Nagły, silny ból, zlokalizowany w okolicy nerki – może być kolką nerkową.
Pojawić się może w prawym / lewym boku. Dochodzi do częściowego (czasami całkowitego) zatkania moczowodu. Wzrasta ciśnienie moczu w miedniczce nerkowej. To wywołuje silny ból. Poznaj najważniejsze informacje.
Przyczyny powstania kolki
Przyczyną kolki jest przemieszczenie się kamieni (z nerki do moczowodu). Podrażnienia się moczowód. Skrajnie, pojawia się uszkodzenie jego błony śluzowej. Kamienie moczowe powstają ze szczawianu wapnia, kwasu moczowego czy cystyny. Dodatkowymi przyczynami są:
- Skrzep krwi, który blokuje moczowód,
- Zwężenie w moczowodach,
- Guz uciskający drogi moczowe (nowotwory).
Wskazuje się czynniki zwiększające ryzyko choroby. Do najpopularniejszych zaliczamy:
- Zbyt słabe nawodnienie,
- Nadmierne spożycie alkoholu,
- Otyłość/ nadwagę,
- Przypadki wśród innych członków rodziny,
- Nawracające zakażenia (układu moczowego),
- Dnę moczanową,
- Nadczynność przytarczyc.
Objawy kolki nerkowej
Główny objaw kolki nerkowej – to silny, pulsujący ból. Promieniuje do pachwiny (po tej samej stronie). Czasami trudno wskazać stronę bólu. Pacjenci mówią, że boli ich brzuch. Czasami dolegliwość jest ostra, kurczowa (nasila się i łagodniej naprzemiennie). Dodatkowo podczas napadu, występują często wymioty/ nudności.
Przy ataku zmienia się kolor moczu. Staje się czerwony (przez obecność krwi). Inne objawy to:
- Częsta potrzeba mikcji,
- Krew w moczu,
- Silny, falowy ból, w okolicy lędźwiowej,
- Nadpobudliwość (trudność w odnalezieniu spokoju ducha),
- Brak możliwości wykonania mikcji,
- Gorączka,
- Silne dreszcze.
Gdzie najbardziej boli?
Dolegliwości zaczynają się w okolicy lędźwiowej. Po jednej stronie pleców. Najczęściej pod żebrami. W zależności od tego, gdzie znajduje się kamień, ból promieniuje do boku brzucha, pachwiny, jąder/ warg sromowych.
Rodzaje omawianej dolegliwości
Występują różne rodzaje dolegliwości, w zależności od przyczyny, która je wywołała. Możemy wskazać kolkę:
- Spowodowaną uciskiem z zewnątrz (przez obecność guza),
- Spowodowaną kamieniem (kamica nerkowa),
- Wywołaną skrzepem krwi,
- Związaną ze zwężeniem moczowodu (po zabiegu, operacji bądź doznanym urazie).
Dodatkowo kamień, który wywołuje ból i problem, może być zlokalizowany w nerce, górnym odcinku moczowodu, w środkowym odcinku moczowodu, a także w jego dolnej części.
Jak długo trwa atak?
Czas trwania zależny jest od wielkości i umiejscowienia kamienia. Lekarze podają, że jest to mniej więcej 20-60 minut. W skrajnych przypadkach – do kilku godzin. Występują okresy nasilenia oraz słabnięcia. Kolka nerkowa może nawracać nawet przez kilka dni (podczas przemieszczania się kamienia w moczowodzie). W przypadku, gdy atak ustępuje samoistnie, kamień wciąż pozostaje w moczowodach.
Diagnostyka medyczna problemu
Podstawą jest wywiad medyczny. Podaje się miejsce i charakter bólu, czas trwania, wcześniejsze epizody kamicy. Wykonywane jest badanie moczu. Czasami posiew (przy podejrzeniu zakażenia układu moczowego). Często zlecane jest badanie krwi, określające:
- Kreatyninę,
- Parametr eGFR (ocenia funkcjonowanie nerek),
- CRP (pozwalające ocenić stan zapalny w organizmie).
Niekiedy niezbędne są badania obrazowe. USG jamy brzusznej, układu moczowego. Bezbolesne, bezinwazyjne, pozwalające na uzyskanie dużej wiedzy. Niekiedy lekarze zalecają TK, czyli tomografię komputerową. To najdokładniejsze badanie kamieni w drogach moczowych.
Leczenie farmakologiczne kolki
Leczenie korki nerkowej w kroku pierwszym, to niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Zmniejszają ból, stan zapalny (wokół kamienia w moczowodzie). Przy bólu uporczywym, wdrażane są silniejsze środki przeciwbólowe, np. oponoidy. Pomocne są leki rozkurczowe. Zmniejszają skurcz mięśniówki dróg moczowych.
Wdrażana jest tzw. terapia wydalania. Są to leki, które ułatwiają wydalenie kamienia. Najpopularniejszą jest tamsulosyna (szczególnie przy kamieniach, które są w dolnej części moczowodu). To środki ułatwiające tzw. przesuwanie się kamienia.
Przy zakażeniu dróg moczowych, niezbędna jest antybiotykoterapia.
Przy braku rezultatów, wdrażane jest leczenie medyczne, tj. ESWL, czyli kruszenie kamieni falami uderzeniowymi bądź URS, czyli ureterorenoskopia.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy jest uleczalna?
Tak, leczenie zależy od wielkości, umiejscowienia kamienia. Małe kamienie, do 5 mm, samodzielnie wydalają się z moczem.
- Kiedy do szpitala?
Przy bólu uporczywym, którego nie można opanować go lekami przeciwbólowymi. Nie można oddać moczu.
- Jakie są domowe sposoby?
Właściwie nawodnienie – około 2,5 do 3 litrów wody. Unikanie zbyt intensywnej aktywności fizycznej.
- Kogo najczęściej spotyka?
Pacjentów między 30-60 rokiem życia. Częściej u mężczyzn, niż kobiet, zwłaszcza, gdy odnotowano w rodzinie podobne przypadki.
Bibliografia
- Mahase, S. S., Monga, M., i wsp. (2024). Urological Guidelines for Kidney Stones: Overview and Comprehensive Update. Medicina, 60(1), 130.,
- Brazilian Society of Nephrology. (2025). Brazilian Guidelines on Evaluation and Clinical Management of Nephrolithiasis. Brazilian Journal of Nephrology.,,
- Tunnicliffe, D. J., i wsp. (2024). Update Thiazide Diuretic Evidence Review for CARI Guidelines Kidney Stones Recommendations. Kidney International Reports, 9(5), 1145–1148.