Przynajmniej raz w roku lekarze zalecają badania krwi. Poszczególne wyniki są źródłem wiedzy ogólnym stanie zdrowia bądź funkcjonowaniu poszczególnych narządów. W celu uzyskania wiarygodnych wyników, należy zadbać o właściwe przygotowanie.
Kiedy pobrać krew?
Pora poboru krwi jest ważna. Zaleca się pobieranie w godzinach rannych, od 7:00 do 11:00. To bardzo istotne przy oznaczaniu parametrów, które zachowują rytm dobowy (TSH). Tylko w niektórych przypadkach można pobrać krew o innej porze dnia (np. przy diagnostyce boleriozy, alergii czy raka prostaty). Czas ma pierwszorzędne znaczenie w badaniach hormonalnych. W celu oznaczenia hormonów LH, FSH czy estradiolu, krew musi zostać pobrana w 3 dniu cyklu.
Czy można jeść?
Nie każde badanie to konieczność bycia na czczo. Wskazuje się jednak badania, przy których jest to niezbędne:
- Oznaczenie glukozy czy insuliny,
- Całego lipidogramu,
- Poszczególnych prób wątrobowych.
Jeśli badamy morfologię krwi, TSH, oznaczamy FT3 czy FT4, można zjeść śniadanie.
Rola nawodnienia – co pić przed badaniem?
Woda przed badaniem jest dopuszczalna. Jej ilości mają zaspokajać pragnienie. Musi być to zawsze czysta woda – bez cukru, słodzików, soków, owoców czy sztucznych aromatów. Dodatkowo pijąc na około 30 – 60 minut przed pobraniem, ułatwiamy pobranie.
Gdy do badań trzeba być na czczo, picie kawy jest zabronione.
Ostatni posiłek a badania
Ile godzin przed badaniem krwi nie jest zalecane jedzenie? Od jedzenia należy powstrzymać się na 12 godzin przed terminem pobierania krwi. Optymalnie, jeśli ostatni posiłek dzień wcześniej spożywamy około godziny 18. Dzień przed unikaj posiłków tłustych, w obfitych ilościach.
Inaczej sytuacja wygląda przy pobieranie krwi u dzieci. Wówczas dopuszczalne jest spożycie posiłku na 30- 60 minut przed pobraniem (do 1 roku życia). U starszych Pachnie odstęp od jedzenia powinien wynosić co najmniej 3 godziny. Reguły nie mają zastosowania w przypadku oznaczania glukozy.
Stres i wysiłek fizyczny a parametry krwi
Stres oraz wysiłek fizyczny mogą spowodować znaczny wzrost kortyzolu, prolaktyny czy glukozy. Intensywny wysiłek może podwyższyć poziom kinazy kreatynowej czy mleczanu. Przed samym badaniem krwi (10-15 minut), należy spokojnie usiąść, zrelaksować się i uspokoić.
Które leki i suplementy odstawić przed badaniem?
Przed badaniem odstaw suplementy zawierające wyciągi ziołowe albo substancje chemiczne, których działanie może wywołać zakłócenie w procesie analizy (np. biotyna). Należy odstawić takie środki na co najmniej 8 godzin przed pobraniem. Odstaw również zażywane leki (po akceptacji lekarza). Jednak konsultacji medycznej wymaga odstawienie leków przyjmowanych po przeszczepie organu, czy środków, które restrykcyjnie należy przyjmować w wyznaczonej godzinie.
Tytoń i alkohol a badania
Picie alkoholu przed badaniem jest zakazane (2-4 dni).
Napoje procentowe wpływają na wyniki różnych parametrów oznaczanych z krwi. Przed badaniami powstrzymaj się przed paleniem papierosów. Nikotyna może podwyższyć poziom ciśnienia i tętna oraz adrenaliny.
Prawidłowe zachowanie po pobraniu
Po pobraniu warto zadbać o właściwą dezynfekcję. Najczęściej osoba pobierająca krew, w miejscu wyjęcia igły przykłada wacik, który nasączony jest środkiem dezynfekującym. Kolejnym ważnym krokiem jest uciśnięcie miejsca wkłucia. Dzięki temu unikniesz zasinienia na skórze, a także skrócisz czas krwawienia.
FAQ- najczęstsze pytania o przygotowanie do pobrania krwi
- Czy jedno piwo wpłynie na wynik?
Jedno piwo rzadko ma realny wpływ. Może tylko minimalnie wpłynąć na poziom glukozy czy trójglicerydów.
- Czy morfologia wykryje alkohol?
Nie, morfologia nie wykrywa bezpośrednio stężenia alkoholu. Może wywołać tylko pośrednie zmiany, np. podwyższenie MCV.
- Czy mycie zębów przed jest wskazane?
Tak, ale nie można połykać pasty ani piany. Nie jest bezpieczne stosowanie płynu do płukania ust.
- Czy mogę zapalić e – papierosa?
Nie, takie rozwiązania również zawiera nikotynę, co daje podobny efekt do palenia tradycyjnych papierosów.
Bibliografia:
- Zielewska J., Jak czytać wyniki badań. Fakt – leksykon zdrowia, Ringier Axel Springer Polska, Warszawa 2020,
- World Health Organization (WHO), Guideline for venous blood collection (preanalytical phase),
- EFLM-COLABIOCLI, Recommendation for venous blood sampling.
