Zdrowie układu pokarmowego jest fundamentem do prawidłowego działania całego organizmu. Jeśli pojawia się ból w okolicy pępka, warto zdiagnozować przyczynę. Niezbędne jest również wdrożenie właściwego procesu leczniczego. Poznaj kluczowe zagadnienia.
Krótka charakterystyka dolegliwości
Ból w okolicy pępka jest dolegliwością, która zawsze, w każdym przypadku wymaga interwencji medycznej. Wynika to z faktu, że w naszej jamie brzusznej znajduje się wiele ważnych narządów oraz naczyń krwionośnych. Ból w tej części ciała może mieć różną typologię. Zaobserwować można ból ostry i pulsujący, jak również tępy i raczej łagodny. Ból może wystąpić ciągle, nieprzerwanie, albo co jakiś czas nawracać.
Dolegliwość pojawia się nie tylko u dorosłych, ale także u dzieci w różnym wieku.
Główne przyczyny
Kłujący ból brzucha w okolicy pępka może mieć wiele, różnych przyczyn. Od błahych, aż po poważne, które będą wymagać interwencji chirurgicznej. Ze względu na złożoność zagadnienia, jako potencjalne przyczyny wymienić należy:
- Stres, lęk oraz silne emocje o charakterze przewlekłym,
- Zaburzenia pracy trzustki, przeważnie jej przewlekłe zapalenie (produkcja zbyt małych enzymów trawiennych wraz z hormonami),
- Zapalenie pęcherza moczowego (zapaleniem objęte są błony śluzowe pęcherza. Bakterie E. coli dostają się do dróg moczowych),
- Kamica nerkowa (złogi w nerkach albo drogach moczowych),
- Przepuklina pachwinowa albo pępkowa (uwypuklenie narządów albo tkanek jamy brzusznej)
- Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (przewlekłe zapalenie jelit z owrzodzeniem jelita grubego),
- Choroba Leśniowskiego-Crohna (choroba autoimmunologiczna obejmująca każdy odcinek przewodu pokarmowego),
- Pasożytnicze zarażenia w obrębie przewodu pokarmowego (glista ludzka, owsiki, włosogłówka, lamblie, tasiemiec),
- Infekcje wirusowe (np. rotawirusy),
- Infekcje bakteryjne (Salmonella, E. coli),
- Zaburzenia trawienia (wzdęcia, zaparcia, niestrawność, nadmiar kwasu żołądkowego),
- Zespół jelita drażliwego (zaburzenie pracy jelit bez widocznych zmian),
- Problem z pęcherzem żółciowym (zaburzenia w produkcji żółci, nieprawidłowe trawienie tłuszczy),
- Nietolerancja pokarmowa IgG (alergia na niektóre grupy produktów),
- Zapalenie wyrostka robaczkowego (zatkanie i zakażenie fragmentu jelita grubego),
- Niedrożność jelit (brak możliwości przesuwania treści pokarmowej przez czynniki mechaniczne albo czynnościowe),
- Tętniak aorty brzusznej (patologiczne rozszerzenie aorty w odcinku brzusznym).
Objawy towarzyszące
Kłucie w pępku często wiąże się z bólem całego brzucha. Dodatkowo Pacjenci wskazują na silne wzdęcia i gazy. Pacjenci odczuwają w brzuchu przelewanie. W ostrych stanach choroby pojawia się gorączka oraz wymioty. Objawem może być też biegunka. Możliwa jest także obecność krwi w stolcu czy trudności z oddawaniem moczu.
Diagnostyka
Ból brzucha koło pępka jest zdiagnozowany na podstawie badań fizykalnych, obrazowych, a także wywiadu z Pacjentem. Określenie przyczyny bólu jest priorytetem. Podstawowym badaniem przy objawach bólowych w okolicy pępka jest morfologia krwi i badanie ogólne moczu. Wykonanie USG jamy brzusznej to również częsta praktyka. Pozwala ono na ocenę narządów wewnętrznych. Jeszcze bardziej dokładnym badaniem obrazowym jest tomograf komputerowy (TK). Nierzadko medycy zalecają dla Pacjentów z takimi objawami wykonanie gastroskopii albo kolonoskopii. Takie badania pozwalają na ocenę dwunastnicy, przełyku, żołądka, jelita grubego oraz odbytnicy. Niezbędne w niektórych przypadkach jest również badanie kału.
Leczenie
Przy bólu w okolicy pępka, jeśli wywołuje go niestrawność, wzdęcia, leczy się go podaniem środków przeciwbólowych i rozkurczowych, wraz z ciepłymi okładami. To pozwala rozluźnić spięte mięśnie brzucha. Podawane są leki zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego. Jeśli przyczyną są infekcje bakteryjne, wdrażana jest doustna antybiotykoterapia. Jeśli wykrywany jest stan zapalny podawane są leki przeciwzapalne. Jeśli przyczyny mają poważniejszy charakter, np. zdiagnozowana została niedrożność jelit, przepuklina czy zapalenie wyrostka robaczkowego, niezbędna będzie interwencja chirurga.
Profilaktyka
Profilaktyka zaleca przy bólu w okolicy pępka polega na prowadzeniu właściwego stylu życia i diety. Polega to na unikaniu ciężkostrawnych potraw oraz jedzeniu mniejszych porcji, które nie będą rozpychać żołądka. Warto rozważyć również zwiększenie ilości dostarczonego błonnika, a także pamiętać o właściwym nawodnieniu na każdy dzień.
FAQ- najczęstsze pytania o ból w okolicy pępka
- Jaki organ jest pod pępekiem?
Pod powierzchnią pępka znajduje się wiele narządów – jelito grube, jelito cienkie czy aortę brzuszną.
- Czy ból w pępku jest groźny?
Nie zawsze, chyba że ma charakter nagły, albo gdy ból gwałtownie rośnie.
- Jak poznać ból wywołany przez trzustkę?
Ból wywołany przez trzustkę jest tępy, promieniując do pleców. Co ważne, potęguje się po posiłku. U wielu osób występują wymioty.
- Kiedy iść do lekarza?
Ból w okolicy pępka nigdy nie może być bagatelizowany. Natychmiast należy zgłosić się na SOR przy bólu ostrym, nagłym, z temperaturą czy wymiotami.
Bibliografia:
- World Health Organization (WHO). Global Guidelines for the Prevention and Management of Gastrointestinal Pain. WHO; 2023.
- Jarosz M, Rychlik E. Dietoterapia w chorobach przewodu pokarmowego. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL; 2021.,
- NICE. Abdominal Pain in Adults: Assessment and Diagnosis (NG12). London: NICE; 2023.