Świąd oczu – częsta przypadłość, o złożonej etiologii. Wywołuje dyskomfort, uniemożliwiając normalne funkcjonowanie. Zaburzeń widzenia postępują, jeśli dolegliwość nie jest leczona. Oczy ciągle łzawią, a świąd jest nieustępliwy. Poznaj najważniejsze informacje.
Przyczyny swędzenia w kąciku oka
Swędzenie powiek / oczu, może wywołać:
- Obecność ciała obcego (rzęsa, pyłek, kurz, niewielki owad). To błahy powód, szybko kończący problem,
- Przemęczenie oczu (długotrwała praca przed urządzeniami elektronicznymi),
- Nadwrażliwość na soczewki (swędzenie zwłaszcza w kącikach oczu). Problem to złe dopasowanie/ niewłaściwa pielęgnacja. Z biegiem czasu występuje podrażnienie spojówek,
- Alergie (najczęściej na pyłki roślin, sierść zwierząt, składniki kosmetyków do oczu),
- Zespół suchego oka (oko nie produkuje wystarczającej ilości łez),
- Infekcje wirusowe/ bakteryjne (np. zapalenie spojówek wirusowe/ grzybicze),
- Zanieczyszczenie powietrza (np. dym tytoniowy, spaliny, pyły),
- Niedobory witamin i minerałów (witaminy A,C,E, cynk). To wynik niewłaściwej diety, ubogiej w składniki odżywcze,
- Niezdrowy styl życia (przemęczenie, zbyt mała ilość snu).
Najczęstsze objawy towarzyszące
Oprócz świądu, przy dolegliwości występuje:
- Zaczerwienienie powiek/całego oka,
- Pieczenie,
- Ból,
- Łzawienie oczu,
- Obrzęk powiek,
- Kichanie,
- Nadwrażliwość na światło,
- Przekrwienie oczu.
Pacjenci ciągle zacierają, drapią okolice oczu. To nasila objawy. U każdego Pacjenta, w zależności od przyczyny, objawy występują w różnym nasileniu, o różnej częstotliwości.
Główna diagnostyka medyczna
Przeprowadzany jest wywiad. Pomaga w ustaleniu przyczyny swędzenia oczu. Analizowane są wcześniejsze choroby alergiczne, ich czas trwania, okoliczności, gdzie występuje świąd oka.
Niezbędne jest badanie okulistyczne. Ocenia stan spojówki, rogówki. Przy wątpliwościach zalecany jest:
- Posiew z wydzieliny oka. Wykrywane są ewentualne patogeny grzybicze / bakteryjne,
- Badanie cytologiczne (ocenia się stan komórek nabłonka spojówek),
- Testy alergologiczne (pakiet identyfikujący alergeny odpowiedzialne za świąd oczu,
- Badania krwi (wykrycie schorzeń ogólnoustrojowych).
Leczenie swędzenia oczu
Co na swędzące oczy? Postępowanie zależne jest od etiologii. Jeśli w oku znalazło się ciało obce – należy płukać oko, celem jego usunięcia. Niekiedy niezbędna będzie pomoc profesjonalnego zespołu medycznego.
Przy alergii zalecane jest unikanie kontaktu z alergenem, wraz ze stosowaniem leków przeciwalergicznych. Najczęściej są to krople do oczu, czasami antyhistaminowe środki doustne.
Jeśli występuje infekcja, niezbędne jest leczenie przyczynowe. Najczęściej wdrażane są krople do oczu z antybiotykami.
Niekiedy proces leczniczy jest kompleksowy – gdy przyczyną są poważniejsze dolegliwości, np. atopowe zapalenie spojówek i rogówki. Wdrażane są leki przeciwzapalne, niekiedy leczenie odczulające.
Sprawdzone metody domowe
Swędzenie oczu można łagodzić w domu. Służą do tego płukanki roztworem soli fizjologicznej. Skutecznie usuwają zanieczyszczenia. Można stosować zimne kompresy na powieki. Dzięki temu natychmiast można poczuć ulgę od swędzenia.
Dodatkowo warto wykonywać regularne przerwy w pracy przy ekranach.
Jak unikać wystąpienia dolegliwości?
Sadzeniu oczu można zapobiec regularną higieną oczu i twarzy. Ręce, przed dotykiem oczu, zawsze powinny być myte. Dodatkowo unikać należy ekspozycji na czynniki drażniące, tj. promieniowanie UV, dym tytoniowy, pyły, lotne substancje żrące. Dodatkowo warto:
- Wzbogacić dietę w substancje odżywcze cenne dla oczu,
- Kontrolować stan oczu regularnie, na wizytach kontrolnych u okulisty,
- Stosować soczewki kontaktowe zgodnie z zaleceniami producenta.
Kiedy do lekarza?
Wizyta jest konieczna, gdy swędzenie oczu nie ustaje (łagodnieje) po około 3 dniach (od pierwszych objawów). Często usunięcie ciała obcego, wyeliminowanie alergenów, krople łagodzące do oczu, niwelują problem. Niekiedy jednak świąd oka może wskazywać na poważną chorobę przewlekłą. Niektóre z nich, bez właściwego leczenia, mogą doprowadzić nawet do utraty wzroku.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Dlaczego swędzą oczy?
Przyczyny są różne- od ciała obcego bo wirusowe zapalenie spojówek. Przypadłość zawsze musi podlegać ocenie specjalisty.
- Jak odróżnić alergię od zespołu suchego oka?
Alergia występuje okresowo ze łzawieniem, kichaniem, ustępuje po lekach przeciwhistaminowych. Zespół wywołuje uczucie piasku w oku, pieczenie, suchość.
- Czy jest zaraźliwe?
Zależy od przyczyny. Zaraźliwe są infekcje wirusowe, które wywołały świąd oka.
- Jak wygląda leczenie?
Najczęściej leczenie miejscowe. Płukanki, krople z antybiotykami.
Bibliografia
- Ackerman S, Smith LM, Gomes PJ. Ocular itch associated with allergic conjunctivitis: latest evidence and clinical management. Therapeutic Advances in Chronic Disease. 2016;7(1):52–67.,
- Suárez-Cortés T, Gonzalo A, Arana E, et al. Ophthalmic Formulations for the Treatment of Allergic Conjunctivitis and Their Effect on the Ocular Surface: A Review of Safety and Tolerability Assessments in Clinical Trials. Journal of Clinical Medicine. 2024,
- Tariq F. Allergic Conjunctivitis: Review of Current Types, Treatments, and Trends. Life. 2024;14(6):650.