U Pacjentek w wieku reprodukcyjnym wyciek z sutka to często zgłaszana przypadłość. Jest to zjawisko fizjologiczne, często oznaka niegroźnych chorób. Może dotyczyć jednej piersi bądź obydwu. Aż 80% kobiet przynajmniej raz w życiu doświadcza tego problemu. Dolegliwość nigdy nie może być bagatelizowana – wymaga konsultacji z lekarzem. Wyciek jest trzecią z rzędu (po bólu piersi i wyczuwalnych palpacyjnie zmian) dolegliwością gruczołu sutkowego.
Przyczyny wycieku
Za fizjologiczny wyciek z sutka uważa się zjawisko występujące w ciąży, po porodzie, albo w trakcie karmienia piersią. Może utrzymywać się nawet do 2 lat po urodzeniu dziecka. Jeśli wyciek jest naturalną reakcją organizmu, najczęściej dotyczy obu piersi. Do typowych przyczyn zaliczamy:
- Stres,
- Torbiele w piersiach,
- Zmiany włóknisto – torbielowate piersi (powstając w trakcie cyklu menstruacyjnego),
- Zapalenie piersi (uraz, zła technika karmienia piersią, zakażenia gronkowcem złocistym),
- Ropień piersi (wyciek jest ropny i krwisty),
- Brodawczak wewnątrzprzewodowy piersi – nowotwór o charakterze łagodnym, rozwijający się w przewodzie mlekowym),
- Podwyższenie prolaktyny (przewlekłe choroby nerek, choroby wątroby, niedoczynność tarczycy)
Norma a choroba
Najczęściej patologiczny wyciek z sutka dotyczy jednej z piersi. Wówczas wydzielina może być przezroczysta, krwista albo surowicza. Dodatkowo wydzielina wydobywa się samoistnie, bez ucisku. Ma nieprzyjemny, intensywny zapach.
Rodzaje wycieku
Fizjologiczny wyciek z sutka przybiera kolor biały, żółty, a także lekko zielonkawy. Występuje:
- Mleczny (obustronny, zbliżony barwą do mleka). Najczęściej przy karmieniu piersią,
- Wodnisty, bezbarwny (do kontroli i obserwacji),
- Żółty śluz szyjkowy (często przy rozszerzaniu przewodów mlecznych,
- Brunatny (może być wynikiem stałego krwawienia),
- Ropny ( żółto- zielony o nieprzyjemnym zapachu, najczęściej świadczy o infekcji, stanie zapalnym)
Objawy towarzyszące dolegliwości
Wyciek z piersi często występuje z:
- Gorączką,
- Zwiększeniem masy ciała,
- Zaparciami,
- Nietolerancją zimna,
- Wodobrzuszem,
- Asymetrią piersi,
- Wyczuwalnym guz w piersi,
- Powiększeniem węzłów chłonnych.
Stopień nasilenia objawów i złożoność ich występowania są indywidualne u każdej Pacjentki i zależne od etiologii.
Wyciek a ryzyko nowotworu
Wydzielina z sutka w kolorze brunatnym lub krwistym, tylko z jednej piersi, może wskazywać na problemy nowotworowe. Sączenie pojawia się samoistnie, bez ucisku. Dodatkowo ryzyko zwiększa się, gdy wyczuwamy:
- Zmianę kształtu piersi,
- Guzek w piersi,
- Wciągnięcie brodawki,
- Zaczerwienienie,
- Pomarszczenie przypominające skórkę z pomarańczy,
- Znajdujemy się po 40 roku życia.
Większość wycieków cechuje się jedynie łagodnym, niegroźnym przebiegiem. Tylko 5-15% badanych Pacjentek posiadało zmiany nowotworowe.
Badania laboratoryjne
Po wywiadzie medycznym oraz badaniu fizykalnym, specjalista zleca badania laboratoryjne:
- Stężenie TSH (ocena pracy tarczycy),
- Prolaktynę (wykluczenie hiperprolaktynemii),
- Markery nowotworowe (CA 15-3),
- Badanie z wydzieliny brodawki (ocena pod mikroskopem),
- CRP (kontrola stanu zapalnego w organizmie),
Badania obrazowe
Badania o charakterze laboratoryjnym powinny być podparte diagnostyką obrazową. Najczęściej jest to:
- USG piersi,
- Mammografia (wykrywa nawet drobne zmiany czy mikrozwapnienia),
- Rezonans magnetyczny piersi (MRI). Stosowany sporadycznie, gdy mammografia nie pozwala uzyskać jednoznacznych wyników.
Sygnały alarmowe
Krew z sutka to jeden z sygnałów alarmowych. Równie niebezpieczny jest wyciek w kolorze brunatnym. Dodatkowo niepokój powinien wzbudzać wyciek samoistny. Wówczas dolegliwość pojawia się bez ucisku, a ślady są widocznie na bieliźnie. Dodatkowo znacznie mają powiększone węzły chłonne (zwłaszcza pod pachą).
Metody leczenia
Proces leczenia uzależnia się od przyczyny. Jeśli zdiagnozowano brodawczaka, niezbędne jest usunięcie chirurgiczne zmiany. Jeśli wykryta została infekcja, wdrażany zostaje antybiotyk wraz z lekami przeciwzapalnymi. Przy nowotworach niezbędna będzie:
- Radioterapia,
- Chemioterapia,
- Operacja (usunięcie guza piersi albo całej piersi),
W każdym przypadku należy pamiętać, że leczenie dobierane jest indywidualnie do objawów i ogólnego stanu zdrowia.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
- Czym jest mlekotok (galaktorrhea)?
Mlekotok to wydzielanie mlecznej wydzieliny niezwiązane z karmieniem piersią (wynika z podwyższonej prolaktyny).
- Kiedy natychmiast do szpitala?
Gdy pojawi się ból, obrzęk, gorączka i nasilenie objawów.
- Czy zawsze jest chorobą?
Nie, czasami stanowi fizjologiczne zjawisko.
- Czy leki mogą wywołać dolegliwość?
Tak, zażywanie niektórych środków, np. hormonalnych, powoduje zwiększenie poziomu prolaktyny.
Bibliografia
- World Health Organization (WHO). (2023). Breast cancer: prevention and control,
- Cleveland Clinic. (2023). Nipple discharge: causes, diagnosis and treatment,
- Zieliński J.„Wycieki z piersi jako problem diagnostyczny i terapeutyczny”, Onkologia po Dyplomie, 2022
