Zły sen, przeciążenie, choroby – to główne przyczyny bólu mięśni. Najczęściej Pacjenci mówią, że odczuwają dyskomfort w poszczególnych partiach ciała. Mięśnie łączą się ze stawami, ścięgnami, powięziami, tworząc układ mięśniowo – szkieletowy.
Poznaj możliwe przyczyny.
Bóle po aktywności fizycznej
Przeciążenie danej partii mięśni, wyczerpujący trening, nietypowe aktywności fizyczne, mogą wywołać bóle mięśniowe. Inaczej zwane zakwasami. Medycznie opóźnioną bolesnością mięśni (DOMS). Dochodzi do mikrouszkodzeń włókien mięśniowych. Pojawia się niewielki stan zapalny (rozpoczyna się proces naprawy mięśni). Najczęściej uwidaczniają się 12-24 godziny po treningu. Szczyt bólu przypada w 24-72 godzinie.
Bóle bez wysiłku – o czym świadczą?
Urazy stawów, ścięgien, mają wpływ na funkcjonowanie otaczających je mięśni. Mogą wywołać ból. Objaw może wynikać też ze zwichnięć, stłuczeń, złamań kości.
Coraz częściej winy upatruje się na nadprogramowej masie ciała. Nadwaga czy otyłość bezpośrednio może wywoływać ból.
Bóle przy infekcjach
Bóle mięśni całego ciała przy infekcji to częsta przypadłość. Zwłaszcza przy grypie. Mogą wystąpić przy infekcjach wirusowych (covid, rsv, paragrypa). Niezwykle często łączą się z gorączką. Chorzy mówią o bólu wszystkich mięśni, rozbiciu, ogólnym osłabieniu. Pojawić się może trudność w poruszaniu. To znak, że układ odpornościowy walczy z infekcją (wytwarzanie prostaglandyny, cytokiny).
Wędrujące bóle mięśni i stawów
Migracyjny ból mięśni odczuwany jest w różnych lokalizacjach. Może stanowić objaw:
- Fibromialgi (ból całego ciała, problemy ze snem, niepokój emocjonalny),
- Choroby zwyrodnieniowe stawów (atakuje całe stawy, chrząstki, więzadła, błonę maziową),
- Nowotwory kości i mięśni (mięsaki Ewinga, szpiczak mnogi),
- Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK). Choroba zapalna wywołująca zrost kości kręgosłupa.
Siedzący tryb życia a dolegliwość
Siedząca praca, nauka, spędzanie czasu przed laptopem czy TV, generuje złą postawę naszego ciała. Dlatego siedzący tryb życia to najgorszy wróg dla układu mięśniowo – szkieletowego. Można trwale przeciążać mięśnie, np. karku. Pojawia się trwały, uciążliwy ból głowy (tępy, ostry, piekący). Często z drętwieniem, mrowieniem.
Poważne choroby które łączą się z dolegliwością
Piekący ból mięśni może wynikać z poważnych chorób. Lekarze wskazują na pasożytnicze dolegliwości, tj. włośnicę bądź krętkowicę.
Ponadto wymienia się:
- Neuropatie cukrzycowe,
- Rwę kulszową,
- Reumatoidalne zapalenie stawów,
- Osteoporozę,
- Dnę moczanową,
- Choroby naczyniowe,
- Choroba tętnic obwodowych (nieprawidłowy przepływ krwi w dolnej części ciała),
- Przewlekła niewydolność żylna (ból w nogach, krew nie odpływa prawidłowo z powrotem do serca).
Diagnostyka medyczna przypadku
Ustala się, czy przyczyną jest przeciążenie, infekcja czy choroba ogólnoustrojowa. Na początku wywiad medyczny. Kolejne jest badanie fizykalne (tkliwość mięśni, siłę mięśniową, zakres ruchu stawów). Przeprowadzane są badania laboratoryjne:
- OB i CRP (markery stanu zapalnego),
- CK (kinaza kreatynowa). Wysoka przy uszkodzeniach mięśni,
- Elektrolity,
- Morfologia krwi,
- Przeciwciała ANA, ENA (przy chorobach autoimmunologicznych).
Badania obrazowe tj. USG mięśni, EMG (elektromiografia), oceniająca funkcję mięśni i nerwów.
Sprawdzone metody leczenia
Proces zależny jest od etiologii. Przy poważnych chorobach wynika specjalistycznego leczenia (np. radioterapii). Łagodzone są objawy przez wdrożenie środków przeciwbólowych, niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ).
Często wdrażana jest kompresja (unieruchomienie) bolącego mięśnia, stawu. Chroni przed dodatkowym pogłębieniem problemu. Powszechnie zalecana jest fizjoterapia i zabiegi z zakresu fizykoterapii.
W skrajnych przypadkach konieczne jest leczenie chirurgiczne.
Domowe metody wspomagające
Masaże bolących mięśni to doskonałe wspomaganie. Dodatkowo należy unikać pozycji obciążających obolałe mięśnie. Wymagany jest relaks i odpoczynek. Wprowadzenie technik radzenia sobie ze stresem. Na ból mięśni pomocna będzie ciepła kąpiel, ciepłe okłady (rozluźniające mięśnie).
Profilaktyka bólu mięśni
Pozbycie się zbędnych kilogramów ciała to najlepsza forma profilaktyki. Odciążamy mięsne i stawy. Dodatkowo warto zmienić styl życia – rzucić palenie, wprowadzić większą dawkę regularnej aktywności fizycznej. Zadbać o właściwie wyprofilowany materac do snu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy ból minie samoistnie?
Tak, jeśli wywołuje go infekcja wirusowa, gorączka, intensywny trening.
- Kiedy do lekarza?
Jeśli ból nie mija po 5-7 dniach, nasila się. Pojawiają się inne objawy.
- Kogo najczęściej dotyka?
Osoby prowadzące siedzący tryb życia, z otyłością, zwyrodnieniem stawów.
- Jakie niedobory wywołują ból mięśni?
Ból wynikać może z niedoboru witaminy D3, minerałów – potasu, magnezu, wapnia i cynku.
Bibliografia:
- Armstrong, R. B. Mechanisms of exercise-induced delayed onset muscular soreness: a brief review. Medicine & Science in Sports & Exercise.,
- Hotfiel, T. et al. (2018). Advances in Delayed-Onset Muscle Soreness (DOMS): Pathogenesis and diagnostics. Sports Medicine.,
- Wilke, J., & Behringer, M. (2021). Is “Delayed Onset Muscle Soreness” a False Friend? The role of fascial connective tissue in post-exercise pain. International Journal of Molecular Sciences.