July 28, 2026

Każda kobieta (do okresu menopauzalnego), od młodzieńczych lat posiada regularne, comiesięczne krwawienia. Pacjentki często zgłaszają ból owulacyjny. Inne nazewnictwo – ból międzymiesiączkowy, mittelschmerz. Dolegliwość uwzględniona została w Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych  (ICD-10). Posiada kod N94.0. Problem dotyka części Pacjentek. 

Cykl miesiączkowy a owulacja 

Cykl miesiączkowy występuje w następstwie zmian hormonalnych i morfologicznych (w macicy i jajnikach). Prawidłowa czas oscyluje 21-35 dni. Najczęściej, jako książkowy, podawane jest 28 dni. 

Owulacja jest jedną z faz całego cyklu (oprócz menstruacji, fazy folikularnej i lutealnej). W jej czasie uwalnia się komórka jajowa (z jajnika do światła jajowodu). Występuje około 14 dnia (w połowie cyklu). Dodatkowo długość cyklu miesiączkowego może zostać zmodyfikowana przez; stres, wysiłek fizyczny, podróże ze zmianą czasu. Comiesięczna, nieregularna miesiączka, wymaga konsultacji. 

Przyczyny bólu owulacyjnego 

Cały cykl miesiączkowy regulują hormony osi podwzgórze – przysadka – jajnik. Głównie chodzi o hormon FSH (folikulotropowy). Odpowiada za stymulację wzrostu pęcherzyków w jajniku. Dzięki hormonowi jeden z pęcherzyków – staje się dominującym (dojrzałym do owulacji). Następnie hormon LH (luteinizujący), wywołujący wzrost progesteronu, powiększa objętość pęcherzyka. Kolejno dochodzi do ścieńczenia otoczki pęcherzyka, jego pęknięcia, uwolnienia komórki jajowej. Podaje się, że pęknięcie (pęcherzyka Graafa), uznawane jest za możliwą przyczynę pojawienia się bólu. 

Kiedy występuje ból?

Ból owulacyjny, jak można by wnioskować, nie pojawia jedynie w owulacji. Może wystąpić w różnych fazach okresu. Trudno wskazać, czy ból występuje przed, czy po owulacji. Lekarze wskazują, że dolegliwość, występować może kilka godzin przed owulacją (może występować po).  

Jak długo boli? 

Ból owulacyjny trwa najczęściej kilka godzin. Pacjentki mówią, że dolegliwość utrzymuje się 24 – 48 godzin. Mówiąc inaczej, przez cały czas trwania owulacji. 

Objawy towarzyszące owulacji

Ból brzucha przy owulacji, występuje wraz z: 

• Drażliwością, tkliwością, obrzękiem piersi, 
• Bólem podbrzusza, 
• Bólem w krzyżach, 
• Wzrost temperatury ciała (do 37,5°C), 
• Ból lewego / prawego jajnika (naprzemiennie),
• Nieznaczne plamienie, 
• Nudności,
• Obrzęk warg sromowych, 
• Zwiększony popęd seksualny.

Ilość objawów, ciężar nasilenia, zależą indywidualnie od Pacjenta. Owulacja może przebiegać nawet całkowicie bezobjawowo.

Diagnostyka medyczna problemu 

Przeprowadza się wywiad. Pacjentki opisują charakter bólu, czas trwania, dni cyklu z dolegliwościami. Przeprowadzane jest badanie ginekologiczne. Wykonuje się USG dopochwowe, badanie miednicy. Czasami badania laboratoryjne. Celem jest eliminacja przyczyn odmiennych, np. torbieli jajników, infekcji, stanów zapalnych. 

Jak złagodzić odczuwany ból? 

Ból przy owulacji – często ustępuje samoistnie. Nie wymaga bezpośredniej interwencji. Gdy jest niezwykle silny, przeszywający, występujący z innymi objawami, można zastosować leki o działaniu rozkurczającym. Stosowane są leki przeciwbólowe. W wyjątkowo ciężkim przebiegu, lekarz może wprowadzić tabletki antykoncepcyjne. Regularne zażywanie substancji w nich zawartych, może hamować owulację, przez co komórka jajowa nie jest uwalniana. To forma terapii, która skutecznie i trwale niweluje problem. Decyzję o wdrożeniu zawsze podejmuję ginekolog. 

Kiedy do ginekologa? 

Bolesna owulacja nie zawsze musi związana być z uwolnieniem komórki jajowej. Może wskazywać na endometrium, zespół policystycznych jajników (PCOS), stan zapalny jajników oraz innych poważnych dolegliwości. W skrajnych przypadkach nawet zapalenie woreczka żółciowego. Dlatego, przy bólu silnym, przeszywającym, szybko nasilającym, natychmiast należy udać się po pomoc. Sygnały alarmowe to: 

• Gorączka,
• Nudności/wymioty, 
• Obfite kwitnienie. 

FAQ – najczęściej zadawane pytania 

1. Czy owulacja boli? 

Nie, może przebiegać całkowicie bezboleśnie. To indywidualne przypadłości. 

2. Jak pomóc sobie w domu? 

Ciepłe okłady brzucha bądź krzyżów. Leki rozkurczające (typu nospa). 

3. Gdzie najczęściej odczuwa się ból? 

Najczęściej w dolnej części brzucha, po jednej ze stron. Czasami promieniuje na plecy czy miednicę. 

4. Kiedy do lekarza? 

Jeśli ból jest silny, połączony z gorączką/ nudnościami. Bez reakcji na leki przeciwbólowe. 

Bibliografia

1. Marinho, A. O., Sallam, H. N., Goessens, L., Collins, W. P., & Campbell, S. (1982). Ovulation side and occurrence of mittelschmerz in spontaneous and induced ovarian cycles. British Medical Journal, 284(6316), 632.,
2. O’Herlihy, C., Robinson, H. P., & de Crespigny, L. J. (1980). Mittelschmerz is a preovulatory symptom. British Medical Journal, 280(6219), 986.,
3. Krohn, P. L. (1949). Intermenstrual Pain (the “Mittelschmerz”) and the Time of Ovulation. British Medical Journal, 1(4609), 803–805.