Nazwa Myocarditis to łacińskie określenie zapalenia mięśnia sercowego. Około 1,5 miliona Pacjentów, co roku zapada na tę dolegliwość. Podstępna, wirusowa choroba, może wyrządzić wiele szkód w ludzkim organizmie. Poznaj jej przyczyny, wskazywane objawy oraz skuteczne sposoby leczenia.
Charakterystyka schorzenia
Dolegliwość polega na wystąpieniu stanu zapalnego tkanek w środkowej warstwie serca, tj. sierdziu. Niejednokrotnie dolegliwość występuje także w tkankach w warstwie osierdzia albo wsierdzia. Choroba u osób z chorobami autoimmunologicznymi może przybrać postać olbrzymiokomórkowego zapalenia mięśnia sercowego. Najczęściej omawiana dolegliwość pojawia się u osób z upośledzoną odpornością. Jeśli Pacjent we właściwym czasie znajdzie się pod stałą opieką medyka, najczęściej nie pojawiają się powikłania. Po upływie 3- 4 tygodni od zachorowania, można mówić o pełnym wyleczeniu. Tylko w pojedynczych przypadkach, będzie diagnozowane uszkodzenie mięśnia sercowego.
Przyczyny zapalenia
Zapalenie serce w zdecydowanej większości przypadków wywołują wirusy. Przede wszystkim są to:
- Wirusy EBV,
- Adenowirusy,
- Wirus różyczki,
- Koronawirus SARS-CoV-2,
- Parwowirusy
Nie można jednak w wielu przypadkach wskazać jednej, konkretnej przyczyny zapalenia. Często omawiane schorzenie będzie rozwijać się przy infekcji gardła, zapaleniu oskrzeli albo płuc. Choroba może pojawić się po zakończeniu innych dolegliwości. Wynika to z nadmiernej reakcji odpornościowej organizmu. Za jedną z przyczyn wskazuje się również zakażenie układu pokarmowego. Można wymienić najbardziej popularne bakterie, które odpowiadają za wywołanie omawianej choroby:
- Gronkowce,
- Paciorkowce,
- Bolerioza,
- Chlamydie,
- Riketsje,
- Toksoplazma.
Wśród potencjalnych przyczyn choroby nie może zabraknąć dolegliwości autoimmunologicznych – toczenia rumieniowatego, sarkoidozy, jak również zapalenia tarczycy.
Najczęstsze objawy choroby
Często choroba rozpoczyna się od zakażenia dróg oddechowych. W kolejnych etapach rozwoju choroby, zapalenie obejmuje komórki mięśnia sercowego, naczynia, a także tkankę śródmiąższową. Objawy u każdej osoby mogą być inne. Dodatkowo tzw. objawy zwiastunowe, np. kaszel, biegunka, mogą uwidocznić się kilka dni przed zapaleniem, albo kilka tygodni.
Charakterystycznym objawem jest także ból w klatce piersiowej czy kołatanie serca. Duszność i ogólne zmęczenie to również znane symptomy. Choroba może przebiegać również w sposób całkowicie bezobjawowy.
Diagnostyka
Zapalenie mięśnia sercowego zawsze wymaga profesjonalnej pomocy medycznej. Diagnostyka polega na wykonaniu badań, tj. przede wszystkim EKG. Elektrokardiogram ukazuje pracę serca, pozwalając na wykrycie nieprawidłowości w rytmie serca. Ta metoda ukazuje także niedokrwistość serca. Dodatkowo wykonuje się pełną morfologię krwi obwodowej. W diagnostyce pomocne jest również określenie poziomu troponin. Ich zbyt wysoka wartość świadczy o uszkodzeniu tkanki mięśnia sercowego. Zaleca się w wielu przypadkach RTG klatki piersiowej. Wykonane badanie uwidacznia ewentualnie nagromadzoną wodę w płucach. RTG ukazuje także powiększenie serca.
Leczenie
Brak właściwego leczenia przy zapaleniu mięśnia sercowego może wywołać niebezpieczeństwo – występuje ewentualność uszkodzenia serca i jego trwałej niewydolności. Bardzo duże znaczenie w procesie leczenia ma zaangażowanie i samodyscyplina Pacjenta. Ważna jest odpowiednia ilość odpoczynku, ograniczenie ilości i natężenia aktywności fizycznej.
Sposób leczenia farmakologicznego zależy od przyczyny. Jeśli zapalenie wywołał wirus Herpes albo bolerioza, wdrażane są leki przeciwdrobnoustrojowe. W przypadku olbrzymiokomórkowego zapalenia serca wdrażane są glikokortykosteroidy.
W innych przypadkach Pacjenci pozostają pod stałą kontrolą specjalisty, stosując leki przeciwwirusowe, aż do samowyleczenia. Duszności, silne bóle albo nieregularna praca serca, stanowią bezpośrednie wskazanie do hospitalizacji.
Przy zapaleniu serca Pacjenta obowiązuje zakaz stosowania tzw. niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Medykamenty z tej grupy leków pogarszają stan zdrowia, jednocześnie zwiększając ryzyko występowania powikłań.
FAQ- najczęstsze pytania o zapalenie serca
- Jak wygląda profilaktyka?
Nie ma jasno wskazanych działań profilaktycznych, dzięki którym uda się uchronić przed zapaleniem serca, przez co nie można bagatelizować żadnych symptomów.
- Co z alkoholem przy chorobie?
Spożywanie alkoholu podczas choroby jest absolutnie zakazane.
- Czy zapalenie jest groźne?
Tak, zapalenie może wywołać zatrzymanie akcji serca, a w finalnym rezultacie zgon.
- Jakie rokowania słyszą Pacjenci po wyleczeniu?
Stosując się do zaleceń lekarza można powrócić do pełnej sprawności.
Bibliografia:
- WHO (World Health Organization). (2022). Myocarditis and pericarditis: information for healthcare professionals. World Health Organization.,
- Nowak, W., & Majewski, W. (2019). Diagnostyka zapalenia mięśnia sercowego w praktyce klinicznej. Kardiologia Polska,
- Kowalski, M., & Kaczmarek, M. (2020). Zapalenie mięśnia sercowego a COVID-19: zjawisko współczesnych chorób serca. Polskie Archiwum Medycyny Wewnętrznej, 130(4), 276-282.