W przewodzie słuchowym może pojawić się wyciek z ucha (otorrhoea). Najczęściej to objaw chorobowy. Świadczy o stanie zapalnym w uchu zewnętrznym lub środkowym.
Woskowina – prawidłowa wydzielina z ucha
Wyciek z ucha należy odróżnić od woskowiny. Ta ostatnia jest fizjologiczna. Nie wymaga interwencji. Jej obecność nie jest oznaką choroby. Dba o ochronę kanału słuchowego i jego odpowiednie nawilżenie. Woskowina ma żółty kolor i lepką konsystencję. Nie towarzyszą jej żadne inne objawy towarzyszące, jak np. brzydki zapach czy ból. Woskowina może mieć także kolor brązowy albo bladożółty.
Kolor wycieku z ucha – o czym świadczy?
Kolor wycieku ma ogromne znaczenie.
Przezroczysta wydzielina uszna, niezbyt gęsta, pojawia się na początku infekcji (stanów zapalnych). Może świadczyć również o chorobach alergicznych.
Wraz z biegiem czasu pojawia się ropna wydzielina z ucha. Jest bardziej śluzowa, o żółtym, zielonym zabarwieniu. Czasami może mieć krwiste zabarwienie.
Czarna wydzielina to sygnał o nadprodukcji woskowiny. Jeśli występuje przewlekle, łączy się ze świądem, może wskazywać na grzybicę.
Krew (żywo czerwona), która wydostaje się z kanału usznego, to najczęściej objaw urazów mechanicznych, zadrapań, uszkodzeń błony bębenkowej.
Najczęstsze przyczyny dolegliwości
Zapalenie ucha zewnętrznego i środkowego to najczęstsze przyczyny. Bakteryjne zapalenie ucha zewnętrznego to wynik m.in.:
- Zażywania kąpieli w zanieczyszczonych zbiornikach,
- Mikrourazów skóry (np. przy czyszczeniu ucha patyczkiem),
- Nadkażenia wydzieliny,
- Wkładania niehigienicznych przedmiotów do kanału usznego.
Rzadsze przyczyny wycieku z ucha
Wycieki to nie tylko oznaka, że choroba/ problem, znajduje się w uchu.
Do mało spotykanych przyczyn zaliczamy wyciek płynu mózgowo – rdzeniowego z ucha. Następuje w wyniku uszkodzeń opon mózgowo – rdzeniowych. Groźny objaw grozi zapaleniem opon mózgowo – rdzeniowych.
Krwisty wyciek niekiedy może być oznaką nowotworów. Przy poważnych urazach, wypadkach, świadczyć może o złamaniu kości podstawy czaszki.
Wycieki uszne u dzieci
U dzieci krwisty wyciek (po czasie ropny), zwłaszcza przy infekcji górnych / dolnych dróg oddechowych, może być objawem dziecięcej kreatywności. Okazuje się, że w przewodzie słuchowym mogą znajdować się niewielkie przedmioty, takie jak np. koraliki.
Niepokojące objawy towarzyszące
Oprócz wycieku z ucha pojawić może się ból. Tkliwość i opuchlizna przewodu usznego. Czego Pacjenci mówią o gorszym, utrudnionym słyszeniu (upośledzenie słuchu). Wystąpić może:
- Przekrwienie,
- Zwężenie przewodu słuchowego,
- Świąd w uchu,
- Stałe uczucie wody/ wilgoci w uchu,
- Nieprzyjemny zapach wydzieliny,
- Uczucie pełności w uchu,
- Rozpieranie, napięcie,
- Podwyższona temperatura ciała,
- Złe samopoczucie,
- Samoistna perforacja błony śluzowej
Diagnostyka omawianej dolegliwości
Lekarz rodzinny (po wywiadzie), kieruje do specjalisty. Podstawowe jest badanie ucha otoskopem. Można dzięki niemu dokonać oceny przewodu słuchowego zewnętrznego, a także błony bębenkowej. Ucho można badać także endoskopem, co uwidacznia głębsze struktury. Audiometria i tympanometria pomagają ocenić niedosłuch.
Czasami pobierana jest wydzielina na posiew (do badań mikrobiologicznych). Najczęściej przy powracających objawach.
Leczenie wydzieliny z ucha
Wycieki uszne wymagają leczenia. Najczęściej, przy wydzielinie ropnej (bakteryjnej), lekarze wdrażają antybiotykoterapię. Najczęściej miejscową (rzadziej doustną). Są to krople do ucha (przeciwzapalne, przeciwgrzybicze, antybakteryjne).
Przy właściwym leczeniu wysięk z ucha ustępuje najczęściej po 4-7 dniach.
Na czas leczenia należy zaprzestać używania słuchawek dokanałowych, patyczków do uszu, zatyczek, stoperów. Uszy należy dokładnie osuszać po każdej kąpieli. Niekiedy konieczne jest oczyszczanie ucha (przez laryngologa). Jeśli wystąpi perforacja, niezbędne jest leczenie chirurgiczne.
Powikłania nieleczonego wycieku
Przewlekłe zapalenie ucha środkowego, które jest lekceważone, może wywołać uszkodzenie błony bębenkowej. Dochodzi do postępującej utraty słuchu. Możliwa jest:
- Perforacja (przedziurawieni) błony bębenkowej,
- Perlak (cholesteatoma) – nieprawidłowy rozrost nabłonka w uchu,
- Zapalenie wyrostka sutkowatego (kości za uchem),
- Zawroty głowy i zaburzenia równowagi,
- Porażenie nerwu twarzowego.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Jakie czynniki podnoszą ryzyko?
Niewłaściwa higiena uszu, kąpiele w zanieczyszczonych wodach.
- Czy jest groźne?
Tak, nieleczone może doprowadzić nawet do perforacji błony bębenkowej ucha.
- Do jakiego lekarza?
Laryngolog jest specjalistą właściwym.
- Czy minie samoistnie?
Nie, zawsze wymaga diagnostyki i leczenia.
Bibliografia
- Oberman, J. P., & Derkay, C. S. (2004). Posttympanostomy tube otorrhea. American Journal of Otolaryngology, 25(2), 110–117,
- Bartoszewicz, R., Osuch-Wójcikiewicz, E., & Niemczyk, K. (2013). Otorrhea – schemat postępowania. Polski Przegląd Otorynolaryngologiczny, 2(1), 15–20.,
- Li, S., Lu, T., Wang, Y., Guo, M., Ma, R., Li, S., & Ruan, B. (2023). Spontaneous Cerebrospinal Fluid Rhinorrhea and Otorrhea: A Case Report and Literature Review. OTO Open, 104(1 Suppl.).