Prawidłowo funkcjonujące organy wewnętrzne to klucz dobrego zdrowia. Coraz więcej Pacjentów uskarża się na problemy bólowe z trzustką.
Dzięki niniejszej publikacji zdobędziesz wiedzę, jak rozpoznać ból trzustki. Dowiesz się, co jest jego przyczyną, a także jakie badania warto wykonać przed zamówieniem swojej konsultacji w Klikmed.
Trzustka- gdzie leży i jaka jest jej rola?
Trzustka jest kluczowym organem, który znajduje się w górnej części jamy brzusznej. Jej rola polega na produkowaniu, a także wydzielaniu substancji, które są niezbędne do trawienia pokarmu, jak również utrzymania właściwego poziomu glukozy w organizmie. Organ produkuje sok trzustkowy wydzielany wprost do dwunastnicy oraz insulinę i glukagon, dbając o gospodarkę cukrową w organizmie.
Charakter bólu, lokalizacja i typologia bólu trzustki
Warto wskazać typowe objawy bólowe trzustki. Jednak różnią się one w zależności od przyczyny pojawienia się omawianej choroby.
Jak boli trzustka? Wielu Pacjentów wskazuję, że ból jest nagły i bardzo intensywny. Określa się go mianem opasającego. Brzuch jest napięty, a perystaltyka jelit zostaje znacznie albo całkowicie zahamowana.
Generalizując, gdzie boli trzustka? Najczęściej ból pojawia się za żołądkiem, w górnej części brzucha. Jednak nie zawsze.
Z której strony boli trzustka? Objawy odczuwalne są pomiędzy pępkiem a mostkiem. Ból może także pojawiać się po lewej stronie brzucha, promieniując aż do kręgosłupa.
Co wywołuje ból?
Ból trzustki najczęściej wywołany jest przez ostre zapalenie trzustki. Może być też wynikiem przewlekłego zapalenia, jednak ma charakter okresowy, rozciągnięty w czasie. Od czego jeszcze boli trzustka? To może być efekt autoimmunologicznego zapalenia trzustki, jak również torbieli, które znajdują się na organie. Spożywanie nadmiernej ilości alkoholu czy choroby związane z pęcherzykiem żółciowym, także wskazywane są jako potencjalna przyczyna bólu.
W najcięższych przypadkach ból wiąże się z chorobą nowotworową tego gruczołu.
Lista towarzyszących objawów
Silny ból brzucha i jego napięcie dominują przy problemie zdrowotnym z trzustką. Jednak u wielu Pacjentów pojawiają się także:
- Wymioty,
- Silne, uporczywe nudności,
- Zażółcenie powłok skórnych u Pacjentów,
- Nagła, bezprzyczynowa utrata masy ciała,
- Przewlekłe osłabienie i zmęczenie,
- Niechęć, strach przed spożyciem posiłków,
- Cukrzyca typu II.
Jak zdiagnozować problem?
Wymienić można kilka charakterystycznych symptomów, które wskazują, że ból pochodzi od tego organu. Jest to ból trzustki po jedzeniu. Pojawia się przy przewlekłym zapaleniu, najczęściej około 30 minut po zakończonym posiłku. Co ważne, są to dolegliwość okresowe, rozciągnięte w czasie. Prowadzą do upośledzenia wydzielania soku trzustkowego oraz właściwego wydzielania hormonów.
Czy trzustka boli przy dotyku? Najczęściej nie, czasami choroba przebiega bezobjawowo (np. przy obecności torbieli). W przypadku raka głowy albo trzonu trzustki, ból występuje jednak w znaczącej większość przypadków Pacjentów, często w nadbrzuszu, promieniując aż do pleców.
Właściwe przygotowanie przed wizytą
W celu zdiagnozowania dolegliwości, należy wykonać serię badań przed wizytą lekarską. Konieczne będzie oznaczenie poziomu amylazy i lipazy. Są to podstawowe enzymy trzustkowe. Warto zobaczyć glukozę na czczo, a także wykonać ogólną morfologię krwi. W celu zbadania, czy występuję w organizmie stan zapalny, bada się poziom CRP. Dodatkowo warto wykonać badania:
- Bilirubiny,
- ALT,
- AST,
- GGTP,
- oznaczyć poziom elektrolitów,
- zbadać trójglicerydy.
Kompleksowe przygotowanie obejmuje badanie kału (obecność tłuszczu w stolcu, elastazy trzustkowej). Konieczne w wielu przypadkach są także badania obrazowe, głównie USG jamy brzusznej.
Jak wygląda leczenie?
Proces rozpoczyna się od ustalenia przyczyny. Aby ulżyć w cierpieniach Pacjentów, od początku stosowane są środki przeciwbólowe (ich rodzaj zależy od stopnia odczuwanego bólu). Stosowane są także środki przeciwzapalne.
W przypadku nieuleczalnych nowotworów stosowana jest blokada splotu trzewnego. Dokonuje się jej przez technikę śródoperacyjną, opartą na degradacji włókien nerwowych, przez które Pacjent odczuwa ból. Leczeniem organu zajmują się gastroenterolodzy.
FAQ- najczęstsze pytania o ból trzustki
1.Jak uspokoić trzustkę?
Ból trzustki należy skonsultować z lekarzem, a przy silnych objawach udać się na SOR albo do najbliższej występującej placówki medycznej. Doraźnie zastosuj zimny okład oraz leki przeciwbólowe.
2.Po czym poznać, że boli trzustka?
Trzustka boli za żołądkiem, w nadbrzuszu. Nie ustępuje po zmianie pozycji ciała. Ból jest silny, stały, oplatający brzuch.
3.Jak rozróżnić ból trzustki od bólu żołądka?
Żołądek boli bardziej po prawej, niż po lewej stronie, nie promieniując do pleców. Trzustka często boli po jedzeniu, a żołądek na czczo. Ból od żołądka jest tępy, palący, a od trzustki bardzo silny i kłujący.
4.Gdzie kłuje trzustka?
Trzustka kłuje w środkowej, a także górnej części brzucha. Czasami ból przesuwa się w lewą stronę, jest promieniujący do pleców.
Bibliografia:
- A. Dąbrowski, Ból w przewlekłym zapaleniu trzustki, Postępy Nauk Medycznych 3/2011, s. 193-200,
- Błaszczyk, P., Kwiatkowski, S. (2017). Choroby trzustki: Diagnostyka i leczenie. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL,
- Gołąb, B., Ławniczak, R. (2019). Przewlekły ból trzustki: Przyczyny, diagnostyka i leczenie. Przegląd Gastroenterologiczny, 14(2), 92-98.