Język to wieloczynnościowy narząd, dzięki któremu możemy czuć smak potraw. W gabinetach pojawiają się Pacjenci, zgłaszający brodawki na języku. Poznajmy najważniejsze informacje.
Anatomia języka i rola naturalnych brodawek
Język pokryty jest błoną śluzową. Bierze udział w mowie, połykaniu, odczuwaniu smaku. Oczyszcza jamę ustną. Wyróżnia się:
- Trzon języka (przednia część ruchoma),
- Nasadę języka (tylna część połączona z gardłem),
- Grzbiet języka (powierzchnia górna pokryta fizjologicznymi brodawkami),
- Wędzidełko (fałd pod językiem).
Fizjologiczne brodawki to typ nitkowy (cienie i wydłużone), okolony, grzybowaty (czerwone plamki na czubku) oraz liściasty (z boku, w tylnej części). Główną rolą fizjologicznych brodawek jest umożliwienie odczuwania smaku, oceny temperatury i struktury pokarmu.
Jak wyglądają brodawki na języku?
Kłykciny kończyste na języku porównywane są przez swój wygląd do kalafiora. Cechują się grudkowatą budową, o kolorystyce białek / jasnoróżowej i miękkiej konsystencji. Bardzo często osadzone są na cienkiej szypule. Powierzchnia brodawki jest gładka albo karbowana. Średnica zmian rzadko przekracza 1 cm.
HPV a brodawki na języku
Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV), również może wywołać brodawki na języku. Najczęściej jest to wynik obecności w jamie ustnej brodawczaka płaskonabłonkowego. Jest to łagodna zmiana nowotworowa. Przy mnogich ogniskach nazywana brodawczakowatością. Najczęściej (w ponad 50% przypadków) za brodawki na języku odpowiada typ wirusa 6 i 11. Może wystąpić również choroba Hecka, czyli zakażenia wirusem HPV typu 13 / 32. Najbardziej niebezpieczny jest typ 16 i 18 (wywołują raka szyjki macicy, ust czy gardła).
Należą do niskiej grupy ryzyka onkogennego. Komórki nabłonka szybko się namnażają, przez co powstają brodawkowate wykwity. Inaczej nazywa się je kłykcinami kończystymi / kurzajkami języka.
Brodawki HPV to nie to samo co zwykłe brodawki.
Typowe objawy i symptomy towarzyszące
Brodawki występują na podniebieniu miękkim i twardym, na języku, dziąsłach, wargach. Mogą pojawić się na wewnętrznej stronie policzków. Zazwyczaj są niebolesne, jednak wywołują duży dyskomfort podczas jedzenia czy picia. Są odczuwalne także w trakcie mówienia. Niekiedy może wystąpić z nich krwawienie (zwłaszcza przy podrażnieniu).
Objawy towarzyszące to:
- Nieprzyjemny zapach z ust,
- Trudności w mówieniu,
- Urazy dziąseł,
- Uciski na sąsiednie tkanki.
Wpływ czynników drażniących/urazów/ diety
Ryzyko brodawki z tyłu języka wzrasta, gdy Pacjent pali papierosy, spożywa alkohol. Są to czynniki rakotwórcze. Dodatkowo zaogniać zmiany mogą gorące potrawy. Unikać należy napojów gazowanych. Problem będzie potęgować stres, infekcje wirusowe oraz bakteryjne występującego w tym samym czasie.
Diagnostyka laboratoryjna
Każda zmiana na języku wymaga konsultacji. Ocenie podlegają objawy (kolor, nalot, owrzodzenia i guzki). Badanie fizykalne daje wstępne rozpoznanie. Pobierany jest wymaz z języka. Dodatkowo przeprowadzane jest badanie krwi, tj:
- Morfologia,
- Żelazo z ferrytyną,
- Witamina B12,
- CRP / OB (stan zapalny),
- Kwas foliowy.
Przy nietypowych zmianach pobierana jest biopsja, wykonywana dermatoskopia.
Sposoby leczenia
Brodawki na języku, im wcześniej leczone, tym łatwiejsze do pozbycia. Sposób dobierany jest indywidualnie, w zależności od wielkości i umiejscowienia zmian. Lekarze zalecają leki przeciwwirusowe (przy brodawkach wywołanych przez HPV). Nowoczesną metodą jest laseroterapia czy krioterapia. Laser niszczy zakażone tkanki na języku, dbając jednocześnie o ochronę niezainfekowanych obszarów. Krioterapia polega na zamrażaniu powstałych zmian (ciekłym azotem).
Kiedy konieczny będzie zabieg?
Niekiedy konieczne jest leczenie chirurgiczne. Usuwane są zmiany, a pobrany materiał wysyłany do badań histopatologicznych. Wskazaniem do zabiegu jest wielkość brodawki, a także miejsce jej wystąpienia. Najczęściej zabieg wykonywany jest ze względu na duży dyskomfort albo defekt wizualny.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy są groźne?
Zazwyczaj nie. Tylko niekiedy są objawem choroby nowotworowej.
- Czy brodawki są uleczalne?
Tak, przy wdrożeniu właściwego leczenia farmakologicznego i unikaniu czynników drażniących powstały stan zapalny.
- Do jakiego lekarza?
Do lekarza rodzinnego. Skieruje na badania i na ewentualne dalsze wizyty u specjalisty.
- Jak szybko pozbyć się zmian?
Skorzystać z krioterapii albo laserowego usuwania zmian.
Bibliografia
- Choroby błony śluzowej i przyzębia. Kraków: Med Tour Press International, 2018,
- Otorynolaryngologia kliniczna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2021.,
- World Health Organization – Human papillomavirus (HPV) and cancer.
