Ciśnienie tętnicze świadczy o ucisku na tętnice, który jest wywierany w związku z przepływającą krwią. Pomiar ciśnienia podaje wartość rozkurczową i skurczową serca.
Normy ciśnienia dorosłych
Standardowo za ciśnienie w normie uznaje się 120-129/70-79 mmHg. Normy ciśnienia rozróżniane są na płeć. U kobiet wartości są niższe – oscylują w granicach 110/70 mmHg. Co więcej, niższe, niż wskazane ciśnienie, występuje u dziewczyn w okresie dojrzewania, a także wśród młodych Kobiet. Nigdy mierzone ciśnienie nie powinno wykazywać mniejszych wartości niż 100/60 mmHg. Wówczas diagnozowane jest niedociśnienie.
Inne normy podawane są dla zawodowych sportowców. U takich Pacjentów ciśnienie skurczowe w spoczynku może być niższe o 10-20 mmHg.
Parametry u osób starszych – wpływ wieku na ciśnienie tętnicze krwi
Z upływem lat ciśnienie krwi wzrasta.. Jeśli Pacjent/ Pacjentka jest w wieku pomiędzy 65 a 80 rokiem, wówczas wyniki ciśnienia powinny wynosić 130-139/70-79 mmHg. Powyżej 80 lat, za normę uznaje się ciśnienie w granicach 130-149/70-79 mmHg.
Jeśli takie wartości u seniorów zostaną przekroczone, diagnozowane jest nadciśnienie tętnicze krwi.
Prawidłowy pomiar ciśnienia
Prawidłowy pomiar ciśnienia wymaga właściwego przygotowania. 30 minut przed nie wykonuje się intensywnej aktywności fizycznej, nie pali ani nie piję kawy. 5 minut przed należy usiąść oraz opróżnić pęcherz. W trakcie pomiaru nie można rozmawiać.
Podczas pomiaru bada osoba trzyma rękę opartą na stole (na wysokości serca). Mankiet urządzenia zakłada się bezpośrednio na skórę ramienia. Ważna jest wysokość – około 2-3 cm nad zgięciem łokcia. Pomiarów najlepiej dokonywać o tych samych porach dnia, np. rano i wieczorem.
Najczęściej popełniane błędy przy pomiarze
Detale mają decydujący charakter o poprawności wykonywanych pomiarów. Wiele osób zapomina o odpoczynku (min. 15 minut) przed badaniem. Często popełnianym błędem jest zakładanie mankietu ciśnieniomierza na ubranie. Dodatkowo mankiet ciśnieniomierza nie może być zbyt mały i zbyt duży.
Prowadzenie jakiejkolwiek konwersacji przy badaniu również może zafałszować wyniki.
Czujniki, które wpływają na skoki ciśnienia
Skoki ciśnienia najczęściej powoduje stres oraz silne emocje. Wywołują one wyrzut adrenaliny wraz ze zwężeniem naczyń krwionośnych. Nadmierna ilość kofeiny, napojów energetycznych, to czynniki, które mogą wywołać podwyższone wyniki ciśnienia tętniczego krwi.
Infekcję przebiegające z gorączką, upały, odwodnienie to kolejne potencjalne przyczyny.
Diagnostyka
Nadciśnienie tętnicze diagnozuje się przy wyniku 140/90 mmHg.
Niedociśnienie stwierdza się przy pomiarze poniżej 90/60 mmHg.
Najczęściej problemy z ciśnieniem wiążą się z objawami towarzyszącymi, tj. zawroty głowy, zimne dłonie i stopy, osłabienie, mroczki przed oczami.
Przy diagnostyce niezbędne jest założenie holtera. Urządzenie pozwala na długoterminowe, 24- godzinne monitorowanie ciśnienia. To pozwala na uzyskanie obrazu ciśnienia w naturalnych warunkach. Pomiary pozwalają także na ocenę dobowych wahań.
Leczenie
Przy nadciśnieniu duże znaczenie ma stosowanie właściwej diety, tj. ubogiej w sól oraz posiłki bogatotłuszczowe. Kluczowe jest również zachowanie prawidłowej masy ciała. Zaleca się rzucenie palenia, nie spożywanie alkoholu. Jeśli zmiana stylu życia nie wystarcza, wdrażane są inhibitory ACE. Stosowane są sartany oraz beta-blokery. Proces jest długoterminowy, najczęściej prowadzony do końca życia. Niedociśnienie bez objawów nie wymaga leczenia. Przy zawrotach głowy, osłabieniach, zaleca się większe nawodnienie, umiarkowane zwiększenie soli (pod kontrolą lekarską). W ciężkim przebój zale się środki podnoszące ciśnienie krwi.
FAQ – pytania o właściwe ciśnienie krwi
- Jaki ciśnieniomierz wybrać?
Sprawdzony będzie klasyczny ciśnieniomierz z mankietem. Jest o wiele bardziej dokładny w porównaniu do ciśnieniomierzy nadgarstkowych.
- Czy żelazo obniży ciśnienie?
Nie, żelazo nie jest lekiem, które obniży ciśnienie krwi. U osób bez niedoborów suplementacja jest wręcz niewskazana.
- Czy jest groźne?
Tak, może stanowić bezpośrednią przyczynę udaru mózgu. Zwiększa ryzyko zawału serca. Musi pozostawać pod stałą kontrolą.
- Czy niedociśnienie jest groźne?
Tak, jeśli daje objawy. Może wywołać całkowitą utratę świadomości.
Biblifografia:
- Kardiologia” – red. W. Wierzbowski, A. Ochała, J. Szymański, wyd. PZWL, 2016.,
- World Health Organization. (2013). Global action plan for the prevention and control of noncommunicable diseases 2013-2020. WHO,
- Sienkiewicz, M. (red.). (2020). Nadciśnienie tętnicze. Diagnostyka i leczenie. Medycyna Praktyczna.
