i ból.
Najczęstsze objawy alarmowe
W sytuacji, gdy ból brzucha połączony jest z biegunkami (trwającymi ponad 48 godzin), konieczna jest natychmiastowa wizyta. Podobnie w przypadku wymiotów, niemożności przyjmowania płynów. Sygnały alarmowe to również:
- Gorączka (stan podgorączkowy),
- Odwodnienie,
- Krwawe stolce,
- Ciągłe nudności/ mdłości, uniemożliwiającej spożywanie pokarmów,
- Omdlenia/ zawroty głowy, duszności.
Alarmowym sygnałem jest wystąpienie ciąży pozamacicznej (1 na 50 bólów brzucha). Zapłodniona komórka jajowa zagnieżdża się poza macicą. Najczęściej w bańce jajowodu. Ból jest silny. Krwawienia pojawiają się pomiędzy 6-10 tygodniem ciąży.
Alarmowym stanem jest odklejenie łożyska (jednostajne twardy brzuch przez dłuższy czas).
Zakazane w ciąży produkty
W ciąży istnieje lista produktów zakazanych. Nie jest to jedynie alkohol, kofeina czy nikotyna. Zdecydowanie jest to surowe (niedogotowane) mięso. Jest to tatar, krwiste steki. Wymienia się surowe ryby, owoce morza, niepasteryzowane mleko i inne wyroby mleczne (np. mleko wprost od krowy, sery pleśniowe).
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy ból jest groźny?
Zazwyczaj nie. Wynika z ucisku płodu na macicę, zgagi czy refluksu.
- Czy minie samoistnie?
Tak, jeśli Kobieta zmieni pozycję ciała. Zadba o lekkostrawną dietę oraz właściwy poziom nawodnienia.
- Jak go kontrolować?
Przede wszystkim poprzez wizytę u lekarza prowadzącego ciążę. USG i badanie krwi powinno rozwiać wątpliwości.
- Jak rozluźnić żołądek w ciąży?
Można wykonać ciepłe okłady. Napić się napary z rumianku.
Bibliografia
- Altuwaijri M. (2022). Evidence-based treatment recommendations for gastroesophageal reflux disease during pregnancy: A review. Medicine (Baltimore), 101(35), e30487.,
- Ramya R.S., Jayanthi N., Alexander P.C., Vijaya S., Jayanthi V. (2014). Gastroesophageal reflux disease in pregnancy: a longitudinal study. Tropical Gastroenterology, 35(3), 168–172,
- Global prevalence and risk of gastroesophageal reflux disease symptoms in pregnancy: a systematic review and meta-analysis (2025).
