Parazytozy, tj. choroby pasożytnicze, są diagnozowane coraz częściej. W Polsce dotyczą nawet 10% populacji (zwłaszcza dzieci). Pasożyty w organizmie mogą prowadzić do groźnych powikłań. Dochodzi do współwystępowania organizmów. Pasożyt czerpie korzyści z żywiciela (ludzkiego organizmu).
Rodzaje bytujących pasożytów
Lekarze wskazują, jakie pasożyty może mieć człowiek. Często spotykane to owsik ludzki albo glista ludzka. Poza organizmem może żyć wesz ludzka. Wyróżnia się również:
- Tasiemczyce (tasiemiec uzbrojony i nieuzbrojony),
- Węgrzyca (postacie larwalne tasiemca. Uwolnione w żołądku przechodzą do gałki ocznej, mózgu czy serca),
- Bąblowca,
- Toksoplazmozę (wywołaną pierwotniakiem).
Owsica dotyka głównie dzieci, a potem ich opiekunów. W ciągu miesiąca, bytując w jelicie grubym, larwy dojrzewają do dorosłej postaci. Samice kolejno przenoszą się do odbytu. Składają tam przyklejające się do skóry jaja.
Glista ludzka występuje u populacji najczęściej (zwłaszcza w krajach tropikalnych). Larwy uwalniane są w przewodzie pokarmowym. Wędrują do płuc. Potem są ponownie połknięte, docierając do jelita cienkiego. Złożone jaja wydalane są z kałem.
Szerokie spektrum objawów
Objawy pasożytów w organizmie są zależne od rodzaju pasożyta, jego lokalizacji, wieku Pacjenta czy chorób współistniejących.
Objawy widoczne są w układzie nerwowym, oddechowym, pokarmowym. Często nie są charakterystyczne i jednoznaczne. Diagnostyka wymaga dodatkowych informacji.
Owsica potrafi być bezobjawowa. Pojawia się tylko świąd przy odbycie w nocy. Dodatkowo wystąpić może:
- Brak apetytu,
- Bladość skóry,
- Cienie pod oczami,
- Spowolniony rozwój (u dziecka),
- Nadpobudliwość,
- Stan zapalny skóry odbytu.
Glista ludzka wywołuje kaszel, odrywanie krwistej wydzieliny. Pojawić mogą się wymioty czy gorączka. Po czasie pojawia się ból brzucha, wzdęcia. Przy tasiemcu dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia snu czy niedokrwistość (widoczna w krwi).
Pierwsze sygnały ostrzegawcze
Robaczyca wywołuje pierwsze objawy, które powinny skłonić do diagnostyki. Przede wszystkim jest to brak apetytu. Pacjenci mówią, że przez cały dzień nie odczuwają głodu. Jedzą z rozsądku. Dodatkowo pojawić się może ból brzuch. Alarmowe są przewlekłe biegunki, zatwardzenia, nudności czy wymioty.
Drogi zakażenia
Do zarażenia owsicą dochodzi przez połknięcie inwazyjnych jaj. Mogę one znajdować się na przedmiotach, ubraniu, pościeli, na jedzeniu. Jaja glisty ludzkiej mogą znajdować się w wodzie, jedzeniu, brudnych rękach. Jaja leżakujące w glebie stają się zaraźliwe dopiero po kilku tygodniach. Glistą nie można zarazić się przez bezpośredni kontakt z chorym czy korzystanie z tej samej toalety.
Larwą tasiemca można zarazić się w surowym lub niedogotowanym mięsie wołowym albo wieprzowym. Rzadko dochodzi do zakażeń (mięso dopuszczane do obrotu jest kontrolowane przez weterynarzy).
Diagnostyka laboratoryjna
Najczęściej wykonywane jest badanie kału na obecność pasożytów. Dodatkowo pobierany jest wymaz z odbytu. Dokonywana jest ocena parazytologiczna.
Wykonywane są także badania krwi. Glista ludzka podwyższa poziom białych krwinek (eozynofili). To charakterystyczny objaw dla obecności jakichkolwiek pasożytów w organizmie. Dodatkowo morfologia uwidacznia ogólny stan zdrowia.
Leczenie
Jak leczyć pasożyty? Naczelną zasadą jest fakt, że leczeniu podlega nie tylko osoba, u której wykryto zakażenie. Również osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe muszą podlegać leczeniu.
Przy robaczycach często stosuje się albendazol. Niezbędna jest szczególna higiena, częsta zmiana bielizny. Wdrażane są też przeciwbólowe i przeciwgrzybiczne środki miejscowe.
Dieta wspomagająca
Uzupełnieniem leczenia jest dieta bogata w białko i błonnik. Konieczne jest ograniczenie cukrów i węglowodanów. Idealnym wyborem będzie brokuł, marchew, kiszonki, cebula czy czosnek. Cenne są pestki dyni. Zawierają kukurbitacynę, która jest toksyczna dla niektórych pasożytów. Do diety warto wdrożyć zioła i przyprawy, takie jak oregano, tymianek, kurkuma czy goździki.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy pasożyty są groźne?
Tak, nieleczone, mogą zaatakować cały organizm.
- Co boli od pasożytów?
Często brzuch. Przy glistach ludzkich klatka piersiowa.
- Jak się samemu odrobaczyć?
Nie ma skutecznych metod. Należy zasięgnąć porady Medyka.
- Jak wygląda profilaktyka?
Częste mycie rąk. Ogólna higiena to podstawa.
Bibliografia:
- Bielak, E., & Kuczyńska, B. (2015). Pasożyty człowieka. Biologia, diagnostyka, leczenie. Warszawa: PZWL.,
- Szewczyk, R., & Duma, L. (2012). Parazytologia medyczna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.,
- World Health Organization (WHO). (2022). Global Health Observatory (GHO) data – Neglected tropical diseases.
