Ciąża to czas, gdzie Pacjentki muszą stale odwiedzać gabinet ginekologiczny. Poznaj harmonogram badań na dziewięć miesięcy. Dzięki niemu uda Ci dokładnie zaplanować badania diagnostyczne.
Znacznie regularnych badań w ciąży
Regularne wizyty i badania pozwalają na stałe monitorowanie przebiegu ciąży. Badaniom podlega zarówno stan zdrowia dziecka, jak i matki. Badania znacząco zmniejszają ryzyko groźnych powikłań. Nieprawidłowości można wykryć na bardzo wczesnym etapie. Zmniejsza się ilość zgonów ciężarnych czy umieralność okołoporodowa
Jak często odwiedzać lekarza?
Jeśli ciąża przebiega prawidłowo, nie ma komplikacji, wskazuje się na odbywanie wizyt kontrolnych co 3-4 tygodnie w I i II trymestrze. Pod uwagę należy wziąć również rekomendacje Towarzystwa Ginekologicznego. W każdym przypadku o ilości wizyt decyduje lekarz prowadzący.
Pod koniec ciąży częstotliwość konsultacji wzrasta.
Badania laboratoryjne w I trymestrze
Pierwsza wizyta u ginekologa powinna odbyć się między 7 a 8 tygodniem ciąży. Najpóźniej w 10 tygodniu. Wykonywana jest:
- Cytologia,
- Biocenoza pochwy,
- Posiew z pochwy,
- Morfologia krwi,
- Przeciwciała odpornościowe,
- Określenie grupy krwi (pod kątem konfliktu serologicznego),
- Stężenie glukozy na czczo (wykluczenie cukrzycy ciążowej),
- Badanie ogólne moczu
Należy wskazać, że ciężarna jest kierowana na konsultację stomatologiczną.
Diagnostyka chorób zakaźnych
Podstawowe badania w ciąży polegają na diagnostyce chorób zakaźnych, tj.:
- HIV,
- Kiła (test VDRL),
- Różyczka,
- Toksoplazmoza,
- Wirus wątroby typu C (HCV),
Pierwsze USG genetyczne i tzw. potwierdzające
Wykonuje się na pierwszej wizycie USG dopochwowe. Potwierdzana jest obecność jaja płodowego w macicy. Dodatkowo określany jest:
- Wiek ciąży,
- Stan narządów rodnych,
- Ocena budowy płodu (wymiary, stopień rozwoju, kształt czaszki, powłoki brzuszne, kręgosłup, miejsce przyczepu pępowiny, ocena kończyn),
- Ocena parametru CRL (długość siedzeniowo – ciemieniowa),
- Przezierność fałdu karkowego,
- Czynność serca płodu
Test PAPP-A i wolne beta-HCG
Podczas ciąży lekarze zalecają wykonanie nieinwazyjnego badania prenatalnego, tj. testu PAPP-A. Coraz częściej wykonywany jest test podwójny PAPP-A Plus (wraz z wolną podjednostką beta- hCG). Jeśli wyniki są prawidłowe, pozostają w normie, z upływem czasu wykonywane jest powtórnie drugie badanie prenatalne. Jeśli wyniki okazują się niepokojące, wówczas konieczne staje się przeprowadzenie inwazyjnych testów (amniopunkcji czy biopsji kosmówki).
Badania w II trymestrze
15-20 tydzień ciąży to kolejna wizyta. Oceniane jest pH pochwy, masa ciała, ciśnienie krwi. Na tym etapie oznaczane są przeciwciała anty-Rh. Jego zadaniem jest wyeliminowanie konfliktu serologicznego. Niezbędne jest także badanie piersi (u ciężarnych również może wystąpić nowotwór).
Test obciążenia glukozą (OGTT) wykonywany jest pomiędzy 24 a 28 tygodniem ciąży. Wypija się rozwór glukozy i dokonuje sprawdzenia jej stężenia we krwi (w określonych przedziałach czasu).
USG tzw. połówkowe
W środku ciąży wykonuje się tzw. USG połówkowe (18-22 tydzień ciąży). Jego celem jest szczegółowa ocena anatomii płodu. Dodatkowo w trakcie badania rodzice mogą poznać już płeć dziecka.
Badania w III trymestrze
W ostatnim trymer ciąży oznaczenia wymagają:
- Przeciwciała anty-Rh (ponownie),
- HBsAg,
- Posiew w kierunku GBS (paciorkowców beta – hemolizujących),
- Morfologia krwi,
- Badanie ogólne moczu.
Pod koniec ciąży wykonywane są podstawowe badania ginekologiczne i położnicze.
USG w III trymestrze
Między 28-32 tygodniem wykonywane jest ostatnie obowiązkowe USG. Oceniany jest dobrostan płodu oraz jego wzrastanie. Głównie ocenie podlega czynność serca nienarodzonego dziecka. Analizowane jest również tętno płodu. Najczęściej w trakcie tego badania podejmowana jest przez lekarza decyzja o możliwość porodu siłami natury.
KTG – Kardiotokografia
Przed porodem przeprowadzane jest KTG. Jest to badanie medyczne stosowane głównie w ciąży, które służy do monitorowania stanu dziecka oraz czynności macicy. Na brzuchu kobiety ciężarnej umieszczane są dwa czujniki (jeden z nich mierzy tętno dziecka, a drugi skurcze macicy). Pomiary zapisywane są na wykresie. W czasie trwania niektórych porodów, ciągłe monitorowanie stanu przez KTG jest niezbędne.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy badania są bezpieczne dla dziecka?
Tak, zalecane badania nie zagrażają płodowi.
- Czy wszystkie badania są obowiązkowe?
Nie, ale wiele z nich jest zalecane. Są niezbędne w wykryciu ewentualnych problemów.
- Jak przygotować się do badań?
Do USG nie ma specjalnych przygotować. Przed pobraniem krwi trzeba być rano. Do badania moczu najlepiej wykorzystać poranną herbatę.
- Czy badania są bolesne?
Zdecydowanie nie. Zawsze jednak warto skonsultować swoje objawy ze specjalistą.
Bibliografia
- World Health Organization. (2016). WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience.,
- World Health Organization. (2016). WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience – executive summary,
- Ministerstwo Zdrowia. (2024). Badania prenatalne.
