Płytka paznokci wskazuje na stan zdrowia. To nie tylko estetyka. Pojawić się może m.in. onycholiza paznokci. Poznaj najważniejsze informacje.
Charakterystyka dolegliwości
Paznokieć zbudowany jest z macierzy, blaszki, łożyska i tkanki okołopaznokciowej. Blaszka chroni strukturę przed uszkodzeniem. Standardowy wzrost to 1 mm na tydzień. Przy onycholizie dochodzi do odklejenia płytki od łożyska. Rozpoczyna się od końca paznokcia (rzadziej od boku).
Dolegliwość występuje u paznokci rąk i stóp. Paznokcie pomimo choroby pozostają gładkie i twarde.
Przyczyny mechaniczne
Jednymi z możliwych przyczyn są urazy mechaniczne. Może być to jednorazowe uderzenie albo ucisk. Przyczyną będzie też długotrwałe nowszego za wąskiego obuwia (nie dopasowanego do stopy). Warto również zadbać o odpowiednią długość paznokci u stóp. Zbyt długie, w ciasnych butach, często są podważane.
Dodatkowo onycholizę wywoła:
- Stosowanie silnych środków (na nadpotliwość stóp),
- Częste stosowanie lakierów (często po pedicure / manicure hybrydowym).
Może się zdarzyć, że pomimo diagnostyki, nie można uchwycić przyczyny (wówczas onycholiza idiopatyczna).
Infekcje grzybicze i bakteryjne
Przyczyną onycholizy są infekcje grzybicze i bakteryjne paznokcia. Mogą być to dolegliwości bardzo bolesne i trudne do wyleczenia. Obejmować mogą zapalenie okołopaznokciowe, grzybicę paznokci. Najczęściej występują dermatofity albo drożdżaki (przy grzybicy).
Choroby ogólnoustrojowe
Problem wywołać może:
- Łuszczyca,
- Liszaj płaski,
- Łysienie plackowate,
- Erytrodermia,
- Toksyczna nekroliza naskórka,
- Niedobory witamin,
- Choroby naczyń obwodowych,
- Choroby tkanki łącznej.
Lekarze wskazują, że potencjalne przyczyny to: cukrzyca, choroby tarczycy, anemia z niedoboru żelaza.
Zażywanie leków
Badania udowodniły, że zażywanie niektórych leków może wywołać omawianą dolegliwość. Chodzi o tetracykliny, indometacyny czy tiazydy. Wskazuje się allopurinol, stosowanie środków antykoncepcyjnych i leków przeciwnowotworowych.
Typowe objawy
Czy onycholiza boli? Nie. Dolegliwość nie wywołuje ani dyskomfortu ani bólu. Co charakterystyczne, paznokieć przyjmuje biały kolor. (pusta przestrzeń pod paznokciem). Tworzy się swego rodzaju kieszonka (na zanieczyszczenia i złuszczony naskórek). Dochodzi do stanu zapalnego. Jeśli występuje nadkażenie bakteryjne, paznokieć staje się żółty albo zielonkawy. Pojawić może się nieprzyjemny zapach. Niekiedy widoczny jest wysięk.
Może to być grzybica. Zmiana barwy stanowi ważny sygnał alarmowy.
Nieleczona dolegliwość wywołać może pogrubienie płytki. W skrajnych przypadkach może wystąpić deformacja paznokciach. Wówczas niezbędna jest interwencja chirurgiczna.
Domowe sposoby regenerujące
Leczenie domowe onycholizy ma sens, gdy:
- Zmiana jest niewielka,
- Nie występuję infekcja.
Nie można próbować “przyklejać” paznokcia ponownie. Należy delikatnie piłować część, która się odwarstwiła (gdy zahacza). Można samodzielnie stosować preparaty regenerujące z mocznikiem, czy nawilżające z gliceryną albo olejkami ochronnymi.
Wizyta u podologa
Do podologa należy umówić wizytę, gdy w miejscu zmiany widzimy obrzęk, zaczerwienienie, ból i tkliwość w miejscu zmiany. Konieczna wizyta, gdy pojawi się czarne, zielone przebarwienie. Dodatkowo gdy:
- Choroba widoczna na kilku paznokciach,
- Zmiana się powiększa,
- Występuje grzybica, łuszczyca,
- Brak poprawy po upływie kilku tygodni.
Wszelkie zmiany powinny być kontrolowane.
Profilaktyka onycholizy
Podstawa to dbanie o higienę paznokci (zapobieganie nadkażeniu). Dłonie należy regularnie myć i czyścić. Przycinać paznokcie. Warto unikać urazów mechanicznych (uderzeń, zbyt mocnego obcinania). Warto zadbać o wybór odpowiedniego obuwia (bez uciskania paznokci). Warto ograniczyć (wyeliminować) kontakt z substancjami drażniącymi (tj. stosowanie rękawic ochronnych).
Dodatkowo:
- Unikaj nadmiernego moczenia paznokci (nadmierne rozluźnienie płytki),
- Stosowanie kremów i balsamów nawilżających,
- Regularne kontrole u specjalisty.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Ile trwa leczenie?
Koło 4 miesięcy dla paznokci u rąk oraz 6-8 u nóg.
- Czy minie samoistnie?
Czasem tak, jeśli przyczyna jest przejściowa. Niekiedy niezbędna jest pomoc Medyka.
- Czym smarować zmianę?
Miejsce leki przeciwgrzybicze (grzybica), miejscowe kortykosteroidy w formie kremu (łuszczyca).
- Onycholiza to grzybica?
Nie, onycholiza to objaw. Może go wywołać grzybica.
Bibliografia
- Rudnicka, L., Olszewska, M., & Rakowska, A. (2016). Dermatologia estetyczna i choroby paznokci. Warszawa: PZWL.,
- World Health Organization (WHO). (2020). Global report on skin diseases. Geneva: World Health Organization.,
- Baran, R., & Dawber, R. P. R. (2001). Diseases of the nails and their management (2nd ed.). Oxford: Blackwell Science.
