Zdrowie narządów rodnych to fundament zdrowia. Niepokojące dla wielu Pacjentek są opuchnięte wargi sromowe. Poznaj najważniejsze informacje.
Charakterystyka problemu
Problem to temat wstydliwy. Wiele Pacjentek nie ma odwagi na zgłosić problemu. Latami objaw jest bagatelizowany. Obrzęk warg sromowych wywołuje fizyczny dyskomfort. Srom to zewnętrzna część układu płciowego. W skład jego budowy wchodzi:
- Wzgórek łonowy,
- Wargi sromowe większe,
- Wargi sromowe mniejsze,
- Przedsionek pochwy,
- Łechtaczka,
- Gruczoły przedsionkowe,
- Opuszka przedsionka
Wargi sromowe (większe), to nic innego jak fałdy skórne. Składają się z dużej ilości podściółki tłuszczowej. Są ulokowane symetrycznie, po obu stronach szpary sromowej. Zawierają liczne gruczoły łojowe i potowe. Wargi sromowe mniejsze otaczają przedsionek pochwy. Zbudowane są ze skóry pigmentowej, bez gruczołów potowych. Jeśli przerost występuje od urodzenia, nie jest uważany za anomalię.
Różnorodne przyczyny problemu
Etiologia problemu jest bardzo rozbudowana. Najczęściej to infekcje grzybicze (Candida albicans) oraz bakteryjne (Escherichia coli) wywołują obrzęk. Mogą to być także drobnoustroje z cewki moczowej / odbytu. Rzadziej są to pasożyty (Trichomonas vaginalis). Infekcja tworzy się przez zaburzenia mikroflory bakteryjnej narządów rodnych.
Problem wynikać może z zajścia w ciążę.
Często opuchnięcie warg sromowych to reakcja alergiczna. Może być to kontakt narządów płciowych ze słabej jakości, sztuczną bielizną. Obrzęk wywołać może także stosowanie różnorodnych płynów do higieny intymnej, żeli pod prysznic, kremów czy lubrykantów.
Kolejnym czynnikiem są zaburzenia hormonalne. Opuchlizna może wynikać z niedoboru estrogenów. Najczęściej u kobiet po menopauzie. Traci się sprężystość warg sromowych.
Ponadto możliwymi przyczynami są:
- Zażywanie antybiotykoterapii,
- Osłabienie ogólnej odporności organizmu,
- Otyłość / cukrzyca,
- Stosowanie antykoncepcji hormonalnej
Spuchnięta pochwa przed okresem to częsty objaw. Organizm magazynuje wodę.
Opuchnięte wargi sromowe po stosunku mogą być wynikiem podrażnienia mechanicznego. Najczęściej przez brak odpowiedniego nawilżenia.
Najczęstsze objawy towarzyszące
Typowe objawy towarzyszące to:
- Ból przy siadaniu,
- Bolesne stosunki seksualne,
- Częste otarcia,
- Dyskomfort przy chodzeniu,
- Wtórne urazy,
- Silny świąd,
- Zaczerwienienie miejsc intymnych,
- Pieczenie / ból przy oddawaniu moczu,
- Upławy o nieprzyjemnym zapachu i odmiennym kolorze,
- Biały nalot na narządach rodnych (przy infekcji grzybiczej),
- Gorączka.
Problem wiąże się także z naturą psychologiczną. Wiele Pacjentek traci pewność siebie, odczuwa poczucie nieatrakcyjności fizycznej.
Diagnostyka medyczna
Opuchlizna jest widoczna w badaniu fizykalnym. Jeśli opuchlizna występuje tylko po jednej stronie, najprawdopodobniej wynika to z zapalenia gruczołu Bartholina (gruczoł przedsionkowy). Odpowiedzialny jest za wydzielanie śluzu. Zapalenie gruczołu skutkuje torbielami i ropniami, wywołującymi obrzęk.
Domowe metody łagodzące
Należy głównie dbać o właściwą higienę intymną. Pochwa jest niezwykle wrażliwa na czynniki mechaniczne, tj. ciasna bielizna, intensywne stosunki seksualne. Należy unikać też czynników chemicznych (substancji zapachowych, barwników, lateksu).
W celu złagodzenia objawów zadbać należy o wietrzenie stref intymnych (bawełniana, naturalna bielizna). Warto spróbować zmiany stosowanych podpasek, prezerwatyw, lubrykantów.
Wskazane jest stosowanie zimnych kompresów na opuchnięte miejsca. Należy powstrzymać się od współżycia w czasie opuchlizny.
Świąd można starać się ukoić nasiadówkami z kory dębu, a także kąpielami z tymianku.
Leczenie farmakologiczne
Proces zależny jest od przyczyny. Jeśli to alergia, stosowane są leki przeciwhistaminowe. Pomocniczo zawsze stosowane są środki przeciwzapalne i przeciwbólowe, które zawsze zmniejszają opuchliznę. Lekarze zalecają stosowanie probiotyków dopochwowych. Korzystne są również środki do płukania pochwy.
Sygnały alarmujące
Jeśli opuchlizna nie maleje – to sygnał alarmowy. Stosowanie domowych metod, środków farmaceutycznych, nie przynosi skutków. Objawy nasilają się, albo pojawiają się nowe. Wszystkie te zdarzenia wiążą się z koniecznością konsultacji.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy minie samoistnie?
Tak, jeśli opuchlizna wynika z leczonych infekcji, podrażnień albo urazów.
- Ile trwa opuchlizna?
Około 3 dni po podrażnieniu. Około 4 tygodni po ropniu gruczołu Bartholina.
- Jak wygląda leczenie?
Stosowanie środków przeciwzapalnych, przeciwobrzękowych. Łagodzenie objawów i odnalezieniem przyczyny.
- Dlaczego wargi sromowe puchną po stosunku?
Przez zwiększony przepływ krwi oraz w wyniku tarcia przy stosunku. Niewielka opuchlizna jest fizjologiczna.
Bibliografia
- Bręborowicz GH. Położnictwo i ginekologia. Warszawa: PZWL; wydania aktualizowane.,
- Spaczyński M, Kędzia W, Nowak-Markwitz E. Ginekologia onkologiczna. Warszawa: PZWL; 2012.,
- Bornstein J. Vulvar Disease. Breaking the Myths. Cham: Springer International Publishing; 2019. Rozdział: “Vulvar Edema”.
