Zadbana, jedwabiście gładka skóra, to nie tylko walor ekstatyczny. To również znak o dobrym zdrowiu. Suche plamy na skórze to coraz częstszy problem. Poznaj najważniejsze informacje.
Definicja przypadłości
Kseroderma (kseroza), to sucha i szorstka skóra. Przyczyną jest niedobór wilgoci w naskórku. Powstają suche plamy, które często się łuszczą. Przyczyny mogą tkwić w pielęgnacji, a nawet wynikać z chorób ogólnoustrojowych.
Wpływ czynników zewnętrznych
Suchość skóry może być wywołana przez przesuszone powietrze. Również suchy albo zimny klimat mogą wywołać takie dolegliwości. Praca na świeżym powietrzu, ekspozycja skóry na zmiany warunków atmosferycznych, to kolejny czynnik potęgujący ryzyko. Kontakt ze środkami chemicznymi, noszenie rękawic ochronnych, to kolejne wskazania. Na suchą skórę bardziej narażeni są alergicy, seniorzy oraz małe dzieci. Z wiekiem zmniejsza się elastyczność skóry. Ponadto:
- Częste golenie skóry,
- Podrażniania,
- Oparzenia,
- Urazy,
- Niedobory żywieniowe,
- Nieprawidłowa pielęgnacja (zaburzające barierę lipidową skóry),
- Ekspozycja skóry na promieniowanie UV (tzw. plamy starcze).
Plamy jako objaw innych chorób
Suche plamy mogą stanowić objaw chorób dermatologicznych. Zdecydowanie wskazać należy infekcje grzybicze. To również powszechny objaw przy AZS (atopowe zapalenie skóry). Suchość występuje często przy egzemie, łojotokowym zapaleniu skóry, łuszczycy.
Rzadziej sucha skóra będzie oznaką:
- Cukrzycy,
- Problemów z tarczycą,
- Policystycznych jajników,
- Chorób nerek.
Alergie kontaktowe i pokarmowe
Suche, swędzące plamy na ciele, mogą być efektem alergii kontaktowej. Występuje przy zetknięciu skóry z czynnikiem drażniącym. Często pojawia się dodatkowo wysypka (rozsiana po całym ciele albo miejscowa). Skóra staje się mocno zaczerwieniona. Często jest to np. kontakt ze sztuczną biżuterią zawierająca w swoim składzie nikiel. Można wskazać również lateks, kosmetyki, detergenty, a także zażywanie niektórych leków.
Łupież biały i pstry
Suche plamy mogą być wynikiem łupieżu białego. To łagodne schorzenie, częste przy AZS. Pojawiają się jasne, słabo zarysowane plamy na ciele. Inny możliwy rodzaj to łupież pstry. Jest to zakażenie grzybicze (wywołane przez drożdżaki). Pojawiają się odbarwione albo różowe plamy.
Lokalizacja zmian i ich znaczenie
Zmiany mogą być obszerne albo sporadyczne. Najczęściej występują na:
- Dłoniach,
- Stopach,
- Twarzy,
- Łokciach,
- Nogach,
- Narządach płciowych.
Suche plamy na plecach,szyi, klatce piersiowej, brzuchu, mogą wskazywać na łupież pstry. Gdy zmiany pojawiają się na ramionach, udach, pośladkach, w postaci drobnych, szorstkich grudek, wówczas mówimy najczęściej o rogowaceniu mieszkowym. Keratyna gromadzi się wokół ujść mieszków włosowych.
Objawy towarzyszące
Oprócz suchości możemy obserwować:
- Świąd,
- Pękanie skóry,
- Krwawienia z naskórka,
- Łuszczenie,
- Zmiany w odcieniu skóry,
- Ściągnięcie skóry (napięcie),
- Wysypka,
- Opuchlizna,
- Zaczerwienienie.
Stopień wystąpienia może różnić się u każdego Pacjenta.
Leczenie
Suche plamy na skórze leczone są głównie przez ich nawilżenie, natłuszczenie. W tym celu stosowane są łagodne kosmetyki, rano i wieczorem, po kąpieli. Stosowane są produkty bez zapachu, bez alkoholu izopropylowego czy benzylowego. Wybierane są produkty o działaniu okluzyjnym, czyli tworzącym warstwę ochronną. Najczęściej wybieranymi jest wazelina, parafina albo masło shea. Jeśli skóra jest maksymalnie sucha, napięta, pękająca, zastosowanie znajduje steryd. Zmniejsza obrzęk i wysypkę.
Domowe sposoby na suchą skórę
Wybrać można także domowe metody. Głównie wybierać należy kosmetyki łagodne, bez dodatku SLS. Należy także unikać gorących kąpieli, skracając ich czas do około 10 minut. Zaraz po, gdy skóra jest rozmoczona i wilgotna, należy zadbać o nawilżenie. Osuszać skórę należy miękkim ręcznikiem.
Należy także prawidłowo zarządzać stresem (potęguje objawy). Szczególnie zadbać należy o właściwe nawodnienie organizmu. Kluczowe jest zwiększenie wilgotności w pomieszczeniach, w których się przebywa.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Jak skutecznie wyleczyć?
Jest to zależne od etiologii. Zawsze konieczne jest nawilżenie i złagodzenie stanu zapalnego.
- Czy są groźne?
Zazwyczaj nie, o ile są pod stałą kontrolą lekarską.
- Kogo najczęściej spotykają?
Dzieci, osoby ze skłonnością do alergii, seniorów. Mogą wynikać z uwarunkowań genetycznych.
- Jak wygląda profilaktyka?
Regularne nawilżanie naskórka, ochrona przed ekspozycją na promieniowanie UV. Stosowanie dobrej klasy kosmetyków.
Bibliografia
- Król, M., & Nowak, J. (2018). Dermatologia praktyczna dla lekarzy rodzinnych. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.,
- World Health Organization. (2019). Healthy skin: prevention and management of common skin disorders. Geneva: WHO.,
- Adamska, M., & Jenerowicz, D. (2019). Podstawy dermatologii: od zmian skórnych do leczenia. Wydawnictwo Czelej.
