Zespół policystycznych jajników to cicha, podstępna choroba, rzucająca światło na wiele aspektów życia. Przemyślana, odpowiedzialna dieta, to jedna z najskuteczniejszych metod łagodzenia wszelkich objawów PCOS.
Znaczenie diety przy leczeniu PCOS
Przy PCOS nie można wskazać środków farmakologicznych, które pozwoliłyby jednocześnie na stabilizację poziomu hormonów czy insuliny we krwi. Tymczasem przeprowadzone badania pokazują, że właściwa dieta przy PCOS to narzędzie, które jest w stanie skutecznie wyciszyć wiele objawów choroby. Dodatkowo, pozwala:
- Utrzymać doskonałą masę ciała,
- Dobre samopoczucie,
- Wyeliminować zmiany na jajnikach ukazujące się w badaniu USG.
Składniki odżywcze w diecie dla PCOS
W diecie dla Kobiet, które cierpią na zespół policystycznych jajników, zaleca się, aby 20-25% energii pochodziło z białka. Pomaga w uczuciu sytości i stabilizacji glukozy.
Tłuszcze mogą zaspokajać 30-35% energii. Zdrowe tłuszcze bezpośrednio przyczyniają się do wsparcia gospodarki hormonalnej.
Udział węglowodanów może wynosić 40-45% (najlepiej z podaży produktów
o niskim IG). Dodatkowo Pacjenci powinni przyjmować 24-35 g błonnika dziennie. Pomaga on w uzyskaniu szybszej przemiany materii, zdrowia jelit i całego układu pokarmowego.
Rola IG w diecie dla PCOS
Podczas prowadzenia diety przy PCOS najważniejsze nie są spożywane kalorie. Kluczowe znaczenie ma Indeks Glikemiczny (IG). To jego ilość spożywana w różnych produktach pozwala kontrolować poziom glukozy i insuliny. W zdecydowanej liczbie przypadków PCOS jest połączone z insulinoopornością. Jeśli spożywamy produkty z wysokim IG, dochodzi do dużego wyrzutu insuliny. W związku z tym zaleca się wybór produktów o niskim IG. Taką charakterystykę posiadają:
- Rośliny strączkowe,
- Orzechy i nasiona,
- Warzywa,
- Kasza gryczana,
- Pełnoziarniste produkty zbożowe.
Źródła pełnowartościowego białka
Białko powinno wypełniać większość posiłku na diecie PCOS. Zawiera wszelkie niezbędne kwasy egzogenne, niezbędne do budowy mięśni, regeneracji tkanek i dobrze działających hormonów. Do pokarmów będących wartościowym źródłem białka zalicza się:
- Jaja,
- Chude mięso drobiowe,
- Ryby,
- Nabiał,
- Produkty roślinne (gryka, amarantus, soja).
Produkty zakazane
Istnieje pewna grupa produktów spożywczych, o wysokim IG, których spożycie znacznie zaburza utrzymanie równowagi hormonalnej przy PCOS. Jest to biały, pszenny chleb, słodkie napoje, słodycze. Wskazać należy także żywność przetworzoną, makarony. Również niektóre warzywa cechuje wysoki indeks glikemiczny, tj. ziemniaki, gotowana marchewka czy buraki.
Właściwa suplementacja
Dieta przy PCOS, która leczy schorzenie, powinna być uzupełniona o właściwą suplementację. Mio – inozytol wspiera wrażliwość organizmu na insulinę. Jest niezwykle pomocny przy insulinooporności. Warto zadbać o przyjęcie witaminy D3. Wspiera gospodarkę hormonalną i pracę jajników. Wśród zalecanych preparatów znajdują się także;
- Kwasy omega-3 (działanie przeciwzapalne),
- Magnez (zmniejsza zmęczenie),
- Cynk,
- N-acetylocysteina (poprawia owulację).
Ilość posiłków przy PCOS
Również ilość spożywanych posiłków w ciągu dnia przy PCOS ma znaczenie. Warto “budzić” produkcję insuliny jak najrzadziej. Optymalne będzie spożywanie trzech posiłków w ciągu dnia. Ważne jest także regularność w jedzeniu. To zmniejszy uczucie głodu, a także znacząco ograniczy chęć podjadania pomiędzy posiłkami. Zalecane odstępy pomiędzy jedzeniem wynoszą 3-4 godziny.
Aktywność fizyczna w dietoterapii
W celu uzyskania maksymalnych efektów, należy zadbać o cały swój tryb życia. Dieta powinna być połączona z właściwą dozą ruchu. Regularny wysiłek pomaga w przetwarzaniu glukozy. Zmniejsza wyrzuty insuliny. Ćwiczenia obniżają również poziom androgenów, przez co poprawia się wygląd skóry, włosów czy paznokci. Większa masa mięśniowa, spalanie tkanki tłuszczowej, to kroki, które są niezbędne przy walce z nadwagą czy otyłością. Pacjentki mówią, że zwłaszcza na początku, wysiłek jest niezbędny, aby niejako przymusić swój organizm do działania.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o dietę przy PCOS
- Jak długo stosować?
Dieta powinna stać się stałym nawykiem dnia codziennego. Tylko trwała zmiana może łagodzić objawy choroby.
- Czy można samodzielnie ułożyć menu?
Dieta dla chorujących Pacjentek na zespół policystycznych jajników zawsze układana jest przez dietetyka. Osoby pozostają pod kontrolą specjalisty.
- Po jakim czasie pierwsze efekty?
Pierwsze, widoczne rezultaty, można dostrzec już po 4 tygodniach stosowania. Zmniejsza się waga, obrzęk ciała, a także ogólne samopoczucie.
- Na co dodatkowo pomoże taka dieta?
Taki tryb jedzenia zdecydowanie przyczyni się do zmniejszenia objawów cukrzycy, stanu przedcukrzycowego, trądziku czy łysienia androgenowego.
Bibliografia
- Hanna Szpunar‑Radkowska (red.). Żywienie w PCOS. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2025.,
- Melissa Groves. Prosta dieta na PCOS. Funkcjonalne dania dla kobiet łagodzące objawy zespołu policystycznych jajników. Białystok: Wydawnictwo Vital; 2025.,
- International evidence-based guideline for the assessment and management of polycystic ovary syndrome. Geneva: World Health Organization; 2023.
