W ginekologicznych gabinetach polipy macicy to często rozpoznawana jednostka chorobowa. Najczęściej cechuje je łagodny charakter, ale wymagają kontroli i farmakologii. Polipy to przerosty fragmentu błony śluzowej szyjki (o uszypułowanej strukturze). Najczęściej występuje w kształcie łezki albo płacika, o ciemnofioletowym – jasnoróżowym zabarwieniu. Osiągają wielkość do 3 cm, jednak zdarzają się zmiany większe.
Przyczyny polipów macicy
Lekarze wskazują, że przyczyny powstania polipów w macicy wciąż pozostają nie do końca wyjaśnione. Świat medycyny uważa, że wpływ na powstanie mogą mieć:
- Przewlekłe stany zapalne macicy,
- Nadmierna stymulacja endometrium,
- Nadmiar estrogenów względem progesteronu,
- Wiek (najczęściej 40-60 lat),
- Otyłość,
- Nadciśnienie tętnicze krwi,
- Cukrzyca typu II,
- HTZ (hormonalna terapia zastępcza).
Rodzaje polipów
Polipy typowo lokują się w kanale szyjki macicy. Rzadziej wychodzą z części pochwowej.
Wyróżnia się:
- Polipy endometrialne (najczęściej występują u Pacjentek z niedrożnością jajowodów. Cechują się podwyższonym enzymem MMP),
- Gruczołowe (najczęściej u młodych Pacjentek. Łagodne zmiany związane z estrogenami),
- Włókniste (składają się z dużej ilości tkanki łącznej. Najczęściej widoczne po menopauzie),
- Gruczołowo – włókniste (najczęściej występujące. Składają się z tkanki włóknistej i gruczołowej),
- Zanikowe (występują u Pacjentek pomenopauzalnej. Wynikają z zaniku błony śluzowej. Najczęściej bardzo małych rozmiarów.)
Czynniki ryzyka
Polipy macicy najczęściej występują u kobiet w wieku rozrodczym (po 40 roku życia). Czynniki potęgujące ryzyko to m.in.:
- Wiek powyżej 60 lat,
- Menopauza,
- Objawowe krwawienia,
- Zespół policystycznych jajników (PCOS),
- Czynniki genetyczne
Najczęściej występujące objawy
Polipy mogą nie dawać żadnych objawów, zostają wykryte przy rutynowych badaniach. Niekiedy jednak obserwuje się:
- Krwawienia kontaktowe,
- Wzmożone upławy
- Zakażenia lub stany zapalne błony śluzowej szyjki macicy,
- Długotrwałe krwawienia,
- Przedłużające się krwawienia przy miesiączce,
- Krwawienia pomenopauzalne,
- Ból podbrzusza,
- Ból miednicy.
Polipy a płodność
Nie ma zależności pomiędzy płodnością Pacjentek a polipami. Także po usunięciu polipów nie ma konieczności odkładania w czasie starań o potomstwo.
Wpływ na płodność mają tylko polipy endometrialne. Wywołują niedrożność mechaniczną. Transport plemników jest utrudniony przez zablokowany kanał szyjki macicy albo wejście do jajowodu. Ten rodzaj polipa może także zapobiegać implantacji zarodka. Pomimo to występują Pacjentki z takimi polipami, które naturalnie zachodzą w ciążę.
Diagnostyka
Przeprowadzany jest wywiad, badanie ginekologiczne oraz dopochwowe USG. Diagnostyka najkorzystniej, jeśli jest przeprowadzana w 5-10 dniu cyklu (najlepiej zaraz po zakończeniu krwawienia).
Czasami zlecana jest histeroskopia (przez pochwę wprowadzana jest niewielka kamera, pozwalająca na dokładną ocenę rodzaju zmian).
Polipy macicy bardzo rzadko przeistaczają się w nowotwory (0 – 0,1%).
Leczenie
Usunięcie to jedyna metoda leczenia. Zabieg zaliczany jest do mało inwazyjnych, trwa kilkanaście minut. Stosowane jest znieczulenie miejscowe, a niekiedy w ogóle nie ma konieczności jego stosowania. Na początku zdejmuje się zewnętrzną warstwę polipa, a następnie wykonuje się łyżeczkowanie szyjki macicy. Co ważne, przed zabiegiem należy zadbać o wyleczenie wszelkich stanów zapalnych w pochwie.
Wycięty polip poddaje się badaniu histopatologicznemu. Po zabiegu może pojawić się niewielkich rozmiarów krwawienie.
Jeśli polip wykrywany jest w trakcie ciąży, usuwany jest dopiero po rozwiązaniu. Zdarza się, że polip w trakcie porodu naturalnego odpada samoistnie.
Czasami lekarze decydują o leczeniu hormonalnym (co ma uchronić przed wznową).
Leczenie polipów endometrialnych
Wykonywana jest histeroskopia operacyjna. Przeprowadzany jest w ogólnym znieczuleniu. Do wnętrza macicy wprowadzane są mikronarzędzia chirurgiczne oraz kamera. Niekiedy stosuje się łyżeczkowanie jamy macicy.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy polipy macicy znikną samoistnie?
Małe polipy mogą się samoistnie zmniejszyć lub zniknąć. Jednak muszą pozostać pod kontrolą lekarza.
- Kiedy do lekarza?
Jeśli odczuwa się ból, dyskomfort w dolnej części brzucha. Głównie, jeśli taki objawy nabierają na sile.
- Czy są groźne?
Zazwyczaj nie, jednak ich obecność nigdy nie może być bagatelizowana.
- Jak wygląda profilaktyka?
Trudno wskazać działania mające na celu zmniejszenie ryzyka wystąpienia polipów macicy. Jedynie regularne badania ginekologiczne oraz kontrola gospodarki hormonalnej.
Bibliografia
- Konfederak M., Murawski M.R., Kazzi E., Nowacki W., Gryboś M., Polipy błony śluzowej macicy jako przyczyna nieprawidłowych krwawień macicznych u kobiet.,Sznurkowski J.J. i wsp.
- The Polish Society of Gynecological Oncology Guidelines for the Diagnosis and Treatment of Endometrial Carcinoma (2023). Journal of Clinical Medicine. 2023;12(4):1480.,
- Paszkowska M., Paszkowski M., Wrona W. i wsp. Polipy endometrialne. W: Paszkowski T. (red.), Postępy w medycynie menopauzy. Lublin: IZT; 2009: 204–214.
