90% Kobiet, w różnym etapie życia doświadcza suchości pochwy. Przyczyny wydzielania zmniejszonej ilość śluzu w pochwie są różnorodne. Problem może wywołać znaczny dyskomfort w życiu seksualnym i codziennej egzystencji. W wieku rozrodczym aż 17% Pacjentek mówi o tym problemie.
Cykl miesiączkowy a poziom nawilżenia
Suchość strefy intymnej związana jest naturalnie ze zmianami hormonalnymi w cyklu. W pierwszej fazie, po miesiączce, spada liczba estrogenów, przez co suchość w pochwie wzrasta. Przed owulacją liczba estrogenów wzrasta, a ilość produkowanego śluzu jest większa. W fazie lutealnej (poowulacyjnej) wzrasta progesteron, u części Pacjentek suchość wzrasta. Takie schemat zaliczany jest do stanów naturalnych, fizjologicznych.
Zmiany hormonalne
Przyczyną suchości w pochwie może być:
- Ciąża,
- Połóg,
- Okres karmienia piersią,
- Menopauza
Wynik to ze zmian hormonalnych. Dochodzi do obniżenia stężenia estrogenu, przez co wytwarzana jest mniejsza ilość śluzu.
Choroby ogólnoustrojowe
Lekarze wskazują, że choroby ogólnoustrojowe wywołać mogą suchość w pochwie. Może być to skutek uboczny cukrzycy, depresji, chorób autoimmunologicznych czy nowotworów.
Czynniki zewnętrzne
Leki i zabiegi medyczne
Niektóre leki potęgują problem. Należą do nich:
- antydepresanty,
- środki przeciwhistaminowe,
- zażywanie doustnej antykoncepcji.
Środki antykoncepcyjne wywołują suchość strefy intymnej tylko u niektórych kobiet. Dodatkowo wkładki hormonalne mogą zmieniać produkcję śluzu. Wówczas zalecana jest zmiana rodzaju antykoncepcji albo zmniejszenie przyjmowanej dawki hormonów.
Błędy w higienie intymnej
Irygacje (płukanie pochwy wodą, mydłem czy naparami ziołowymi), o dużej częstotliwości, wywołać może suchość w pochwie. Dochodzi do wypłukania naturalnych bakterii ochronnych.
Dodatkowo częste, kilkukrotne mycie w ciągu dnia, może wywołać zaburzenia w naturalnej florze bakteryjnej. Optymalnie należy pielęgnować strefę intymną 1-2 razy dziennie. Dodatkowo stosowanie produktów ze zbyt wysokim pH może potęgować problem. Konieczne jest używanie delikatnych płynów. Znacznie ma także właściwe wycieranie krocza – zawsze od przodu do tyłu. Dzięki temu unikniemy przenoszenia bakterii z odbytu do pochwy i cewki moczowej.
Objawy towarzyszące
Pochwa staje się mniej elastyczna i mniej rozciągliwa. W czasie stosunku pojawia się ból, pieczenie, uczucie ciągnięcia i rozpierania. Objawy mogą występować podczas oddawania moczu albo siedzenia.
Dodatkowo pojawia się:
- Świąd,
- Krwawienie (niewielkie przez uszkodzenia tkanek pochwy),
- Zwiększone ryzyko infekcji bakteryjnych i grzybiczych pochwy,
- Zwiększona częstotliwość oddawania moczu,
- Ból w okolicy sromu,
- Zmniejszone libido
Diagnostyka
Wywiad lekarski połączony jest z badaniem ginekologicznym. Ocenie podlega stan błony śluzowej w pochwie i jej nawilżenie. Wykrywane są ewentualne podrażnienia czy zaczerwienienia. Określa się obecność upławów (konsystencja, kolorystyka, zapach). Podstawą jest oznaczenie poziomu pH. Prawidłowe to 3,8-4,5.
Lekarze często zalecają pobranie wymazu z pochwy do badań mikrobiologicznych. Wykluczana jest grzybica pochwy oraz bakteryjne zapalenie. Przeprowadza się również oznaczenie stężenia hormonów (FSH, LH czy estrogenów).
Leczenie
W celu nawilżenia stref intymnych wprowadza się lubrykanty. Najczęściej są to żele nawilżające dopochwowe. Ich regularne stosowanie poprawia nawilżenie śluzówki. Często w składzie preparatów można odnaleźć kwas hialuronowy. Popularne są również globulki dopochwowe, które dodatkowo odbudowują błonę śluzową, wspierając naturalną florę bakteryjną. Ich zastosowanie natychmiastowo zmniejsza pieczenie i powstałe podrażnienia. Wszystko przez zawartość substancji o nazwie estriol, która uelastycznia i nawilża.
Niekiedy niezbędne jest wdrożenie leczenia hormonalnego. Pozwala na ustabilizowanie poziomu hormonów odpowiedzialnych za problem.
Jeśli wykryta zostanie grzybica pochwy – wprowadzane są leki przeciwgrzybicze. Przy bakteryjnym zapaleniu niezbędna jest antybiotykoterapia.
Domowe sposoby
W celu poprawy nawilżenia pochwy należy:
- Zadbać o nawodnienie (1,5-2 litry dziennie),
- Przyjmować probiotyki,
- Wprowadzić dobrze zbilansowaną, pełnowartościową dietę (siemię lniane, orzechy i nasiona, tłuste ryby),
- Zadbać o noszenie przewiewnej bielizny.
FAQ – najczęstsze pytania o suchość w pochwie
- Czy jest groźna?
Nie, ale może wywołać spory dyskomfort i stać się przyczyną innych chorób.
- Czy rumianek pomoże?
Rumianek pospolity może łagodzić objawy. Nie może stanowić podstawy leczenia, a tylko jego wsparcie.
- Kiedy do lekarza?
Jeśli suchość utrzymuje się długo, pojawia się silny ból. Zaobserwować można nietypowe upławy.
- Czy to choroba?
Nie, może być to naturalna reakcja organizmu (stres, zmęczenie, faza cyklu).
Bibliografia
- Czajka, R., & Czekaj, M. (red.) (2019). Ginekologia i położnictwo: Praktyczny poradnik dla lekarzy. Wydawnictwo Lekarskie PZWL,
- Zielińska, A. (2018). Zdrowie intymne kobiet: Poradnik ginekologiczny. Wydawnictwo Czelej,
- World Health Organization (WHO). (2015). Sexual and reproductive health: A public health priority. WHO.
