Choroby śródmiąższowe płuc tworzą powikłania, a często występującym jest zwłóknienie płuc. Schorzenie to nic innego jak reakcja zapalna powstająca w płucach. Obserwuje się nadmierną ilość tkanki łącznej. Prowadzi to do zbyt intensywnego zagęszczenia oraz zesztywnienia tkanek. Schorzenie może mieć łagodny przebieg bądź stanowić zagrożenie dla zdrowia.
Przyczyny uszkodzenia tkanki płucnej
Przyczyny zwłóknienia mogą być genetyczne.
Wskazuje się, że chorobę może wywołać także wdychanie szkodliwych substancji chemicznych, azbestu czy pyłów. Przyczynić się może bierne albo czynne palenie tytoniu. Należy także zaznaczyć, że choroba może rozwinąć się samoistnie. Wówczas określana jest jako idiopatyczne zwłóknienie płuc.
Za potencjalne czynniki uznaje się również:
- Zażywanie leków chemioterapeutycznych oraz antyarytmicznych,
- Odbyte zabiegi radioterapii w obszarze klatki piersiowej,
- Przebyte zapalenie płuc,
- Gruźlica,
- Toczeń rumieniowaty,
- Reumatoidalne zapalenie stawów,
- Sarkoidoza,
- COVID-19.
Objawy początkowe i postępujące
Pierwsze objawy zwłóknienia płuc to ograniczenie powierzchni do przeprowadzenia wymiany gazowej. Odczuwa się problem z zaciągnięciem pełnego, głębokiego oddechu, jednak tylko przy wysiłku fizycznym. Obserwuje się także szybsze męczenie. Na początku może zdarzyć się, że choroba będzie przebiegać całkowicie bezobjawowo.
Zwłóknienie płuc będzie miało inne objawy na dalszym etapie choroby. Pojawi się duszność, nawet bez nadmiernej aktywność fizycznej. Obserwować będzie można suchy, uporczywy kaszel. Codziennością staną się płytkie i przyspieszone oddechy. Pojawia się tendencja do tzw. zadyszek i odczuwania ucisku albo dyskomfortu w obszarze klatki piersiowej. Z biegiem czasu pojawia się także odkrztuszanie dużej ilości wydzieliny.
U niektórych Pacjentów obserwuje się dodatkowo brak apetytu i ogólne zmęczenie.
Diagnostyka
Zwłóknienie płuc diagnozowane jest badaniami obrazowymi klatki piersiowej. Chodzi o zdjęcia rentgenowskie oraz tomografię komputerową. Niekiedy wykonuje się też USG serca. Problemy z prawą komorą występują przy zaawansowanym stadium omawianej choroby.
Podstawą diagnozy jest także spirometria. Dzięki niej można oceniać szybkość przepływu powietrza przez płuca.
Dodatkowo wykonywany jest pomiar saturacji krwi (określenie stopnia wysycenia krwi tlenem). Takie badania pozwalają na wykrycie zwłóknienia oraz określenia stadium choroby. Bardzo rzadko konieczna jest bronchoskopia (pobranie materiału tkankowego) albo biopsja chirurgiczna.
Leczenie
Zwłóknienie płuc nie jest uleczalne. W związku z tym leczenie opiera się na łagodzeniu albo opóźnieniu występujących objawów. Przede wszystkim zalecane są leki immunosupresyjne, których zadaniem jest hamowanie reakcji ze strony układu odpornościowego. Podawane są również glikokortykosteroidy. Powszechną praktyką jest także wdrożenie acetylocysteiny wraz z prednizonem.
Dobre efekty przynosi również tlenoterapia. Przynosi ulgę w oddychaniu, jednocześnie przyczyniając się do poprawy jakości snu i ogólnego samopoczucia. Proces skupia się również na wzmacnianiu mięśni oddechowych poprzez przeprowadzenie właściwej rehabilitacji.
W skrajnych przypadkach, w których leczenie zachowawcze nie będzie przynosić poprawy albo zahamowania objawów, rozważane jest przeprowadzenie skomplikowanej operacji przeszczepu płuc.
Pacjent również może wprowadzić w swoje codzienne życie rutyny, które będą korzystne dla minimalizacji objawów – rzucenie palenia papierosów oraz pozbycia się nadprogramowych kilogramów. Osobom z otyłością ciężej o spokojny oddech.
Możliwe powikłania
Nieleczone zwłóknienie płuc prowadzi do powikłań. Pomimo tego, że jest to dolegliwość nieodwracalna, niekontrolowanie jej objawów może wywołać podwyższone ciśnienie krwi w płucach. Powszechnie znane jako nadciśnienie płucne. Zjawisko ma miejsce w dużych tętnicach płucnych i prawej komorze serca.
Kolejnym możliwym powikłaniem jest niewydolność serca. Przez podwyższone ciśnienie, prawa komora pompuje krew silniej, co w dłuższej perspektywie czasu prowadzi do jej przerostu.
Do możliwych, potencjalnych powikłań zalicza się również niewydolność oddechową oraz nowotwór złośliwy płuc.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o zwłóknienie płuc
- Co regeneruje płuca?
Na regenerację płuc wpływa oddychanie czystym powietrzem, a także uprawianie regularnej aktywności fizycznej. Warto zadbać o dobrze zbilansowaną dietę.
- Czy włóknienie płuc boli?
Można odczuwać ból albo dyskomfort w klatce piersiowej. Jednak sama tkanka płucna nie jest unerwiona czuciowo.
- Czy choroba jest groźna?
Nieleczone zwłóknienie płuc może prowadzić do groźnych dla zdrowia powikłań. Dlatego choroba musi być cały czas dobrze kontrolowana.
- Jak szybko choroba postępuje?
Tempo zależne jest od rodzaju zwłóknienia płuc. Przy wolnym przebiegu jest to od kilku do kilkunastu lat. Przy szybkim postępie trwa to od roku do dwóch.
Bibliografia:
- Piotrowski W. J., Wiatr E., Kuś J. (red.). Monografie chorób płuc. Idiopatyczne włóknienie płuc. Via Medica, 2021. ISBN: 9788366645424,
- Antczak A. (red.). Wielka interna. Pulmonologia, tom 4, część 1. Medical Tribune Polska, 2010.,
- World Health Organization (WHO) — International Classification of Diseases (ICD-11) — klasyfikacja chorób obejmująca idiopatyczne włóknienie płuc jako jednostkę chorobową (część ICD).