Zawroty głowy pojawiające się wstawaniu to objaw, który często jest powodem do niepokoju o swoje zdrowie. Problem znacznie obniża poziom codziennego funkcjonowania. Czasami wynika ze zmęczenia, stresu, a czasami jest. symptomem poważnej choroby, np. stwardnienia rozsianego. Dlatego obserwacja takich objawów zawsze wymaga konsultacji medycznej.
Przyczyny
Zawroty głowy, które Pacjent obserwuje po obudzeniu najczęściej są wynikiem hipotonii ortostatycznej. To patologia związana z nagłym i gwałtownym spadkiem ciśnienia tętniczego wraz z przyjęciem pozycji pionowej. Schorzenie jest często wynikiem niedokrwistości, niedoczynności tarczycy, odwodnienia albo zaburzeń elektrolitowych. Szczególnie narażeni na wystąpienie hipotonii są seniorzy oraz Pacjenci z chorobą Parkinsona.
Od czego może się kręcić w głowie? Wskazać należy także:
- Zmęczenie,
- Stałe napięcie nerwowe,
- Hipoglikemię (obniżony poziom cukru we krwi),
- Zaburzenia neurologiczne,
- Depresję,
- Nerwicę lękową,
- Przyjmowanie leków rozszerzających naczynia krwionośne,
- Zapalenie nerwu przedsionkowego (wywołane przez wirus opryszczki zwykłej),
- Zaburzenia błędnika,
- Zaburzenia rytmu serca.
Czasami jednak zawroty głowy po wstaniu są prozaiczne, np. wynikają z przesuwania się kamyczków, tzw. otolitów w uchu wewnętrznym. Wtedy lecznicze farmakologiczne nie przyniesie żadnych efektów.
Objawy główne i towarzyszące
Nie tylko poczucie utraty równowagi i wirującej rzeczywistości wskazują na omawiany problem.
Ciemność w oczach po wstaniu to kolejny dodatkowy objaw. W najbardziej skrajnych przypadkach można zaobserwować zasłabnięcia, omdlenia, a nawet całkowitą utratę odporności. Przed omdleniem u Pacjentów występują najczęściej objawy zwiastunowe tj. ból głowy, ogólne rozkojarzenie, utrata apetytu czy nawet gorączka. Takie objawy ustępują lub nasilają się, kończąc się omdleniem. Ból w szyi i ramionach to kolejne potencjalne dolegliwości. Wskazać należy również na:
- Przewlekłe migreny,
- Wymioty,
- Nudności,
- Szumy uszne,
- Nadciśnienie tętnicze krwi,
- Oczopląs,
- Zimne poty,
- Mroczki przed oczami,
- Uczucie gorąca,
- Pocenie,
- Duszność,
- Kołatanie serca,
- Ból w klatce piersiowej.
Jeśli u Pacjentów przyczyną zawrotów głowy po wstaniu jest hipotonia, objawy zmniejszają swoje natężenie po przyjęciu siedzącej albo leżącej.
Diagnostyka
Zawroty głowy po wstaniu muszą zostać właściwie zdiagnozowane, aby poprawnie ocenić, czy przyczyna jest poważna albo nie powinna wzbudzać w Pacjencie niepokoju. Wywiad z Pacjentem to krok pierwszy. Mierzy się ciśnienie tętnicze krwi, ocenia się nerwy czaszkowe, utrzymanie równowagi. Rzadko konieczne staje się wykonanie tomografii komputerowej. Elementarnym punktem jest test aktywnej pionizacji. W ramach badania Pacjent przez 5 minut leży, a następnie wstaje na czas około 3 minut. Jeśli ciśnienie tętnicze krwi po pionizacji spada o ustaloną odgórnie wartość, wynik testu jest pozytywny, diagnozując hipotonię ortostatyczną. Często wykonywany jest manewr Dixa-Hallpike’a. Polega na ułożeniu chorego we właściwej pozycji i wykonanie rotacji głową.
Proces leczenia
Przy zawrotach głowy po wstaniu związanych z hipotonią, leczenie zmniejsza intensywność objawów. Już po kilku tygodniach obserwowana jest poprawa ogólnej jakości życia. Zaleca się stosowanie manewrów, które mają na celu przeciwdziałanie obniżenia ciśnienia tętniczego krwi. Jest to np. krzyżowanie nóg albo kucanie. Zalecana jest właściwa suplementacja sodu. Wystarczy wówczas zadbać o właściwą ilość soli kuchennej w daniach, o ile nie borykamy się z nadciśnieniem. Kluczowa jest regularna aktywność fizyczna.
Jeśli przyczyny występowania zawrotów są łagodne, leczenie opiera się na stosowaniu technik repozycyjnych (seria właściwie dobranych zabiegów rehabilitacyjnych). Wyróżnia się trzy najpopularniejsze – manewr repozycyjny Epleya, manewr uwalniający Semona, jak również technika pozycyjna Daroffa i Brandta.
Cel zabiegów to przemieszczanie kamyczków zlokalizowanych w uchu wewnętrznym.
FAQ- najczęstsze pytania o zawroty głowy po wstaniu
- Jak zachować się przy kręceniu w głowie?
Należy zadbać o ochronę przed niekontrolowanym upadkiem. Należy przyjąć bezpieczną, stabilną pozycję.
- Kiedy zawroty to objaw niepokojący?
Zawroty głowy po wstaniu zawsze wymagają diagnostyki. Stają się wyjątkowo niepokojące jeśli regularnie nawracają albo zwiększają swoją intensywność.
- Czego może brakować w organizmie?
Zawroty mogą być efektem zbyt małej ilości płynów, elektrolitów albo żelaza (występuje bladość skóry). Wskazać należy również na witaminy z grupy B.
- Czy objawy miną same?
Jeśli zawroty wynikają z przemęczenia, stresu, niedoboru snu, nerwów, powinny minąć same. Należy jednak zawsze wykluczyć inne, poważne choroby.
Bibliografia:
- World Health Organization. (2025). Hypertension – Key facts,
- Prusiński A., Narożny W. (red.). Leczenie zawrotów głowy i zaburzeń równowagi. Medical Education, Warszawa 2012.,
- Narożny W., Prusiński A. Diagnostyka zawrotów głowy i zaburzeń równowagi. Grupa Wydawnicza Harmonia, Warszawa 2014.
