Każda kobieta (planująca ciążę czy dbająca o zdrowie) powinna znać swój cykl miesiączkowy. To bezpośrednia przyczyna słabszego samopoczucia, przypływu energii albo zaburzeń w samopoczuciu. Proces fizjologiczny występujący w okresie rozrodczym, ma za zadanie przygotować ciało do ciąży. Poznaj jego najważniejszy moment i sposób na poprawne obliczenie.
Jak obliczyć cykl?
Standardowo u zdrowej Pacjentki cykl menstruacyjny trwa 28 dni. Jak dokonać prawidłowych obliczeń? Pierwszy dzień cyklu to moment, w którym wystąpiło krwawienie. Ostatnim dniem cyklu jest dzień przed kolejnym krwawieniem. Za prawidłową, fizjologiczną długość dni cyklu, przyjmujemy przedział od 21 do 35 dni. Wówczas nie ma potrzeby interweniowania. Gdy długość cyklu jest odmienna, wymagana jest pogłębiona diagnoza.
Owulacja – najważniejszy moment całego cyklu
Jeśli cykl jest książkowy, tzw. księżycowa, owulacja ma miejsce w 14 dniu. Jest to najważniejszy moment całego cyklu. Jeśli cykle są dłuższe, krótsze albo nieregularne, wyznaczanie momentu owulacji jest o wiele trudniejsze. W związku z tym istnieją sprawdzone metody medyczne, które pomagają w wykryciu owulacji. Do najpopularniejszych zaliczane są testy owulacyjne. Pomocne okazuje się również oznaczenie poziomu hormonów z krwi albo USG ginekologiczne. W czasie owulacji występuje jedyny moment, gdzie możliwe jest zapłodnienie. To czas, w którym kobieta odczuwa zwiększone libido, potrzebę czułości i bliskości. Z pochwy obserwuje się wydzielanie zwiększonej ilości lepkiego śluzu, który sprzyja zapłodnieniu.
Rola hormonów w cyklu menstruacyjnym
Współpraca pomiędzy hormonami reguluje cały cykl menstruacyjny. Związki produkuje podwzgórze, przysadka mózgowa oraz jajniki. Jednym z kluczowych hormonów jest FSH. Jego zadaniem jest pobudzanie wzrostu i dojrzewanie pęcherzyków jajnika w pierwszej fazie cyklu. Ważny jest hormon LH, wydzielany w przysadce mózgowej. W głównej mierze hormon odpowiada za owulację. Wzrost jego stężenia generuje pęknięcie pęcherzyka, dzięki czemu dochodzi do uwolnienia komórki jajowej.
Do hormonów odpowiadających za cykl należą estrogeny oraz progesteron.
Po czym poznać w jakiej fazie cyklu jestem?
Do rozpoznania fazy cyklu przydatne są występujące objawy ciała, temperatura, produkowany śluz oraz ogólne samopoczucie. W fazie folikularnej lekarze wskazują na wzrost energii, poprawę nastroju, lepszą koncentrację. Śluz jest przezroczysty, śliski, porównywany do białka jaja, jeśli występuje owulacja. Możliwy jest lekki ból w podbrzuszu (po jednej stronie). W fazie lutealnej, temperatura ciała podwyższa się o 0,2-0,5 °C. Mogą uwidocznić się wzdęcia, drażliwość, silne wahania nastroju. W celu dokładnego określenia fazy, kontroluje się temperaturę i obserwuje się śluz szyjkowy.
Przyczyny nieregularnych krwawień menstruacyjnych
Nieregularny cykl może wynikać z naturalnych zmian hormonalnych bądź chorób współistniejących. Wśród najpopularniejszych zaburzeń wymienia się:
- Zespół policystycznych jajników,
- Niedoczynność i nadczynność tarczycy,
- Podwyższoną prolaktynę,
- Przewlekły stres,
- Okres okołomenopauzalny,
- Rozpoczęcie/ zakończenie terapii hormonalnej,
- Choroby współistniejące (np. endometrium, mięśniaki).
Samodzielnie monitorowanie miesiączki
W celu wykrycia wszelkich nieprawidłowości, specjaliści zalecają samodzielne monitorowanie miesiączki. To skuteczna metoda przeanalizowania własnego cyklu menstruacyjnego. Tradycyjnym sposobem jest prowadzenie tzw. własnego kalendarzyka. Zapisuje się w nim tzw. pierwszy dzień krwawienia, długość cyklu, obfitość oraz odczuwany ból. Przy owulacji zaleca się kontrolę temperatur ciała, obserwację śluzu szyjkowego, a także innych, objawów towarzyszących (pojawienie się krost i wyprysków, libido czy poziom energii).
FAQ- najczęstsze pytania o cykl menstruacyjny
- Jak długo powinna trwać miesiączka?
Standardowy czas krwawienia powinien wynosić 5-7 dni. Dłuższe wydalanie krwi, albo bardzo obfite, wymaga diagnostyki.
- Czy cykl trwający ponad 30 dni mieści się w normie?
Tak, o ile nie przekracza 35 dni. Wówczas zjawisko uważane jest za fizjologiczne.
- Czy krótki cykl zagraża zdrowiu?
Polimenorrhea (cykl poniżej 21 dni), może być niebezpieczny. Kontroli wymagają stężenia hormonów.
- Jak wyrównać cały cykl menstruacyjny?
Najprostszym sposobem na uzyskanie regularnych cykli menstruacyjnych jest przyjęcie doustnej antykoncepcji hormonalnej. Wówczas cykl trwa 28 dni.
Bibliografia
- Ruszkowska, H. i in. (2018). Characteristics of Menstrual Disorders. Pielęgniarstwo XXI wieku = Nursing in the 21st Century, tom 17, nr 2, s. 27–31. DOI: 10.2478/pielxxiw-2018-0012.,
- Hammer, A. J. (2023). Cykle. Dlaczego menstruacja jest ważna i jak dbać o siebie w każdej jej fazie. Białystok: Wydawnictwo Kobiece. ISBN: 978-83-8321-578-5.,
- World Health Organization (WHO). (22 czerwca 2022). WHO statement on menstrual health and rights.
