Wydzielanie upławów z dróg rodnych dotyczy każdej Pacjentki. Jest to stan fizjologiczny, jednak w niektórych przypadkach wymaga obserwacji albo leczenia. Zwiększona ilość, zmieniona barwa albo zapach upławów to sygnał ostrzegawczy wymagający szczególnej uwagi.
Jak wygląda prawidłowa wydzielina?
Fizjologicznie upławy (śluz szyjkowy) pojawiają się z różnym nasileniem w ciągu trwania cyklu. Za produkcję upławów odpowiada progesteron oraz estrogen. W fazie folikularnej ilość śluzu wzrasta. Przed fazą owulacyjną śluz staje się wodnisty, przezroczysty, ciągliwy, a także ubogokomórkowy. Ma za zadanie umożliwić plemnikom przemieszczenie. W fazie poowulacyjnej produkcja śluzu maleje, staje się on nieprzezroczysty, gęsty, bogatokomórkowy.
Nie zawsze sprawą oczywistą jest rozróżnienie śluzu prawidłowego od upławów świadczący o infekcjach.
Klasyfikacja upławów
Klasyfikacja według pochodzenia:
- Pochwowe (produkowane w pochwie),
- Szyjkowe (z kanału szyjki macicy),
- Maciczne (związane z dolegliwościami jamy macicy)
Klasyfikacja ze względu na przyczynę:
- Fizjologiczne (prawidłowe),
- Patologiczne (wywołane przez infekcje albo stany zapalne)
Jak wyglądają upławy przy grzybicy?
Przy grzybicy pochwy upławy mają kolor biały albo kremowo-biały. Charakterystyczna jest konsystencja – gęsta, grudkowa, najczęściej porównywana do twarogu albo zsiadłego mleka. Zapach jest słaby, ledwo wyczuwalny. Ilość śluzu może być bardzo obfita albo umiarkowana.
Upławy przy waginozie bakteryjnej
Przy waginozie upławy mają kolor szary, szaro – biały albo tzw. mleczny. Dodatkowo cechują się rzadką, wodnistą konsystencją. Nie są grudkowe, mają lekko kremowy kolor. Jak rozpoznać tego typu upławy? Głównie po intensywnym zapachu, który porównuje się do rybiego. Najbardziej wyczuwalny jest przy miesiączce albo po stosunku seksualnym. Upławy występują w dużych, obfitych ilościach.
Charakterystyka upławów przy rzęsistku pochwowym
Przy rzęsistku pochwowym kolor upławów jest żółty, zielonkawy albo jasno zielony. Dodatkowo obserwuje się pieniącą konsystencję. Zapach jest ostry, nieprzyjemny, doskonale wyczuwalny pomimo częstych zabiegów pielęgnacyjnych krocza.
Upławy brązowe albo podbarwione krwią
Upławy w brązowym kolorze to połączenie skrzepłej krwi i śluzu. Najczęściej obserwować można je przed okresem, będące zwiastunem miesiączki. Dodatków mogą pojawić się w:
- Cyklu bezowulacyjnym,
- Przy stosować antykoncepcji doustnej,
- Po miesiączce (oczyszczanie z resztek błony śluzowej macicy).
Upławy o różowym, krwistym, brunatnym zabarwieniu, mogą również wskazywać na zmiany nowotworowe. Szczególnie, gdy połączone są z nieprzyjemnym zapachem.
Objawy towarzyszące
Do typowych objawów towarzyszących zaliczamy:
- Swędzenie,
- Pieczenie,
- Obrzęk okolic intymnych,
- Zaczerwienienie,
- Problem z oddawaniem moczu (ból/pieczenie),
- Podrażnienia wokół wejścia do pochwy,
- Ból w podbrzuszu,
- Ból podczas stosunku seksualnego albo po nim.
Diagnostyka
Należy określić przyczynę niepokojących upławów. W tym celu przeprowadzane jest badanie ginekologiczne. Ocenia się pH pochwy. Wykonuje się testy mikrobiologiczne, które pozwalają na identyfikację bakterii czy wirusów, które zaatakowały układ płciowy. Lekarze zalecają cytologię oraz wykonanie posiewu bakteriologicznego albo mykologicznego. Wykonywane są także badania PCR w kierunku chorób przenoszonych drogą płciową.
Konieczne jest podanie stosowanych leków czy chorób współistniejących (co może dać nowe światło dla diagnozy). Dodatkowe badania to:
- Biopsja zmian,
- Kolposkopia,
- USG narządów rodnych.
Zasady leczenia
Terapie dobrana jest ze względu na przyczynę. Nie opiera się jedynie na leczeniu farmakologicznym, ale połączona jest z profilaktyką. Pacjentka powinna zadbać o odbudowę naturalnej mikroflory w pochwie (zalecane są preparaty zakwaszające środowisko pochwy). Przy grzybicy stosowane są leki przeciwgrzybicze dopochwowe. Jeśli zdiagnozowano schorzenia bakteryjne, niezbędna jest antybiotykoterapia. Co ważne, przy rzęsistkowicy leczeniem objęta jest Pacjentka oraz jej partner seksualny. Podczas leczenia należy pozostawać pod stałą kontrolą i opieką lekarza.
FAQ – najczęstsze pytania o upławy
- Czy upławy same miną?
W poszczególnych fazach cyklu upławy są fizjologiczne. Nie miną samoistnie przy chorobach bakteryjnych albo wirusowych.
- Jaki kolor upławów jest niepokojący?
Za fizjologiczne uznaje się upławy przezroczyste albo mlecznobiałe. Każdy inny odcień wydzieliny musi znajdować się pod ścisłą obserwacją.
- Kiedy do lekarza?
Gdy upławy mają barwę żółtą albo zieloną. Pojawia się świąd, ból, a dolegliwości trwają dłużej niż kilka dni.
- Czy upławy nawracają?
Tak, zwłaszcza przy grzybicy pochwy. Zdarza się to również przy zaburzeniach flory bakteryjnej.
Bibliografia
- Bieńkowska, A., & Lachowicz-Łukasiewicz, M. (2017). Ginekologia: Podstawy i praktyka. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.,
- Kowalska, I., & Kwiatkowska, D. (2020). Zaburzenia w układzie rozrodczym: Diagnostyka i leczenie. Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner.,
- World Health Organization (WHO). (2021). Sexually transmitted infections (STIs): Key facts.
