Dobry słuch to jeden z najistotniejszych zmysłów. Tymczasem grzybica ucha może znacznie pogorszyć odbiór bodźców z zewnątrz. Poznaj najważniejsze informacje.
Charakterystyka otomykozy
Grzybica ucha wywołana jest przez grzyby chorobotwórcze. Dotyczy ucha zewnętrznego. Najczęściej omawianą chorobę wywołują grzyby z rodzaju Aspergillus bądź Candida.
Choroba nie jest przenoszona w skupiskach ludzkich, między osobami. Infekcje ucha powstają w związku z indywidualnymi warunkami (wilgoć w kanale usznym, uszkodzenia naskórka). Może współistnieć z zakażeniem bakteryjnym. Wówczas wskazuje się na koinfekcję. Nieleczona prowadzić może do poważnych powikłań, tj. uszkodzenie struktury ucha, błony bębenkowej a nawet kości słuchowych. Dodatkowo infekcja może rozprzestrzenić się na okoliczne struktury, wywołując np. zapalnie ucha środkowego.
Czynniki sprzyjające namnażaniu
Grzybica ucha namnaża się w szybszym tempie w pewnych dogodnych dla siebie warunkach. Zdecydowanie jest to wilgotne środowisko, doskonałe dla grzybów. Narażone na grzybicę są osoby spędzające dużą ilość czasu w wodzie, np. przez pływanie. Inne potencjalne czynniki to:
- Uszkodzenie skóry albo naskórka,
- Zaburzony układ odpornościowy,
- Podrażnienie przewodu słuchowego,
- Używanie patyczków do uszu,
- Cukrzyca.
Najczęstsze objawy choroby
Objawy grzybicy ucha są zazwyczaj jednoznaczne. Przede wszystkim odczuwa się silne swędzenie. Pojawia się często ból, zwłaszcza przy zmianie pozycji ciała (ostry lub tępy). Dodatkowo ucho jest zaczerwienione. Wystąpić może zapalenie / obrzęk skóry w okolicy ucha.
W dotyku rozpalone, gorące. Pacjenci mówią, że odczuwają w uchu pełność. Jednym z najcięższych objawów grzybicy w uchu jest problem ze słuchem. Jeśli grzybica nie będzie leczona, może doprowadzić nawet do trwałego uszkodzenia słuchu, a nawet całkowitej utraty. Jeśli dodatkowo pojawi się zakażenie bakteryjne, może wystąpić gorączka i ogólne osłabienie organizmu. Przewlekła grzybica ucha może wywołać także poważne problemy z równowagą.
Zmiany w wydzielinie usznej.
Przy grzybicy w ucho pojawia się także specyficzna wydzielina. To tzw. wyciek z ucha. Wydzielina może być wodnista, albo śluzowa, o ciemniejszym zabarwieniu. W najbardziej zaawansowanym stadium choroby, wydzielina może być z krwią. Często wydzielina cechuje się nieprzyjemnym zapachem. Zazwyczaj świadczy to o rozwijającym się stanie zapalnym.
Diagnostyka laryngologiczna
Candida parapsilosis w uchu diagnozowany jest poprzez hodowanie drobnoustrojów w warunkach laboratoryjnych. Wykonuje się badanie mykologiczne wymazu, który pobierany jest z ucha. Jeśli doszło do nadkażenia bakteryjnego, potwierdzi je badanie bakteriologiczne (również przeprowadzane na wymazie z ucha).
Metody leczenia (miejscowego i ogólnoustrojowego)
Leczenie grzybicy ucha w pierwszej kolejności polega na stosowaniu maści przeciwgrzybicznych (leczeniu miejscowym). Najczęściej są to kropelki do uszu z klotrimazolem albo mikonazolem. Skutecznie zwalczają siedliska grzybów w kanale usznym. Do tego dołączane są antybiotyki miejscowe. Ich zadaniem jest eliminacja bakterii. Jeśli infekcja przeniesie się na okoliczne struktury, wdrażana jest antybiotykoterapia doustna. Pomocniczo stosuje się ciepłe okłady. Łagodzą ból i stan zapalny. Okład nie może być jednak zbyt gorący. Lekarze wskazują, że Pacjencie powinno ograniczyć spożycie węglowodanów. Grzyby odżywiają się głównie cukrami prostymi. Dostarczanie ich z pożywienia wspomaga rozwój grzybicy w uchu.
Profesjonalne oczyszczanie ucha
W procesie leczenia ogromne znacznie ma profesjonalne czyszczenie ucha z nagromadzonej wydzieliny. Przewód słuchowy musi być regularnie oczyszczany, aby monitorować proces leczenia. Dodatkowo czyszczenie ucha zmniejsza ryzyko powikłań. Stosuje się płukanie ucha ciepłą wodą (z użyciem strzykawki).
Nawroty omawianej dolegliwości
Otomykoza to choroba o charakterze nawracającym. Ryzyko nawrotu zwiększa niedoleczona wcześniej inflacja. Wskazuje się także łojotok, egzemę, przewlekłe zapalenie skóry. Grzybica może nawrócić również przez zbyt długie używanie kropli ze sterydem albo antybiotykiem.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy używanie patyczków zwiększa ryzyko?
Tak, ponieważ uszkadzają skórę przewodu słuchowego, usuwają naturalną warstwę ochronną w kanale usznym.
- Czy można moczyć ucho przy leczeniu?
Nie, na czas leczenia ucha z grzybicy należy zaprzestać pływania i moczenia ucha.
- Ile trwa leczenie?
Leczenie trwa od 1 do 3 tygodni. Zależy od zaawansowania choroby, indywidualnych predyspozycji.
- Kiedy do lekarza?
Natychmiast, jeśli ucho swędzi, boli, jest zaczerwienione. Dodatkowo pojawia się dziwna wydzielina.
Bibliografia
- Choroby uszu, nosa i gardła, red. H. Skarżyński, Warszawa: Borgis, 2018.,
- Otorynolaryngologia kliniczna, red. A. Krzeski, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2015.,
- World Health Organization. Primary ear and hearing care training resource. Geneva: WHO, 2006. WHO – Ear and hearing care resources.
