Grupa krwi zależna jest od obecności (albo braku) pewnych antygenów. Są one zlokalizowane na erytrocytach. Poznaj fakty i badania statystyczne wskazujące najrzadszą grupę krwi. Naukowcy wskazują, że to, jaką grupę posiadamy, determinuje nasz styl życia, prowadzoną dietę, charakter, a nawet predyspozycje do różnych chorób przewlekłych.
Podstawowa klasyfikacja
Na początku należy wskazać, jak wiele wyodrębniono grup krwi. Wyróżnia się:
- A
- B
- 0
- AB
To klasyfikacja oficjalnie przyjęta w 1928 roku. Dziś wyróżnione są aż 43 układy grupowe.
Drugi równie ważny układ nazywany jest Rh mówiący o obecność antygenu D (RhD+), albo jego braku (RhD-).
Najrzadsza grupa krwi
Najrzadsza grupa krwi to AB RhD-. Dodatkowo badania pokazują, w których rejonach światach osób z taką grupą jest szczególnie niewiele. Przede wszystkim jest to Afryka (Zimbabwe) oraz Azja (Bhutan). W tych częściach taką grupę posiada zaledwie 0,01% odsetka ludności. W ujęciu ewolucyjnym grupa AB powstała jako ostatnia. Wyjątkowe jest również to, że przy transfuzji krwi dla Pacjentów z tą grupą, dawcą może być osoba z każdą grupą. Osoba AB RhD+ może ofiarować krew dla osoby z AB RhD+. Osoba z AB RhD- może przekazać krew dla AB RhD+ oraz AB RhD-.
Najpopularniejszą grupą krwi jest O RhD+ (42% całej populacji). W Polsce najwięcej osób posiada jednak grupę A RhD+.
W ujęciu globalnym na trzecim miejscu znalazła się grupa B RhD+ (15% ludności), a na czwartym AB RhD+ (5% ludności).
Poznaj tzw. złotą krew, czyli 0 RhD-
Najcenniejszą grupą krwi, zwaną potocznie złotą w świecie transplantacji, jest grupa O RhD-. Nie posiada antygenów A ani B (taka grupa nie wywołuje reakcji immunologicznej – można przytoczyć ją każdemu biorcy, niezależnie od grupy, którą posiada). Przy stanie bezpośredniego zagrożenia życia, w których nie ma czasu na oznaczanie grupy krwi (np. przy krwotoku), przetaczana jest właśnie krew 0 RhD-. “Złota krew” uratuje życie każdemu.
Jak dziedziczymy krew?
Grupa krwi jest dziedziczona po rodzicach. Nie zmienia się do końca życia. Występują poszczególne kombinacje, które wskazują, jaką grupę będzie mieć dziecko. Dla przykładu, aby nowo narodzone dziecko miało grupę AB, jego rodzice musieli by mieć obydwoje grupę AB, albo grupę:
- A i B,
- A i AB,
- B i AB.
Jeśli jedno z rodziców ma grupę 0, wówczas dziecko nie będzie mieć krwi z grupy AB.
Jak sprawdzić posiadaną grupę?
Diagnostyka grupy nie jest skomplikowana. Wykonuje się badanie z krwi. Nie ma konieczności poddawaniu się pobrania materiału na czczo, w określonej fazie cyklu (u Kobiet).
FAQ- najczęstsze pytania o najrzadszą grupę krwi
- Ile osób w Polsce ma złotą krew?
Badania pokazują, że grupę O RhD- ma 1 na 6 000 (jest to około 6% populacji). Centrale krwiodawstwa wyszukują potencjalnych dawców z taką grupą.
- Z którą grupą żyje się najdłużej?
Grupa nie ma wpływu na długość życia. Kluczowy jest prowadzony właściwy styl życia, regularna aktywność fizyczna czy rutynowe wykonywanie badań.
- O czym pamiętać będąc dawcą?
Przy oddawaniu krwi należy być w pełni zdrowym, dbają o właściwie nawodnienie. Przez 24 godziny przed oddaniem nie można spożywać alkoholu.
- Co jest ważne, czy jesteś biorcą?
Przed transfuzją konieczna jest informacja o ciąży, alergiach, negatywnych reakcjach z przeszłości na transfuzję. Po obserwacji podlega ciemny mocz, gorączka czy wysypka.
Bibliografia:
- Solnica, B. Podstawy serologii grup krwi. Kraków: Wydawnictwo Naukowe (2016),
- Rutkowska, M. (2019). Grupy krwi i układy grupowe.,
- World Health Organization (WHO). Safe Blood and Blood Products. Blood Group Serology (Module 3). WHO Press, Geneva, Switzerland.
