Choroby zakaźne dotykają również Pacjentów w średnim wieku. Często spotykaną jest różyczka u dorosłych. Okres wylęgania choroby to 12-23 dni. U niektórych różyczka przebiega lekko, a u innych wymaga leczenia i obserwacji.
Drogi zakażenia – przyczyny
Choroba wywołana jest przez wirus różyczki. Gatunek ludzki jest jedynym nosicielem. Wirus przenosi się drogą kropelkową. Nosiciel zaraża do około tygodnia czasu od pojawienia się osutki aż do tygodnia po jej ustąpieniu. Do zarażenia dochodzić może przy bezpośrednim kontakcie z materiałem zakaźnym, tj. moczem, krwią albo do płodu przez łożysko matki.
Typowe objawy
Różyczka u dorosłego najczęściej cechuje się łagodnym przebiegiem. W 50% przypadków choroba ma przebieg bezobjawowy lub skąpoobjawowy. Jak wygląda różyczka? Jeśli choroba wywołuje objawy, na początku jest to ból głowy i mięśni, katar. Często widoczne jest zapalenie gardła, kaszel czy zapaleniem spojówek. Obserwować można niewielkie podwyższenie temperatury ciała (poniżej 38°C). Przeważnie pojawia się osutka z wysypką. Posiada różowy kolor, jest plamista lub plamisto – grudkowa. Na początku występuje na twarzy, a po dwóch dniach pojawia się na kończynach. Zmiany nie obejmują stóp czy dłoni. Po około 3 dniach wysypka samoistnie zanika.
Potencjalnie możliwe objawy to:
- Spadek apetytu,
- Swędzenie skóry,
- Ogólne poczucie zmęczenia,
- Huśtawka nastrojów,
- Powiększenie węzłów chłonnych l (które są jednocześnie tkliwe i bolesne) za uszami,
- Złuszczanie naskórka,
- Zapalenie stawów ( dłoni, nadgarstka oraz kolan),
- Małopłytkowość,
- Zapalenie mózgu,
- Zapalenie mięśnia sercowego,
- Aplazja szpiku.
Najczęściej zachorowania i objawy obserwuje się w okresie jesienno-zimowym.
Różyczka w ciąży
Różyczka stanowi szczególne niebezpieczeństwo dla kobiet w ciąży i rozwijający się płodów (zaliczana do klasyfikacji TORCH, czyli cytomegalia, różyczka, toksoplazmoza, opryszczka).
Zakażenie najczęściej obejmuje dzieci przez pierwotne infekcje pojawiające się u matki. Ryzyko zarażenia szacuje się na poziomie 85-100%, jeśli różyczka diagnozowana jest u matki do 12 tygodnia ciąży. Przy zaawansowanej ciąży ryzyko jest mniejsze. Choroba jest najbardziej groźna dla płodu, ponieważ wirus zakaża komórki w rozwijających się narządach. Prowadzi do zaburzenia w ich prawidłowym formowaniu. Mogą również na skutek różyczki zdiagnozowanej u matki dziecka pojawić się:
- Wady serca,
- Głuchota,
- Zaćma,
- Małogłowie,
- Niska masa urodzeniowa,
- Opóźnienie rozwoju psychofizycznego,
Śmiertelność noworodków w wyniku różyczki wrodzonej wynosi aż 15%. W pierwszym trymestrze, jeśli dochodzi do zarażenia, najczęściej pojawia się obumarcie płodu czy poronienie.
Diagnostyka
Warto wiedzieć jak diagnozowana jest różyczka. Podstawą są badania serologiczne. Wykrywane są przeciwciała specyficzne dla antygenów wirusa. Ocenia się ich stężenie oraz izolację. W niektórych przypadkach prowadzi się hodowlę wirusa z gardła, moczu, krwi, płynu mózgowo – rdzeniowego czy nosogardła.
Leczenie
Proces leczniczy różyczki u dorosłych oparty został na łagodzeniu widocznych objawów. Wdrażane są leki przeciwbólowe wraz ze środkami przeciwzapalnymi. Niekiedy konieczne są środki przeciwgorączkowe. Jeśli wykrywane jest zapalenie stawów, w takim przypadku konieczne jest zastosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Przy zdiagnozowaniu małopłytkowości, najbardziej skuteczne jest podanie kortykosteroidów.
Wspomagająco należy pić dużą ilość płynów (właściwe nawodnienie).
Profilaktyka
Podstawową formą profilaktyki są szczepienia. Jeśli przyjmiemy dawkę przypominającą, możemy liczyć na pełną ochronę przed zakażeniem. Terminowe szczepienia to najlepsza forma ochrony na wiele lat. Drugą dawką można doszczepić się w każdym wieku. Dodatkowo warto wdrożyć działania z zakresu profilaktyki swoistej. Należy do nich właściwa higiena rąk, a także unikanie kontaktu z osobami chorymi. W przypadku planowania ciąży i niejasnej historii szczepień warto wykonać badanie kontrolne poziomu przeciwciał IgG celem weryfikacji zabezpieczenia przed zakażeniem wirusem różyczki.
FAQ- najczęstsze pytania o różyczkę u dorosłych
- Ile trwa omawiana choroba?
Różyczka u dorosłych wyleguje się od 14 do 21 dni od zakażenia.
- Czy chory dorosły zaraża?
Tak, najczęściej przez 7 dni przed i po wysypce skórnej.
- Czy różyczka jest groźna?
Tak, zwłaszcza u Pacjentek w ciąży. Głównie chodzi o I trymestr. Zazwycaj nie stanowi zagrożenia u osób, które są w młodym wieku i nie są w ciąży.
- Kto najczęściej choruje?
Choroba uwidacznia się przy problemach z układem odpornościowym.
Bibliografia:
- World Health Organization (WHO). (2024). Rubella: Fact sheet. WHO.,
- Kuchar, E. (red.). Różyczka u dorosłych – rozdział / opracowanie kliniczne dostępne w portalu medycznym MP.pl
- Bogusz, J., & Paradowska-Stankiewicz, I. (2021). Rubella in Poland in 2019. Przegląd Epidemiologiczny, 75(4), 588–596
