Czasami zwykły kaszle przeradza się w zapalenie oskrzeli, a to prosta droga, by pojawiło się zapalenie płuc. Zapalenie płuc jest niczym innym, jak stanem zapalnym pojawiającym się w obszarze pęcherzyków płucnych albo w tkance śródmiąższowej.
Rodzaje zapalenia
Wyróżnić można zapalenie płuc bakteryjne, wirusowe oraz atypowe.
Wirusowe zapalenie płuc u dorosłych wywołane jest najczęściej przez paragrypy, adenowirusy, koronawirusy czy grypy.
Bakteryjne zapalenie płuc wywoływane jest najczęściej przez Mycoplasma pneumoniae czy Chlamydophila pneumoniae.
Należy również wskazać, że u Pacjentów z upośledzonym poziomem odporności przyczyną zapalenia mogą być grzyby, np. Aspergillus fumigatus.
Wskazanie jednoznacznej przyczyny nie jest zadaniem prostym, u 40% Pacjentów z zachorowaniem nie udaje się ustalić czynnika etiologicznego.
Objawy i sygnału alarmowe
Objawy zapalenia płuc u każdego Pacjenta są odmienne. Jednak można wskazać kilka, najbardziej typowych. Przede wszystkim jest to kaszel, który często połączony jest z odkrztuszaniem ropnej wydzieliny. Dodatkowo wskazać należy również ból odczuwany w klatce piersiowej, który zwiększa swoją intensywność przy głębokim wdechu. Przy chorobie bardzo często pojawiają się także duszności. Dodatkowo wskazać należy również na możliwość:
- Dreszczy,
- Wysokiej gorączki (powyżej 39°C),
- Potów,
- Bóli mięśniowych,
- Ogólnego osłabienia,
- Zaburzeń świadomości (zwłaszcza u seniorów),
- Leukocytozy (zwiększenia liczby białych krwinek),
- Podwyższonego poziomu C – reactive protein (CRP) oraz Odczyn Biernackiego (OB).
Diagnostyka
Jak rozpoznać zapalenie płuc? Przede wszystkim rozpoznanie choroby polega na opisie objawów przedmiotowych (przez wywiad z Pacjentem). W celu potwierdzenia zlecane są badania. Do podstawowych należy ogólna morfologia krwi oraz badanie obrazowe – zdjęcie RTG klatki piersiowej. Pozwalają one na zobrazowanie, czy w krwi ujawnia się groźna bakteria S. pneumoniae albo czy na zdjęciu widać zmiany płucne (zacienienie części miąższu płuc). Czasami zaleca się wykonanie tomografii komputerowej klatki piersiowej (najczęściej u hospitalizowanych osób). Z krwi oznacza się również stężenie mocznika i kreatyniny (ocena czynności nerek) oraz stężenie bilirubiny i aktywność enzymów wątrobowych (AST i ALT).
Podczas badania fizykalnego medyk osłuchując i opukując Pacjenta, stwierdza objawy, które są zlokalizowane w określonym obszarze klatki piersiowej.
Leczenie
Jak wyleczyć zapalenie płuc? Wszystko zależne jest od przyczyny, która wywołała dolegliwość. Jeśli wykryta zostanie bakteria, która jest odpowiedzialna za chorobę, wdrażana jest antybiotykoterapia, zazwyczaj na okres 7 – 10 dni. Jeśli wykryte zostaną drobnoustroje atypowe albo przebieg choroby jest ciężki, wówczas leki podawane są przez 14, a nawet 21 dni.
Niekiedy konieczna jest hospitalizacja. Wówczas antybiotyki podawane są dożylnie albo domięśniowo. Podczas terapii niezbędne jest przyjmowanie probiotyków, które pomagają odbudować naturalną florę jelitową. Dodatkowo, wspomagająco, mogą być stosowane leki przeciwzapalne, przeciwbólowe czy rozrzedzające wydzielinę.
Powikłania i proces rekonwalescencji
Nieleczone zapalenie może prowadzić do wielu powikłań. Wśród najważniejszych znalazł się:
- Ropniak płuc (tzw. ropień płuca, jest jamą w tkance płuca wypełnioną ropą),
- Niewydolność oddechowa,
- Zapalenie opłucnej (czyli zapalenie błony śluzowej pokrywającej płuca, która wyściela wnętrze klatki piersiowej),
- Sepsa (ogólnoustrojowa reakcja organizmu na zakażenie),
- Zaburzenia rytmu serca,
- Przewlekła, obturacyjna choroba płuc (POCHP).
Warto wskazać także kilka czynności, które pozwalają na pełną rekonwalescencję po przebytej chorobie. Przede wszystkim zalecana jest duża ilość odpoczynku. Po zapaleniu ważne jest, aby dać ciału czas na regenerację. Pacjent powinien unikać nadmiernego wysiłku fizycznego przez co najmniej kilka tygodni. W czasie rekonwalescencji należy prowadzić dietę bogatą w witaminę C oraz D, jak również w minerały takie jak cynk. Niezbędne jest także właściwe nawodnienie organizmu.
FAQ – najczęstsze pytania o zapalenie płuc
- Czego nie robić przy chorobie?
Nie wolno kończyć antybiotykoterapii wcześniej, niż zaleca lekarz. Niewskazane jest również wychładzanie oraz stosowanie środków na własną rękę.
- Czy zapalenie płuc minie samo?
Nie, czekanie jest niebezpieczne. Nawet wirusowe zapalenie płuc może się nadkazić.
- Kiedy zapalenie płuc a kiedy oskrzeli?
Przy zapaleniu płuc pojawia się wysoka gorączka, duszności,ból w klatce. Przy zapaleniu oskrzeli to zazwyczaj silny kaszle i ból gardła.
- Czy dolegliwość jest groźna?
Tak, nieleczone zapalenie to prosta droga do poważnych powikłań, których leczenie może zająć nawet kilka miesięcy.
Bibliografia:
- World Health Organization. (2020). Global Action Plan for the Prevention and Control of Pneumonia and Diarrhoea (GAPPD). World Health Organization.
- Kaczmarek, K. (2020). Choroby płuc: Diagnostyka i leczenie. Wydawnictwo Lekarskie.,
- Bąk, M., & Tomaszewski, M. (2017). Współczesne leczenie zapaleń płuc: Teoria i praktyka. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.