Problemy skórne stają się częstą przypadłością Pacjentów w różnym wieku. Na szczególną uwagę zasługuje bakteryjne zapalenie skóry. Poznaj najważniejsze informacje.
Charakterystyka dolegliwości
Skóra stanowi pierwszą linię obrony. Gdy dochodzi do jej naruszenia, wirusy, bakterie, liczne drobnoustroje, mają ułatwioną drogę, aby przedostać się do wnętrza organizmu. Jeśli dochodzi do zakażenia bakteriami, wówczas mówimy o bakteryjnym zapaleniu skóry. To problem często spotykany w gabinecie dermatologa.
Choroba dzieli się na kilka typów:
- Róża,
- Zapalenie mieszków włosowych,
- Czyrak (niszczenie tkanek otaczających mieszek), w
- Liszajec zakaźny,
- Promienica,
- Łupież rumieniowy.
Główne patogeny wywołujące chorobę
Najczęściej problem rozwija się przez uszkodzony naskórek. Dzięki ranie do organizmu przedostają się chorobotwórcze bakterie. Głównie przyczyną są gronkowce oraz paciorkowce (z grupy A, C albo G).
Wymienić należy:
- Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty),
- Staphylococcus koagulazoujemny (np. Staphylococcus lugdunensis),
- Pseudomonas aeruginosa (Pałeczka ropy błękitnej),
- Bakterie Gram-ujemne.
Czynniki sprzyjające dolegliwości
Omawiane schorzenie ma miejsce częściej, gdy Pacjent cierpi na uszkodzenia skóry. Najpopularniejszymi są skaleczenia, otarcia, oparzenia, ukąszenia owadów, trądzik. Wśród czynników, które sprzyjają wystąpieniu choroby znajdzie się nadmierna potliwość skóry. Ponadto wskazuje się:
- Cukrzycę,
- Obniżoną odporność (np. po chemioterapii),
- Choroby skórne inne (np. grzybica, trądzik),
- Otyłość,
- Przewlekłe obrzęki kończyn,
- Częste golenie / depilacja woskiem,
- Zaburzenie naturalnej flory mikrobakteryjnej (np. długotrwałe zażywanie antybiotykoterapii,
- Niedożywienie i braki witamin,
- Kontakt z przedmiotami używanymi przez zakażone osoby, np. ręczniki, maszynki.
Nadkażenia bakteryjne przy innych chorobach dermatologicznych
Nadkażenie bakteryjne skóry to częste zjawisko przy dolegliwościach uszkadzających naskórek. Często przez świąd, który zmusza Pacjentów do drapania zmian skórnych. Często dochodzi do nadkażeń przy:
- Grzybicy skóry,
- Wyprysku kontaktowym,
- Przewlekłych ranach i otarciach,
- Grzybicy stóp,
- Varicelli (drapanie pęcherzyków).
Typowe objawy miejscowe i ogólnoustrojowe
Objawy bakteryjnego zapalenia skóry są różnorodne – w zależności od typu schorzenia. Do najpopularniejszych należy róża. Najczęściej występuje na podudziach, kończynach górnych bądź twarzy. Skóra staje się żywoczerwona. Dodatkowo obrzęknięta i błyszcząca. Rumień dobrze odgranicza się od reszty skóry. Inne objawy to pęcherze, które wypełnione są treścią surowiczą.
Przy zapaleniu mieszków włosowych pojawiają się 2-5 mm ropne pęcherzyki od nasady włosa. Czyrak to zaawansowana forma zapalenia mieszków włosowych. Pęcherze mają większe rozmiary, wypełnione są ropą. Powstaje guzek / krosta, wypełniona ropą. Pojawia się na skórze w dowolnej lokalizacji.
Przy liszaju pojawiają się wilgotne, sączące zmiany, które pokrywają się złoto – modowymi strupami.
Częste objawy ogólnoustrojowe to:
- Złe samopoczucie,
- Gorączka,
- Stan podgorączkowy,
- Dreszcze na całym ciele,
- Świąd,
- Dyskomfort
- Zaczerwienienie całej skóry,
- Nadżerki
Diagnostyka dermatologiczna
Wczesne rozpoznanie ma kluczowe znaczenie do szybkiego powrotu do zdrowia. Wywiad i ocena objawów klinicznych to krok pierwszy. Badania główne to wymaz ze zmian skórnych, w celu wykonania posiewu bakteriologicznego i antybiogramu. Ponadto oznacza się poziom leukocytów oraz CRP – wskaźnika stanu zapalnego. Jeśli podejrzewana jest grzybica współistniejąca, lekarze zalecają badania mykologiczne.
Metody leczenia miejscowego
Proces leczniczy współzależny jest od stadium bakteryjnego zapalenia skóry. W pierwszej kolejności stosuje się leczenie miejscowe. Wdrażane są środki odkażające, maści z antybiotykiem. Ważna jest odpowiednią higiena, noszenie przewiewnej, delikatnej odzieży, kąpiele w letniej wodzie (nie gorącej, która dodatkowo przesusza skórę).
Domowe sposoby na bakteryjne zapalenie skóry to napary ziołowe. Łagodzące okażą się okłady z rumianku. Wysokie działanie nawilżające, łagodzące podrażnienia, wykazuje sok z aloesu.
Kiedy ogólna antybiotykoterapia?
Niekiedy konieczne jest leczenie ogólne. Wówczas przepisywane są antybiotyki doustne. Ma to miejsce przy ciężkich, rozległych zakażeniach. Zmiany rozsiane są po znacznej powierzchni ciała. Dodatkowo Pacjenci mówią o uporczywych objawach towarzyszących, jak przewlekłe zmęczenie, gorączka, brak energii.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Jak usunąć bakterie ze skóry?
Krok pierwszy to stosowanie maści z antybiotykami. W razie braku poprawy, wdrażana jest antybiotykoterapia doustna.
- Czy bakteryjne zapalenie skóry jest groźne?
Tak, ale tylko wtedy, gdy nie jest leczone. Nie wykazuje charakteru samoistnie ograniczającego.
- Czy jest uleczalne?
Tak. Dostępne maści i leki ogólnoustrojowe wykazują wysoką skuteczność działania.
- Kogo najczęściej spotyka?
Dolegliwość najczęściej występuje u Pacjentów z innymi chorobami skórnymi. Również u osób niedbających o higienę.
Bibliografia
- Jabłońska S., Majewski S., Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2022.,
- World Health Organization (WHO) – WHO recommendations for management of serious bacterial infections in infants aged 0–59 days, Genewa 2024,
- Gliński W., Wolska H., Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2021.
