Zaburzenia somatyzacyjne to obszerna grupa schorzeń, wśród których znalazła się nerwica żołądka. Choroba zalicza się do zaburzeń autonomicznych. Tego typu somatyczne zaburzenia najczęściej współistnieją z innymi zaburzeniami natury psychologicznej (depresją, nerwicą lękową). Schorzenie nazywane jest także nerwicą wegetatywną żołądka.
Przyczyny
Ból żołądka ze stresu to najczęstsza przyczyna. To czynnik spustowy, który odpowiada za utrzymanie dolegliwości. Wskazać należy również silne emocje, takie jak lęk, złość, napięcie, utrzymujące się w perspektywie długoterminowej. Wyróżnia się także zjawisko nadwrażliwości układu nerwowego. To tzw. wrażliwy żołądek, który szybko reaguje na wszelkie stany emocjonalne pojawiające się w organizmie.
Za potencjalne przyczyny uznać należy:
- Traumatyczne przeżycia,
- Brak odpoczynku,
- Pracoholizm,
- Nadmierną ilość kofeiny,
- Spożywanie alkoholu,
- Nieregularne jedzenie.
W wyniku zaistnienia takich przyczyn najczęściej zwiększa się wydzielanie kwasu żołądkowego. Dzieje się tak przez silne połączenie żołądka z układem nerwowym, tzw. oś mózg – jelita.
Objawy somatyczne
Objawy nerwicy żołądka to nie tylko ból czy uczucie ściśnięcia w żołądku. Niejednokrotnie Pacjenci odczuwają silne wzdęcia (niezależne od spożytych pokarmów) czy uporczywe odbijanie i cofanie się treści pokarmowej. Częste jest tzw. ssanie żołądka czy skurcze w jamie brzusznej. Im wyższy poziom odczuwanego stresu tym bardziej nasilone objawy.
Dodatkowo wskazuje się na możliwość;
- Biegunek,
- Wymiotów,
- Zaparć,
- Uczucia pełności po jedzeniu,
- Promieniowania bólu do klatki piersiowej czy pleców,
- Uczucia problemów z połykaniem
Objawy są zmienne i niejednoznaczne. Mogą trwać stale albo pojawiać się tylko okresowo (przy wzmożonym stresie). Dolegliwości mogą trwać miesiącami a nawet latami.
Objawami towarzyszącymi jest:
Gorączka,
Spadek masy ciała,
Krew w kale,
Wymioty,
Silne nudności,
Zawroty głowy,
Omdlenia.
Nerwica a inne schorzenia układu pokarmowego
Nerwica żołądka wiąże się z ostrym, nagłym bólem brzucha. Dlatego możemy pomylić chorobę m.in. z:
- Zapaleniem wyrostka robaczkowego,
- Ostrym zapaleniem trzustki,
- Zapaleniem żołądka albo jelit,
- Refluksem,
- Zespołem jelita drażliwego,
- Zapaleniem błony śluzowej żołądka,
- Nowotworami,
- Chorobą Leśniowskiego-Crohna,
- Pasożytami,
- Wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego.
Diagnostyka
Nerwica żołądka zazwyczaj nie ukazuje żadnych nieprawidłowości w wykonywanych badaniach. Mimo to objawy się są symulowane ani wytwarzane celowo. Określa się czas dolegliwości, lokalizację czy objawy współtowarzyszące. Przy badaniu fizykalnym wyklucza się przepukliny, powiększenie obwodu brzucha albo bolesność palpacyjną.
Zlecane jest USG jamy brzusznej, morfologię krwi, ewentualnie gastroskopię albo kolonoskopię. Rozpoznaje się emocjonalne podłoże zaburzeń. Wyklucza się możliwość istnienia innych chorób układu pokarmowego.
Leczenie
Leczenie nerwicy żołądka to zagadnienie pierwszorzędne. Jeśli dolegliwość nie będzie leczona może trwać latami, znacząco obniżając komfort życia. Proces leczniczy należy do złożonych – obejmuje terapię (najczęściej poznawczo-behawioralną), farmakologię oraz psychoedukację. Wdrażane są leki przeciwdepresyjne SSRI.
Naturalne formy wsparcia
Techniki relaksacyjne to skuteczne wspomaganie procesu leczniczego. To doskonały sposób na wyciszenie, zmniejszenie lęku i napięcia. Regularne stosowanie technik przyczyni się do poprawy jakości snu i jego lepszej kontroli. Skutecznych technik można nauczyć się, stosując je samodzielnie w domu. Dodatkowo w pozbyciu emocji pomocne okazują się napary ziołowe, np. z melisy, rumianku czy szyszek chmielu.
Działania profilaktyczne
Filar profilaktyki nerwicy żołądka oparty jest na odpowiednim odżywianiu i aktywności fizycznej. Spożycie niektórych artykułów potęguje objawy, tj. pikantne potrawy, smażone dania, tłusty nabiał czy słodycze. Należy je mocno zredukować w codziennej diecie. Fasola, groch czy bób równie nie są wskazane, ponieważ wywołują wzdęcia i gazy. Posiłki powinny być małe a regularne. Dowolna aktywność fizyczna powinna mieć miejsce min. 3 razy tygodniowo.
FAQ – najważniejsze pytania o nerwicę żołądka
- Jakie tabletki pomogą?
Ziołowe tabletki bez recepty. Warto zastosować środki rozkurczowe.
- Kiedy do lekarza?
Kiedy objawy nasilają się, nie ustępują. Wskazaniem jest zwiększająca się częstotliwość problemów.
- Jak uspokoić żołądek?
Można zastosować ciepły okład na brzuch. Gorące napoje również pomogą w rozluźnieniu i wyciszeniu.
- Czy nerwica jest niebezpieczna?
Tak, powinna być leczona. W przeciwnym razie może wywołać inne dolegliwości.
Bibliografia:
- Sard, L. Psychosomatyka od podstaw. IT Publishing Ridero, 2025,
- World Health Organization (WHO). W „Psychosomatic Disorders – definicje i koncepcje,
- Aleksandrowicz, J. Zaburzenia nerwicowe. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 1998
