August 10, 2026

W stopach często pojawia się grzybica międzypalcowa. To jedna z najczęściej zgłaszanych dolegliwości. Dla Pacjentów wstydliwa. Najczęściej dotyka obydwie stopy (rzadko tylko jedną). Namnażanie grzybów wywołuje stan zapalny. Najczęściej dotyczy III i IV przestrzeni międzypalcowej. 

Przyczyny i drogi zakażenia 

Grzybica międzypalcowa jest łatwa do zainfekowania. Można nabyć ją podczas pobytu na basenie, w łaźni. Wywoływana przez dermatofity albo grzyby drożdżopodobne. Inna nazwa grzybicy międzypalcowej to kandydoza (od grzyba Candida). Grzyby atakują struktury organizmu, gdzie obficie występuje keratyna (włosy, paznokcie, naskórek). Wniknięcie umożliwiają mikrourazy, niewielkie ubytki.

Najczęstsze dermatofity to Trichopyton rubrum, Trichopyton metagrophytes. Rzadziej jest to Epidermophyton floccosum. 

Jeśli dochodzi do zaburzenia równowagi mechanizmów obronnych skóry, rozwija się zakażenie. Dochodzi do niego podczas bezpośredniego kontaktu z nosicielem. Także przez użytkowanie przedmiotów (ręczniki, buty, skarpetki, natryski). Co ważne, źródłem zakażenia mogą być również zainfekowane zwierzęta. 

Czynniki ryzyka – kto jest narażony? 

Główne czynniki ryzyka to: 

• Wykonywany zawód (górnicy, hutnicy, inne grupy zawodowe, gdzie wymagane jest noszenie obuwia ochronnego (nie przewiewnego, gumowego), 
• Zawodowe uprawianie sportu (tzw. stopa atlety). Wynika to z częstego korzystania ze wspólnych natrysków i łaźni, 
• Maceracja naskórka (łatwiejsze wnikanie mikroorganizmów),
• Wzmożona potliwość skóry, 
• Zaburzenia rogowacenia naskórka, 
• Problem z ukrwieniem i unerwieniem, 
• Wady w budowie stopy,
• Obniżona odporność organizmu,
• Choroby przewlekłe (np. cukrzyca).

Objawy grzybicy międzypalcowej 

Głównymi objawami grzybicy międzypalcowej jest: 

• Zaczerwienienie naskórka, 
• Silny świąd,
• Pieczenie,
• Tkliwość, 
• Nadmierne rogowacenie naskórka,
• Łuszczenie,
• Nieprzyjemny zapach stóp,
• Duża potliwość.

Rodzaje omawianej dolegliwości.

Rodzaje grzybicy stóp to: 

• Złuszczająca (najczęściej na podeszwie stopy, jej bocznej części. Pojawiają się bolesne pęknięcia przy pogrubionej warstwie rogowej),
• Potnicowa (z charakterystycznymi pęcherzykami w okolicy sklepienia stopy, a potem całej podeszwy. Przy ich uszkodzeniu powstają sączące nadżerki, 
• Międzypalcowa (zmacerowany naskórek nabiera białego koloru, staje się miękki. Zmiany między palcami rozchodzą na całą powierzchnię stopy).

Diagnostyka i badanie mykologiczne 

Ocenie podlegają widoczne zmiany. Przeprowadzany jest wywiad z Pacjentem. W razie wątpliwości przeprowadzane są badania mykologiczne (diagnostyka różnicowa). Pozwala potwierdzić infekcję, dokładnie określić gatunek patogenu. Pobiera się zeskrobiny / wymaz z miejsc chorobowych. Materiał ogląda się pod mikroskopem, hoduje na specjalnych podłożach. Na wyniki należy czekać około 2-3 tygodnie. Przed badaniem nie wolno stosować żadnych maści, kremów, środków odkażających. Leki miejscowe należy odstawić na 3 tygodnie przed badaniem. 

Wykorzystywane są metody molekularne, wykrywające materiał genetyczny grzyba. Znane są metody serologiczne (w surowicy krwi wykrywana jest obecność antygenów grzybów. 

Leczenie grzybicy międzypalcowej

Najczęściej stosowane jest leczenie miejscowe. Najwyższą skuteczność wykazują pochodne imidazolowe, np. klotrimazol czy flutrimazol. Znany jest także cyklopiroks czy alliloaminy. Leki występują w formie maści, kremów, żeli czy zawiesin (wybierana jest forma dogodna dla Pacjenta). Powszechnie wykorzystywane są preparaty antyseptyczne, tj. kwas salicylowy, borowy, zieleń brylantowa czy fiolet gencjany. Lekarze wskazują, że plan leczenia jest ustalany indywidualnie. Proces trwa kilka tygodni. W zaawansowanych stadiach konieczne jest leczenie doustne (poprzez preparaty przeciwgrzybicze).

Powikłania nieleczonej przypadłości 

Jeśli dolegliwość nie zostanie leczona, może wywołać grzybicę paznokci. To nie tylko dyskomfort estetyczny, ale także poważna dolegliwość zdrowotna. Skóra na stopach staje się napięta, zaczerwieniona, znacząco przebarwiona. Ze stóp stałe wydobywać będzie się nieprzyjemny zapach.

Profilaktyka i zapobieganie nawrotom

Osoby z nadmierną potliwością stóp powinny stosować profilaktycznie preparaty przeciwgrzybicze (pudry). Niezbędna jest właściwa higiena stóp (dokładne mycie, osuszanie). Zalecane jest lekkie, przewiewne obuwie. Noszenie skarpet z włókien naturalnych. Należy unikać chodzenia boso w miejscach publicznych (baseny, kąpieliska,sauny). 

FAQ – najczęściej zadawane pytania 

1. Czy jest uleczalna? 

Tak, objawy są całkowicie uleczalne. Im szybsze leczenie, tym lepsza skuteczność. 

2. Czy grzybica międzypalcowa jest groźna?

Tak, jeśli nie będzie leczona. Może objąć paznokcie. 

3. Kto najczęściej choruje? 

Osoby, które często korzystają z sauny, jacuzzi, basenów. Osoby wrażliwe, nieradzące sobie z emocjami. 

4. Jak zapobiegać nawrotom?

Dbać o higienę stóp. Unikać publicznych basenów, kąpielisk, korzystania z jacuzzi. 

Bibliografia

1. Al Hasan, M., Fitzgerald, S. M., Saoudian, M., & Krishnaswamy, G. (2004). Dermatology for the practicing allergist: Tinea pedis and its complications. Clinical and Molecular Allergy,
2. Haedersdal, M., & Svejgaard, E. L. (2003). Systematic treatment of tinea pedis—Evidence for treatment? A result of a Cochrane review. Ugeskrift for Laeger, 165(14), 1436–1438.,
3. Leung, A. K. C., Barankin, B., Lam, J. M., Leong, K. F., & Hon, K. L. (2023). Tinea pedis: An updated review. Drugs in Context, 12, 2023-5-1.