Poczucie osłabienia, uczucie zawrotów w głowie, to symptomy, które niejednokrotnie zdarza nam się odczuwać. Nudności (mdłości) to uczucie potrzeby zwymiotowania. Nie zawsze wiążą się z wymiotami, ale zawsze z odczuwaniem dużego dyskomfortu, zaburzając codzienne funkcjonowanie.
Co mówi organizm dając takie sygnały?
W celu rozpoznania sygnałów należy dokładnie scharakteryzować objawy. Jeśli nudności są chwilowe, jednorazowe, ustępują po wymiotach czy wypróżnieniu, najprawdopodobniej doszło do zatrucia, infekcji wirusowej czy zdarzenia o charakterze okresowym i przemijającym. Jeśli zawroty, uczucie zmęczenia i nudności towarzyszą nam przez dłuższy czas, należy zadbać o kompleksową diagnostykę (mogą wskazywać na guzy mózgu czy choroby sercowo – naczyniowe). Jeśli nudności pojawiają się po jedzeniu, ewidentnie to sygnał o źle pracującym układzie trawiennym.
Najczęstsze przyczyny
Przyczyny nudności wiążą się z działaniem układu pokarmowego. Jeśli połączone są z wymiotami, za potencjalne przyczyny uznaje się:
- Infekcje żołądkowo-jelitowe. (mogą być wywołane przez bakterie, wirusy albo pierwotniaki),
- Zatrucie pokarmowe wywołane przez nieświeżą żywność, leki, metale ciężkie albo alkohol,
- Zapalenie pęcherzyka żółciowego, wyrostka robaczkowego,
- Zapalenie wątroby,
- Zapalenie otrzewnej.
Bardzo silne osłabienie organizmu utrzymujące się przez dłuższy czas, z miłościami, może wynikać z:
- Choroby Leśniowskiego-Crohna,
- Alergii pokarmowych,
- Nietolerancji glukozy, laktozy,
- Choroby wrzodowej dwunastnicy albo żołądka,
- Przewlekłego zapalenia trzustki.
Przyczyny spoza układu pokarmowego
Nudności, złe samopoczucie, nie zawsze stanowią wynik niepokojących ognisk w układzie pokarmowym. Problemów upatruje się również w układzie nerwowym. Do najpopularniejszych zalicza się:
- Depresję,
- Zaburzenia odżywiania,
- Zapalenie opon mózgowych,
- Migrenowe bóle głowy,
- Chorobę lokomocyjną,
- Zaburzenia krążenia w naczyniach mózgowych,
- Przyjmowanie niektórych leków, np. cytostatyków czy niesteroidowych leków przeciwzapalnych.
W skrajnych przypadkach nudności towarzyszą zawałowi serca czy kamicy moczowej. Wówczas konieczna jest pilna interwencja.
Nudności i osłabienie a ciąża
Odrębną przyczyną pojawienia się nudności oraz ogólnego rozbicia jest zajście w ciążę. Szczególnie pierwszy trymestr (trzy miesiące) w okresie ciąży, to czas natężonych wymiotów albo nudności.
Objawy towarzyszące
Dziwne uczucie słabości to kolejny objaw towarzyszący, który może się pojawić.
Do innych objawów, które mogą wystąpić, zalicza się:
- Zawroty głowy,
- Brak apetytu,
- Apatyczność,
- Wymioty,
- Utrata świadomości,
- Podwyższone ciśnienie tętnicze krwi,
- Zaburzenia widzenia,
- Gorączka,
- Biegunka,
- Silny ból brzucha.
Diagnostyka
Wywiad lekarski to krok pierwszy. Badanie fizykalne, sprawdzanie twardości brzucha i podbrzusza, pomagają we wstępnej diagnostyce. W przypadku Kobiet w wieku prokreacyjnym zleca się wykonanie testu ciążowego.
W zależności od przyczyn, które są podejrzewane, oznacza się m.in.:
- Morfologię ogólną krwi,
- Bilirubinę,
- Stężenie mocznika,
- Kreatyninę,
- Hormony tarczycy.
Powszechnie stosuje się badania obrazowe, tj. USG brzucha albo tomografię komputerową. Przy podejrzeniu najcięższych przyczyn wykonuje się rezonans magnetyczny czaszki.
Leczenie
W przypadku nasilonych i przewlekłych nudności konieczna jest interwencja farmaceutyczna. Proces leczenia zależny jest od przyczyn. Zaleca się unikanie sytuacji stresujących, pokarmów, na które posiadamy alergię czy jadanie posiłków wątpliwej jakości. Zaleca się zmianę leków, jeśli są one przyczyną nudności.
Jeśli wystąpią wymioty, konieczne jest wyrównanie zaburzeń wodnych i elektrolitowych. Jeśli dochodzi do odwodnienia (zwłaszcza u dzieci i seniorów), może być to stan niebezpieczny dla zdrowia.
Wspomagająco zaleca się picie naparów ziołowych, takich jak melisa, mięta czy rumianek. Niezbędna jest także właściwa doza snu i odpoczynku.
Profilaktyka
Chcąc uniknąć narastających nudności należy odpocząć w pozycji leżącej, głęboko oddychając. Zaleca się stosowania diety lekkostrawnej, która połączona jest z dobrym nawodnieniem organizmu. Wodę należy pić często, małymi łykami.
FAQ- najczęstsze pytania o nudności i osłabienie
- Kiedy do lekarza?
W przypadku wystąpienia silnego bólu brzucha, fosowatych wymiotów gorączki kontakt z lekarzem powinien się odbyć niezwłocznie.
W przypadkach mało nasilonych objawów kontakt z lekarzem powinien odbyć się po 24 h występowania.
- Jak pomóc sobie w domu?
Przede wszystkim lekkostrawna dieta i picie dużej ilości płynów. Kluczowy jest odpoczynek i regeneracja.
- Czy to groźne schorzenia?
Nie, o ile ma charakter doraźny i przemijający. Długotrwałe nudności i osłabienie mogą wskazywać na poważniejsze dolegliwości.
- Do kogo zwrócić się o pomoc?
Lekarz rodzinny to specjalista, który wskaże dalsze kroki i podstawowe leczenie. W większości przypadków jest to pomoc wystarczająca.
Bibliografia:
- Porter R.S., Kaplan J.L., Homeier B.P. (oprac.), The Merck Manual. Objawy kliniczne. Praktyczny przewodnik diagnostyki i terapii. Wrocław: Edra Urban & Partner; 2010, rozdział „Nudności i wymioty” oraz „Ogólne osłabienie”.,
- World Health Organization (WHO), WHO Guidelines: Publications and Evidence-based Recommendations,
- Windaka A., Chlabicz S., Mastelarz-Migas A. (red.), Medycyna rodzinna. Podręcznik dla lekarzy i studentów. Poznań: Termedia Wydawnictwa Medyczne; 2015, rozdziały: Nudności (Łaszewicz W.) oraz Wymioty (Łaszewicz W.).
