Narząd wzroku jest niezbędny do codziennego, sprawnego funkcjonowania. Czasami pojawiają się męty w oku. Inaczej męty ciała szklistego. Poznaj najważniejsze informacje.
Charakterystyka dolegliwości
Ciało szkliste to galaretowata substancja. Wypełnia gałkę oczną. Składa się z wody, kwasu hialuronowego oraz kolagenu.
Jak wyglądają męty w oku? Często Pacjenci określają je jako mroczki, tzw. latające muszki. Najczęściej dostrzegane jako:
- Ruchome cienie,
- Szare plamki,
- Czarne punkciki,
- Pajęczynki,
- Niteczki,
- Chmurki
Dolegliwości uwidaczniają się przy poruszaniu gałką oczną. Dodatkowo męty w oku widoczne są, gdy patrzymy na duże, jasne powierzchnie, np. błękitne niebo/ jasny ekran komputera.
Dodatkowo uważane za fizjologiczne, o ile występują sporadycznie, w małych ilościach. Mogą uwidocznić się w każdym wieku (nawet w życiu płodowym). Najczęściej pojawiają się po 50 roku życia.
Jak powstają męty?
Męty w oku powstają wraz z wiekiem. Wynika to ze zwyrodnień w obrębie ciała szklistego. Dochodzi do rozpadu włókien kolagenowych. Dodatkowo rozpływu kwasu hialuronowego, a także odkładania się produktów przemiany materii. Z upływem lat ciało szkliste odwadnia się, obkurcza, zagęszcza. Powstają w nim złogi, czyli właśnie męty. Przybierają one różne formy i kształty. Dodatkowo cechują się zróżnicowaną ruchomością.
Przyczyny powstawania mętów
Przyczyny mętów w oku są różnorodne. Najczęściej są to zmiany zwyrodnieniowe. Inną przyczyną jest zapalenie oka (zapalenie błony naczyniowej). Wskazuje się też a chłoniak wewnątrzgałkowy. Męty mogą powstać przez wylewy krwi do oka.
Kto jest szczególnie narażony?
Na męty w gałkach ocznych szczególnie narażone są osoby z:
- Krótkowzrocznością,
- Urazami oka,
- Cukrzycą,
- Po operacji zaćmy,
- Zmianami zapalnymi,
- Przy dolegliwości odłączania tylnego ciała szklistego.
Diagnostyka
Przy diagnostyce wykorzystuje się metodę optyczną – koherentną tomografię (OCT). Dodatkowo przeprowadzona jest ultrasonografia oka (USG). To technologię, które umożliwiają szczegółowo zobrazować ciało szkliste, a także całą siatkówkę. Badania ujawniają nawet niewielkie zmiany strukturalne. USG jest szczególnie przydatne, gdy nie można zobrazować ciała szklistego z powodu nieprzezroczystości mediów oka.
Wykorzystywana jest także skala Brasse. Pozwala na klasyfikację mętów w oku. Dzieli schorzenie na pięć grup (ze względu na strukturę oraz nasilenie objawów).
Leczenie – witreoliza laserowa
Popularną metodą leczniczą jest witreoliza. Procedura LFT to nieinwazyjna metoda leczenia. Przed zabiegiem konieczna jest kwalifikacja wykonana przez specjalistę (szczegółowe badanie okulistyczne i badanie USG). Zabieg o
olega na odparowaniu mętów, albo ich rozdrobnieniu i przesunięciu. Wykorzystywane są nanosekundowe impulsy światła laserowego, których cechą jest niska energia. Laser “uderza” w męt, odparowując jego składniki. Metoda całkiem usuwa zmianę, bądź zmniejsza ją do takiego rozmiaru, że nie utrudnia widzenia. Cały zabieg zajmuje od 20 do 60 minut. Wykonywany jest przy znieczuleniu oka kroplami. Najlepsze efekty są pod dwóch sesjach zabiegowych.
Chirurgiczne wskazania – witrektomia
Niekiedy konieczna jest witrektomia, czyli operacja okulistyczna. Polega na usunięciu ciała szklistego z wnętrza oka. Wskazaniami są:
- Odwarstwienie siatkówki,
- Otwór w plamce oka,
- Retinopatia cukrzycowa z krwotokiem do ciała szklistego,
- Błona nasiatkówkowa,
- Niewchłaniający się krwotok do ciała szklistego,
- Pourazowe zmętnienia ciała szklistego,
- Ciało obce wewnątrzgałkowe.
Męty są bardzo nasilone, długo utrzymujące się, uniemożliwiając codzienne funkcjonowanie.
Sygnały alarmowe – kiedy do lekarza?
Często męty w oku nie są groźne. Jednak pewne objawy mogą wskazywać na pęknięcie/ odwarstwienie siatkówki. Sygnały alarmowe to:
- Nagły wysiew nowych mętów w oku,
- Błyski światła w oku,
- Ubytek pola widzenia,
- Krwotok do oka,
- Czerwone zamglenia widzenia,
- Ból oka i silne zaczerwienienie.
Każdy stan budzący niepokój powinien zostać skonsultowany z medykiem.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czy męty są groźne?
Zazwyczaj nie. Jeśli jednak powiększają się, pogarszają widzenie, niezwłocznie wymagają diagnostyki i leczenia.
- Czy są uleczalne?
Tak, zwłaszcza, gdy zostaną usunięte we wczesnym stadium nasilenia.
- Kogo najczęściej spotykają?
Najczęściej występują u Pacjentek po 50 roku życia. Jednak mogą pojawiać się nawet w życiu płodowym.
- Czy znikną samoistnie?
Nie, męty w oku nie znikają samoistnie. Mogą się jedynie stać mniej widoczne.
Bibliografia
- Okulistyka kliniczna, red. J. Szaflik, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.,
- Anatomia i fizjologia narządu wzroku, A. Stankiewicz, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2015,
- National Eye Institute – Vitreous Detachment.
