Narządy rodne u Kobiet w różnym wieku są narażone na różnego rodzaju infekcje i dolegliwości. Jedną z najczęściej występujących jest zapalenie szyjki macicy. Jej łacińską nazwą jest cervicitis i oznacza infekcyjne zapalenie narządu. Poznaj przyczynę, częste objawy oraz skuteczne formy leczenia.
Najważniejsze informacje o chorobie i macicy
Anatomia macicy wyróżnia trzy jej części; trzon macicy, cieśń oraz szyjkę. Szyjka odgrywa szczególną rolę – łączy pochwę z jamą macicy. Budowa szyjki dzieli się na część nadpochwową, pochwową oraz kanał szyjki. Takie informacje pomogą nam w lepszym zrozumieniu omawianej dolegliwości. Zapalenie w swojej początkowej fazie jest miejscowe, a następnie obejmuje cały kanał szyjki macicy. W najbardziej zaawansowanych przypadkach zapalenie dotyczy również głębszych warstw błony śluzowej kanału szyjki. Choroba może mieć stan ostry albo przewlekły. Schorzenie ma charakter nawracający. Ponadto jest wyjątkowo niebezpieczne u Pacjentek będących w ciąży.
Główne przyczyny
Za rozwój omawianej dolegliwości odpowiedzialne są czynniki zakaźne. Do najczęściej występujących zalicza się patogeny, które przenoszone są drogą płciową. Choroby przenosi się wraz z wydzieliną z pochwy oraz nasieniem. Za stan zapalny w szyjce często odpowiada:
- Rzeżączka (bakteria Neisseria gonorrhoeae),
- Rzęsistkowica (bakteria Trichomonas vaginalis),
- Opryszczka (wirus Herpes simplex),
- Chlamydioza (bakteria Chlamydia trachomatis).
Wskazać można również inne potencjalne mikroorganizmy, które mogą wywoływać zapalenie szyjki – Mycoplasma genitalium czy Ureaplasma parvum.
Kolejną grupą przyczyn są czynniki niezakaźne. Tutaj wskazuję się reakcje alergiczne wraz z podrażnieniami chemicznymi. Mogą one występować np. przez lateks z prezerwatyw, spirale antykoncepcyjne czy żele plemnikobójcze.
Objawy
Objawy zapalenia macicy mogą być wyraźne, dokuczliwe, a choroba może przebiegać również całkowicie bezobjawowo. Jednym z często pojawiających się objawów są gęste, niezwykle obfite upławy. Przybierają one postać ropnej albo śluzowo – ropnej wydzieliny. Dodatkowo cechują się nieprzyjemnym zapachem. Do innych objawów towarzyszących zalicza się m.in.:
- Ból w okolicy podbrzusza,
- Krwawienia między miesiączkami,
- Ból albo krwawienie podczas stosunku waginalnego,
- Pieczenie, uczucie swędzenia w okolicach intymnych,
- Bóle krzyżowe.
Diagnostyka
Każde podejrzenie zapalenia szyjki macicy powinno być diagnozowane przez profesjonalnego Medyka. Szybko postawiona diagnoza zmniejsza ryzyko powikłań i skraca czas trwania choroby. Co najmniej raz w roku należy odwiedzić gabinet ginekologiczny. Podczas wizyty omawiany jest cykl menstruacyjny Pacjentki, stosowane środki antykoncepcyjne. Przeprowadza się badanie ze wziernikiem oraz pobierany jest materiał na posiew mikrobiologiczny. Oznacza się w surowicy także przeciwciała IgM oraz IgG.
Metody leczenia
Stosowane są różne leki na zapalenie szyjki macicy, w zależności przyczyny czy stopnia zaawansowania występowania choroby. Środki farmakologiczne mogą być doustne albo dopochwowe. Dodatkowo wdrażane są medykamenty przeciwzapalne oraz przeciwbólowe. Niekiedy za zasadne uznaje się antybiotykoterapię albo leki przeciwgrzybicze. W procesie leczenia należy zachować wstrzemięźliwość seksualną. Kluczowe jest także zachowanie odpowiedniego poziomu higieny. Co ważne, w sytuacji, gdy przyczyną zachorowania jest patogen przenoszony drogą płciową, leczeniem musi zostać objęty również partner seksualny Pacjentki.
Możliwe powikłania
Nieleczone, przewlekłe zapalenie szyjki, może wywołać:
- Zapalenie błony śluzowej macicy,
- Zapalenie jajowodów,
- Zapalenie narządów miednicy mniejszej,
- Przeniesienie się zapalenia na górny odcinek dróg rodnych,
- Zwłóknienie szyjki macicy,
- Wtórne zakażenie układu moczowego,
- Rak szyjki macicy.
Profilaktyka
Jak chronić się przed przewlekłym zapaleniem szyjki macicy? Profilaktyka opiera się na wykluczeniu czynników ryzyka. Do kluczowych zalicza się:
- Nieodpowiednią higienę,
- Infekcje okolic intymnych,
- Przerwane ciążę,
- Wielorództwo,
- Poronienia samoistne,
- Częstą zmianę partnerów seksualnych,
- Brak stosowania prezerwatyw podczas stosunku seksualnego,
- Uszkodzenia nabłonka szyjki macicy wskutek porodu naturalnego czy zabiegów ginekologicznych.
FAQ – najczęstsze pytania o zapalenie szyjki
1. Dlaczego choroba jest szczególnie groźna w ciąży?
Schorzenie w ciąży może prowadzić do poronienia. Infekcja może również przenieść się na płód.
2. Jakie antybiotyki leczą zapalenie?
Antybiotyki stosuje się w zależności od bakterii, które wywołały schorzenie. Często jest to azytromycyna albo ceftriakson.
3. Jak długo trwa schorzenie?
Ostre zapalenie szyjki trwa zazwyczaj 1 – 2 tygodnie. Przy zapaleniu przewlekłym objawy utrzymują się miesiącami.
4. Co robić jeśli objawy nie ustępują?
Jeśli pomimo leczenia nie widać poprawy, zalecana jest zmiana antybiotyku, ponowne badania, które sprawdzą, czy choroby nie wywołują inne patogeny.
Bibliografia:
1.WHO. (2017). Sexually transmitted infections (STIs). World Health Organization.,
2.Bojar, I., & Zawisza, K. (2014). Ginekologia: Podręcznik dla studentów medycyny. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
ISBN 978-83-200-4433-9.,
3. Szulc, A. (2015). Infekcje intymne i zapalenia narządów rodnych u kobiet. Wydawnictwo Urban & Partner.
ISBN 978-83-7121-424-9.