September 4, 2026

Wyzwaniem terapeutycznym jest grzybica płuc. Obecnie diagnozowana rzadko. Grzyby odpowiadają za 1-5% zapaleń płuc (najczęściej bakterię, 60-70%). Grzyby atakują tkankę płucną (stają się patogenami, wywołują infekcję). 

Etiologia – jak powstaje choroba?

Chorobę wywołują grzyby. Najczęściej są to; 

• Cryptococcus,
• Aspergillus,
• Candida (występują naturalnie w organizmie ludzkim. Aktywują się przy osłabionej odporności). 

Docierają do płuc, namnażając się. Najczęstszą drogą zakażenia jest inhalacja zarodników grzybów, które występują w powietrzu. Najczęściej zlokalizowane w środowisku wilgotnym, tj. piwnicach, stertach kompostu, starych budynkach. Wykrywane również w klimatyzatorach. 

Inną przyczyną jest rozpowszechniania infekcji z innych części ciała, np. przy grzybicy skóry/ przewodu pokarmowego. Grzyby docierają do krwiobiegu, a potem do płuc. 

Kolejny wariant to zakażenie szpitalne. Przy hospitalizacji, zwłaszcza z długotrwałą antybiotykoterapią, leczeniem immunosupresyjnym, można wywołać chorobę. Najczęściej to grzyby Candida. 

Czynniki ryzyka dolegliwości 

Zaburzenia odporności stanowią ryzyko rozwoju grzybicy płuc. Najczęściej to stan po przeszczepie narządu, przy nowotworowych hematologicznych, zakażeniach wirusem HIV. Lekarze wskazują osoby z przewlekłymi chorobami płuc, tj. mukowiscydozą albo POChP. 

Wskazać dodatkowo należy: 

• Długie, przewlekłe antybiotykoterapię (zaburzają naturalną florę bakteryjną, tym samym ułatwiając kolonizację grzybów), 
• Neutropenię,
• Ekspozycję na patogenne grzyby.

Objawy grzybicy płuc 

Grzybicze zapalenie płuc wywołuje: 

• Kaszel (przewlekły, z odkrztuszaniem plwociny, z krwią),
• Duszności (uczucie braku powietrza, zwłaszcza przy aktywności. To wynik stanu zapalnego w płucach, albo gromadzenia się płynu w opłucnej),
• Gorączka (pozostająca pomimo wdrożenia antybiotyków),
• Ból w klatce piersiowej (ostry albo tępy, potęgujący przy głębokim wdechu),
• Osłabienie/ uczucie senności,
• Utrata masy ciała (przy długotrwałej infekcji, związana ze stanem zapalnym, często z utratą apetytu). 

Choroba wywołać może konsekwencję kliniczne (zwłaszcza przy chorobach współistniejących). Nie ma typowych objawów (każdy Pacjent reaguje odmiennie). Często grzybica płuc złudnie przypomina inne infekcje układu oddechowego (np. gruźlicę, wirusowe zapalenie płuc). 

Ciężkie powikłania choroby to m.in. niewydolność oddechowa. Wówczas może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia. 

Czy jest zaraźliwa?

Grzybica układu oddechowego-  nie jest chorobą, którą można się zarazić. Bezpośredni kontakt nie stanowi zagrożenia. Zarodniki grzybów (wywołujących chorobę), są powszechnie obecne w środowisku. Jeśli nie posiadamy obniżonej odporności, nie znajdujemy się w cyklu chemioterapii, nie zapadaniemy na grzybicze zapalenie płuc. 

Diagnostyka medyczna choroby 

Diagnostyka jest złożona. Głównie polega na odróżnieniu od innych infekcji dróg oddechowych. Wykonywane są badania: 

• RTG klatki piersiowej/ Tomografia komputerowa (TK). Widoczne są zmiany w płucach (jamy, nacieki, guzki),
• Biopsja płuca (do badań histopatologicznych). Rzadko wykonywana w podstawowej diagnostyce,
• Badania serologiczne. Polegają na wykrywaniu antygenów, przeciwciał grzybów w krwi. Przy podejrzeniu aspergilozy wykonuje się test na obecność antygenu Aspergillus,
• Badania mikrobiologiczne (badaniu podlega plwocina, płyn z płukania oskrzelowo – pęcherzykowego (BAL). Płyn uzyskiwany jest dzięki bronchoskopii. 

Leczenie grzybicy płuc

Wdrażane są dobrane środki przeciwgrzybicze (uwzględniając rodzaj patogenu, działania niepożądane, ogólny stan zdrowia). Najczęściej to:

•  Azolowe środki przeciwgrzybicze (np. flukonazol), skuteczne przy zakażeniach typem Candida i Cryptococcus,
• Amfoterycyna B (liposomalna / konwencjonalna). Cechuje się wysoką toksycznością dla nerek. Stosowana w najcięższych przypadkach (gdy inne metody są bezskuteczne), 
• Echinokandyny (np. mikafungina). Stosowane przy zakażeniach opornych na azole.

Leczenie trwa od kilku tygodni, nawet do kilku miesięcy. Przy ciężkich niedoborach odporności, może wymagać leczenia podtrzymującego. Leczenie chirurgiczne jest konieczne przy wystąpieniu jam w płucach. 

Skutki uboczne są różnorodne, od zaburzeń czynności wątroby, po zaburzenia hematologiczne.

FAQ – najczęściej zadawane pytania 

1. Jakie są powikłania?

Możliwe powikłania to sepsa, krwioplucie, trwałe uszkodzenie płuc. Możliwa jest niewydolność oddechowa. 

2. Kiedy do lekarza?

Zawsze, gdy kaszle staje się przewlekły. Pojawia się ucisk w klatce piersiowej, duszności, gorączka. 

3. Czy jest groźne? 

Tak, nieleczone, może wywołać trwałe, nieodwracalne zmiany w płucach. Czy problemach z oddechem staje się bezpośrednim zagrożeniem dla życia. 

4. Jakie są rokowania?

Tym lepsze, im choroba zostanie szybciej leczona. Przy właściwych środkach, znika po kilku – kilkunastu tygodniach. 

Bibliografia

1. Epelbaum, O., Marinelli, T., Haydour, Q., Pennington, K. M., Evans, S. E., i wsp. (2025). Treatment of Invasive Pulmonary Aspergillosis and Preventive and Empirical Therapy for Invasive Candidiasis in Adult Pulmonary and Critical Care Patients: An Official American Thoracic Society Clinical Practice Guideline. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 211(1), 34–53.,,
2. Hage, C. A., Carmona, E. M., Epelbaum, O., Evans, S. E., Gabe, L. M., i wsp. (2019). Microbiological Laboratory Testing in the Diagnosis of Fungal Infections in Pulmonary and Critical Care Practice: An Official American Thoracic Society Clinical Practice Guideline. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 200(5), e1–e24.,
3. Azim, A. A., Ahmed, A., i wsp. (2024). Diagnosis and Management of Invasive Fungal Diseases in Non-Neutropenic ICU Patients, with Focus on Candidiasis and Aspergillosis: A Comprehensive Review. Frontiers in Cellular and Infection Microbiology, 14